Działalność sezonowa. Jak ją uruchomić i jak zawiesić

Okres przedświąteczny to żniwa dla całego handlu. Korzysta na tym także handel sezonowy. Jak grzyby po deszczu powstają punkty pakowania prezentów, sklepy oferujące fajerwerki czy kostiumy sylwestrowe. Wiele osób zarabia na sprzedaży choinek, jemioły lub ozdób choinkowych. Prawie w każdym mieście organizowane są przedświąteczne jarmarki, gdzie można zjeść, napić się grzanego wina i kupić prezenty. Niektórzy biorą na ten okres urlop z pracy i na kilka tygodni stają się przedsiębiorcami.

Chociaż do świąt nie zostało już wiele czasu, nic nie stoi na przeszkodzie, aby podjąć taką aktywność. Zarejestrowanie działalności gospodarczej nie zajmuje dużo czasu.

Osoby, które chcą podjąć czasową aktywność biznesową, pod względem prawnym nie napotykają żadnych przeszkód. Prawo nie nakazuje przedsiębiorcy prowadzenia działalności przez cały rok, można zarejestrować swój biznes tylko na wybrany czas. A po kilku miesiącach po prostu zawiesić - do kolejnego sezonu, do kolejnych świąt, wakacji.

Pod względem formalności związanych z jej rozpoczęciem sezonowa działalność gospodarcza nie różni się od standardowego biznesu prowadzonego przez cały rok - konieczny jest wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

Rejestracja działalności gospodarczej, nawet tej prowadzonej sezonowo, jest konieczna. Wynika to m.in. z samej definicji działalności gospodarczej rozumianej jako "zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły".

Podkreślić należy, że ta ostatnia cecha wiąże się z regularnie występującymi, powtarzającymi się i trwającymi czynnościami. Przeciwieństwem ciągłości działalności są czynności wykonywane okazjonalnie, jednorazowo czy sporadycznie. Co ważne, to zamiar powtarzalności w odniesieniu do aktywności (działalności) decyduje o pozytywnym lub negatywnym zaistnieniu tej przesłanki (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 24 czerwca 2015 r., sygn. akt III AUa 162/15). Przy czym bez znaczenia dla charakteru takiej działalności są ewentualne przerwy w faktycznym jej wykonywaniu, już po uruchomieniu firmy (wyrok Sądu Najwyższego z 4 stycznia 2008 r., sygn. akt I UK 208/07).

PRZYKŁAD

Powtarzalność czynności

Pani Jolanta zamierza sprzedawać na jarmarku bożonarodzeniowym ozdoby choinkowe. Będą to głównie własne wyroby. Uważa, że taka krótkotrwała działalność nie wymaga wpisu do ewidencji. Nie ma jednak racji. W przypadku sezonowej działalności rozstrzyga nie to, jak długo będzie ona prowadzona, ale to, że dana osoba będzie wykonywać powtarzalne czynności w celu osiągnięcia zysku. Wobec tego działalność pani Jolanty będzie miała w tym czasie ciągły charakter.

Ale rejestracja firmy nie wyczerpuje wszystkich obowiązków związanych z sezonową aktywnością gospodarczą. Osoba, która zamierza prowadzić biznes, musi jeszcze zakupić kasę fiskalną, uzyskać niezbędne pozwolenia, np. na sprzedaż alkoholu. Ze względu na specyfikę danej działalności przedsiębiorca musi spełnić wiele innych wymogów. Przykładem jest tu handel fajerwerkami. Jakie obowiązki czekają przyszłych przedsiębiorców, jakie kroki należy podjąć, aby legalnie prowadzić biznes i o czym pamiętać, kiedy chcemy na pewien czas z niego zrezygnować - omawiamy w niniejszym poradniku.

Wniosek i parametry działalności

Wniosek składa się przez wypełnienie i wysłanie podpisanego formularza CEIDG-1.

Większość wymaganych w nim danych podlega wpisowi w sytuacji, gdy osoba fizyczna składa wniosek o dokonanie wpisu. Inne dane mogą zostać wpisane później, w miarę powstawania okoliczności uzasadniających uzupełnienie wpisu (np. informacja o umowie spółki cywilnej, która pojawiła się później niż w momencie pierwotnego ubiegania się o wpis do CEIDG, lub informacja o ustanowieniu pełnomocnika).

Integralną częścią wniosku o wpis do CEIDG są rubryki wymagające wpisania wielu informacji, których podanie uchroni przedsiębiorcę przed składaniem kolejnych podań w urzędach, np. ZUS, urzędzie skarbowym, urzędzie statystycznym itd.

Schemat 1. Rozszerzona informacja

Wypełnienie wniosku i rejestracja firmy w CEIDG oznacza równocześnie:

dokonanie wpisu do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON);

zgłoszenie identyfikacyjne, o którym mowa w przepisach o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (chodzi m.in. o ustawę z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 476);

zgłoszenie płatnika składek w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych albo zgłoszenia oświadczenia o kontynuowaniu ubezpieczenia społecznego rolników w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników;

złożenie oświadczenia o wyborze przez przedsiębiorcę formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych albo wnioskiem o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej albo rezygnacji z wybranej formy opodatkowania;

złożenie zawiadomienia o wyborze sposobu wpłacania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych;

złożenie zawiadomienia o wyborze opłacania ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych co kwartał albo zawiadomienia o zaprzestaniu opłacania ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych co kwartał;

złożenie zawiadomienia o prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów albo zawiadomienie o zamiarze prowadzenia ksiąg rachunkowych;

złożenie zawiadomienia o zawarciu z biurem rachunkowym umowy o prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów albo umowy o prowadzenie ewidencji przychodów;

przyjęcie, w przypadku przedsiębiorcy będącego płatnikiem składek, wyłącznie na własne ubezpieczenia (zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i do ubezpieczenia zdrowotnego albo do ubezpieczenia zdrowotnego lub zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny).

ⒸⓅ

@RY1@i02/2016/235/i02.2016.235.050000100.101(c).gif@RY2@

PiSZ

Schemat 1. Rozszerzona informacja

Poniżej omawiamy zasady wypełnienia formularza rejestracyjnego. Omawiamy też, jakie przy tym należy podjąć decyzje, i podpowiadamy, czym się kierować.

1. WYBIERZ OZNACZENIE FIRMY

Jedną z informacji, którą należy podać we wniosku, jest firma przedsiębiorcy. Chodzi o nazwę, pod jaką będzie wykonywana działalność gospodarcza. Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko. Nie wyklucza to włączenia do firmy np. pseudonimu lub określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych określeń dowolnie obranych.

Oznaczenie powinno się odróżniać dostatecznie od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku. Firma nie może wprowadzać w błąd, w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu jego działalności, miejsca działalności, źródeł zaopatrzenia. Wypełnienie wszystkich pól w rubryce (oznaczonej jako "06") jest obowiązkowe dla wniosków o wpis do CEIDG nowego przedsiębiorcy.

2. OKREŚL LICZBĘ PRACUJĄCYCH

W jednej z rubryk formularza CEIDG-1 (oznaczonej jako "06.1") trzeba wskazać liczbę pracujących, czyli osób wykonujących pracę przynoszącą im zarobek w formie wynagrodzenia lub dochód, bez względu na miejsce i czas jej trwania.

Do pracujących zalicza się osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy, pracodawców, tj. właścicieli jednostek prowadzących działalność gospodarczą (łącznie z pomagającymi członkami rodzin) oraz osoby pracujące na własny rachunek (osoby, które prowadzą własne gospodarstwo rolne albo prowadzą firmę na własny rachunek, nie zatrudniając pracowników najemnych), osoby wykonujące pracę nakładczą. W rubryce 06.2 formularza CEIDG-1 należy wskazać liczbę zatrudnionych. Zalicza się do nich osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy.

3. OZNACZ RODZAJE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

We wniosku o wpis do CEIDG trzeba podać kody planowanej działalności gospodarczej, zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD). Przedsiębiorca będzie musiał uzyskać tylko jeden wpis do CEIDG, choćby miał zamiar wykonywać kilka różnych rodzajów działalności. W przypadku gdy gałęzi jest wiele należy określić przeważający rodzaj działalności gospodarczej. Jest on określany samodzielnie przez wnioskodawcę na podstawie przewidywanych lub faktycznie uzyskiwanych największych przychodów ze sprzedaży produktów (wyrobów i usług) oraz towarów i materiałów. Jego wskazanie jest warunkiem poprawności wniosku.

Lista kodów PKD jest dostępna na stronie internetowej www.pkd.gov.pl.

4. ZADEKLARUJ DATĘ ROZPOCZĘCIA FUNKCJONOWANIA

Konieczną informacją (rubryka w formularzu CEIDG oznaczona jako "08") jest też podanie faktycznej daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej. Nie może być ona wcześniejsza niż dzień złożenia wniosku CEIDG-1. Przedsiębiorca ma prawo we wniosku określić późniejszy dzień podjęcia działalności gospodarczej niż dzień złożenia wniosku. Wypełnienie rubryki jest obowiązkowe dla wniosków o wpis do CEIDG nowego przedsiębiorcy.

Ważne

W przypadku dokonania wpisu do CEIDG określającego datę rozpoczęcia działalności przedsiębiorca może się z tej decyzji wycofać. Musi jednak o tym poinformować CEDIG najpóźniej do końca upływu dnia poprzedzającego wskazaną datę rozpoczęcia działalności (art. 29a ust. 1 u.s.d.g.)

5. PODAJ DANE KONTAKTOWE

Właściciel firmy może w rubryce "09" formularza CEIDG-1 podać dane do kontaktu. Obejmują one numer telefonu, adres poczty elektronicznej, numer faksu, adres strony www. Wnioskodawca sam ustala, czy chce, by informacje te były widoczne we wpisie (i historii wpisu). Zaznaczenie "X" w rubryce "Sprzeciwiam się udostępnianiu danych kontaktowych z CEIDG" oznacza, że dane te nie będą publikowane we wpisie (i historii wpisu).

6. WYBIERZ MIEJSCE DZIAŁALNOŚCI

W rubryce "10" formularza CEIDG-1 należy określić główne miejsce wykonywania działalności gospodarczej. Brak takiego wpisu oznacza, że adresem tym jest adres zamieszkania, który w takim przypadku będzie uwidoczniony na stronie internetowej www.ceidg.gov.pl . Jeżeli adres ten jest wskazywany, należy obowiązkowo wypełnić kolejne pola.

We wniosku CEIDG-1 w polu 11 podać należy dodatkowe miejsce wykonywania działalności gospodarczej. Trzeba określić wszystkie miejsca stałego wykonywania działalności gospodarczej, tj. oddziały, punkty sprzedaży, przyjmowania zleceń, świadczenia usług. Jeżeli takich miejsc jest więcej niż jedno, pozostałe należy zgłosić za pomocą części CEIDG-MW. W przypadku braku miejsca na podanie rodzajów wykonywanej działalności należy odpowiednio posłużyć się częścią CEIDG-RD.

7. WSKAŻ ADRES DO DORĘCZEŃ

Ważną rubryką formularza CEIDG-1 jest pole 10.2, w którym wnioskodawca podaje adres do doręczeń. Na ten adres będą doręczane pisma przedsiębiorcy wpisanemu do CEIDG.

Ważne

Jeżeli przedsiębiorca nie dokona zmiany wpisu do CEIDG w przypadku zmiany adresu do doręczeń, doręczenie pisma pod dotychczasowy adres ma skutek prawny.

8. WPISZ DATĘ POWSTANIA OBOWIĄZKU

OPŁACANIA SKŁADEK ZUS

W polu 11 formularza CEIDG-1 należy podać datę, od której zaczyna się rzeczywiste prowadzenie działalności. Rubrykę 12 wypełniają natomiast osoby ubezpieczone w KRUS. Dotyczy on jedynie rolników (ich domowników), którzy zamierzają podlegać ubezpieczeniu społecznemu w KRUS przy równoczesnym prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej lub już podlegają temu ubezpieczeniu przy równoczesnym prowadzeniu firmy. Pozostałych pól, tj. 14-16 nie wypełnia się w momencie rejestracji firmy. Dotyczą one bowiem kwestii związanych z zawieszeniem, wznowieniem i zaprzestaniem działalności. Piszemy o tym w dalszej części poradnika.

9. PODAJ INFORMACJĘ O URZĘDZIE SKARBOWYM

W obowiązkowej rubryce 17 formularza CEIDG-1 należy wskazać informację o naczelnikach urzędów skarbowych właściwych dla wnioskodawcy w zakresie ewidencji podatników oraz podatku PIT. W przypadku zmiany naczelnika urzędu skarbowego wynikającej ze zmiany właściwości miejscowej w sprawach ewidencji podatkowej należy podać również informację o naczelniku poprzednio właściwym.

10. WYBIERZ FORMĘ OPODATKOWANIA

W polu 18 i 19 formularza CEIDG-1 należy wskazać wybraną formę opodatkowania podatkiem PIT oraz o formę wpłaty zaliczki. Wybór formy opodatkowania jest bardzo ważny, gdyż wpływa nie tylko na wysokość przyszłego podatku, lecz także na rodzaj i zakres prowadzonych ewidencji księgowych.

@RY1@i02/2016/235/i02.2016.235.050000100.102(c).gif@RY2@

Schemat 2. Wybór formy opodatkowania

Podstawową formą opodatkowania dochodu z działalności gospodarczej jest opodatkowanie na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej. Można też wybrać opodatkowanie według jednolitej 19-proc. stawki podatku bądź jedną ze zryczałtowanych form opodatkowania:

●ryczałt od przychodów ewidencjonowanych albo

●kartę podatkową.

Omawiamy to na kolejnych stronach.

11. ZDECYDUJ O DOKUMENTACJI RACHUNKOWEJ

Pozycje 20, 21 i 22 formularza CEIDG-1 należy wypełnić w przypadku, gdy dokumentacja rachunkowa nie będzie prowadzona we własnym zakresie. W takim przypadku należy obowiązkowo podać nazwę i numer NIP podmiotu prowadzącego dokumentację rachunkową oraz wskazać miejsce przechowywania dokumentacji rachunkowej.

12. JEŚLI MASZ SPÓŁKĘ CYWILNĄ - WPISZ TO

W rubryce 27 formularza CEIDG-1 przedsiębiorca musi wpisać numery NIP i REGON wszystkich spółek cywilnych, w których jest wspólnikiem. Jeżeli takich spółek jest więcej niż jedna, pozostałe należy podać za pomocą formularza CEIDG-SC. Niezależnie od tego trzeba dokonać zgłoszenia nowo powstałej spółki cywilnej do naczelnika urzędu skarbowego (na formularzu NIP-2) jako płatnika podatków. Spółki cywilne nie są odrębnymi przedsiębiorcami.

13. POINFORMUJ O MAŁŻEŃSKIEJ WSPÓLNOŚCI MAJĄTKOWEJ

Pole oznaczone jako 28 w formularzu CEIDG-1 należy wypełnić, jeżeli wnioskodawcę wiąże z małżonkiem wspólność majątkowa. Jeżeli taka wspólność ustała w trakcie wykonywania działalności (rozdzielność majątkowa) należy wypełnić rubrykę 27.2.

14. PODAJ NUMER RACHUNKU BANKOWEGO

W rubryce 28 formularza CEIDG-1 przedsiębiorca musi podać wszystkie rachunki bankowe związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (kontynuacja w części CEIDG-RB). W przypadku posiadania kilku takich rachunków w polu 28.1 części CEIDG-1 należy podać rachunek do zwrotu podatku i wskazać takie jego przeznaczenie. Można wskazać rachunek w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej.

Podanie informacji o osobistym rachunku bankowym nie jest obowiązkowe. Jeżeli zostanie zgłoszony taki rachunek, będą na niego dokonywane zwroty nadpłaty podatku dochodowego niezwiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Należy pamiętać, że można podać jedynie taki rachunek, którego przedsiębiorca jest właścicielem lub współwłaścicielem.

15. OKREŚL, CZY BĘDZIESZ MIAŁ PEŁNOMOCNIKÓW

W rubryce 30 formularza CEIDG-1 przedsiębiorca podaje dane ustanowionego pełnomocnika. Podanie tej informacji oznacza, że w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przed organami administracji publicznej pełnomocnik będzie mógł reprezentować przedsiębiorcę bez konieczności posługiwania się ani dołączania do akt sprawy odrębnych dokumentów. Będzie się to wiązać w przyszłości z brakiem obowiązku uiszczania opłaty skarbowej (zwolnienie to nie obejmuje jednak spraw podatkowych i skarbowych).

Jeżeli wnioskodawca ustanowił więcej niż jednego pełnomocnika, informację o kolejnych pełnomocnikach może zgłosić do CEIDG za pomocą druków CEIDG-PN. Czynności rejestracji przedsiębiorcy może dokonać pełnomocnik po okazaniu dokumentu pełnomocnictwa, ale z tego tytułu zostanie pobrana opłata skarbowa w wysokości 17 zł. Jeżeli we wniosku zostaną podane dane pełnomocnika, to późniejsze czynności pełnomocnika będą już nieodpłatne.

Ważne

Wniosek o wpis do CEIDG składany osobiście musi być opatrzony własnoręcznym podpisem osoby uprawnionej. A gdy jest doręczony listem poleconym, powinien być opatrzony podpisem osoby uprawnionej, którego własnoręczność poświadczona jest przez notariusza.

16. DOKONAJ WPISU

Rejestracji firmy w CEIDG można dokonać na cztery różne sposoby. Rejestracja w CEIDG jest wolna od opłat.

Cztery sposoby rejestracji ⒸⓅ

Ten sposób rejestracji polega na zalogowaniu się do CEIDG, wypełnieniu wniosku online i złożeniu (podpisaniu) go elektronicznie. Przy pierwszym logowaniu należy założyć konto i aktywować je po otrzymaniu potwierdzenia e-mailowego. Aby założyć działalność gospodarczą, przedsiębiorca musi posiadać bezpłatny Profil Zaufany lub podpis elektroniczny z certyfikatem kwalifikowanym. Profil Zaufany jest bezpłatnym narzędziem potwierdzającym tożsamość obywatela w elektronicznej administracji. Wykorzystując Profil Zaufany można załatwić sprawy urzędowe online (np. realizować usługi, przesyłać podania czy skargi) bez konieczności osobistego udawania się do urzędu. Więcej na temat jego utworzenia na stronie: https://pz.gov.pl/pz/index oraz https://pz.gov.pl/Instrukcja_Uzytkownika_PZ.pdf

Wniosek o rejestrację może być złożony w trybie anonimowym, czyli bez konieczności logowania. W tym przypadku wymagana jest wizyta w urzędzie gminy w ciągu 7 dni od daty wypełnienia wniosku w celu potwierdzenia tożsamości. Urzędnik odnajduje wniosek w CEIDG po kodzie wniosku (trzeba go zatem zapamiętać), drukuje i przedkłada wnioskodawcy do podpisania. W takim przypadku dniem jego złożenia jest dzień, w którym wnioskodawca podpisał wniosek w urzędzie.

Rejestracja elektroniczna (z logowaniem lub bez) pozwala przedsiębiorcy ustrzec się błędów w wypełnianiu wniosku, gdyż system teleinformatyczny CEIDG informuje niezwłocznie składającego o jego niepoprawności.

W gminie. Można również pobrać wniosek w urzędzie gminy i tam wypełnić formularz na papierze. To urzędnik w gminie przekształci tak złożony formularz na wniosek elektroniczny.

Listownie. Wniosek wypełniony na formularzu papierowym może być wysłany listem poleconym na adres wybranego urzędu gminy.

W tym przypadku podpis musi być potwierdzony notarialnie (dokument ten należy dołączyć do wniosku). Jeżeli wniosek złożony w ten sposób będzie niepoprawny, to urząd gminy niezwłocznie wezwie przedsiębiorcę do skorygowania lub uzupełnienia wniosku, wskazując uchybienia, w terminie 7 dni roboczych, pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania.

Zasada jednego okienka

Przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis. Ten jest zaś dokonywany nie później niż następnego dnia roboczego po dniu wpływu do CEIDG poprawnego wniosku. Zaświadczeniem o wpisie do CEIDG jest wydruk ze strony internetowej CEIDG.

Do prowadzenia biznesu potrzebne są dwa numery, tj. numer identyfikacji podatkowej (NIP), który służy również w przypadku rejestracji płatnika podatku VAT oraz numer statystyczny - REGON, który służy identyfikacji i sprawozdawczości statystycznej (wskazywany jest również na pieczątce firmowej). Podmioty rejestrowane w KRS otrzymują ponadto numer w tej ewidencji.

Przedsiębiorca, rejestrując firmę w CEIDG, nie musi składać odrębnych dokumentów o przyznanie tych numerów. Zostaną one nadane automatycznie w trakcie rejestracji. Wyjątkiem jest spółka cywilna - w tym przypadku należy złożyć wniosek RG-OP do GUS oraz NIP-2 do urzędu skarbowego.

Informacja o nadaniu NIP powinna zostać przekazana do CEIDG przez urząd skarbowy najpóźniej następnego dnia roboczego po dniu wpływu poprawnego wniosku z CEIDG. Jeśli przedsiębiorca we wniosku podał swój adres e-mail (do korespondencji z urzędem), to otrzyma na swoją skrzynkę informację o nadaniu NIP i REGON.

W ramach procedury rejestracyjnej automatycznie powiadamiana jest Państwowa Inspekcja Pracy oraz Główny Inspektorat Sanitarny, które realizują kontrole w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Forma opodatkowania, zakup kasy

Decydując się na wybór formy rozliczenia, należy wziąć pod uwagę:

●rodzaj działalności, którą zamierzasz uruchomić,

●jej rozmiar,

●wysokość spodziewanych przychodów i kosztów.

Wybór formy opodatkowania determinuje też sposób prowadzenia ewidencji lub księgowości - począwszy od zwolnienia z tego wymogu (karta podatkowa) poprzez prowadzenie ewidencji przychodów (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych) lub książki przychodów i rozchodów (podatek liniowy i rozliczany na ogólnych zasadach), a skończywszy na księgach rachunkowych (wszystkie formy podatkowe na zasadzie dobrowolności lub obligatoryjnie po przekroczeniu sprzedaży za ubiegły rok na poziomie 1 200 000 euro).

Możliwość 1. Zasady ogólne

Podstawową formą opodatkowania dochodu z działalności gospodarczej jest opodatkowanie na zasadach ogólnych, przy zastosowaniu skali podatkowej. Opodatkowaniu podlegają dochody osób fizycznych z pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym działalność w formie spółki cywilnej czy spółki jawnej. Dochód rozumie się jako różnicę przychodu i kosztów uzyskania przychodów. Podatek opłacany jest według skali podatkowej:

Podstawa obliczenia podatku w złotych	Podatek wynosi
ponad	do
	85 528 zł	18 proc. minus kwota zmniejszająca podatek 556 zł 02 gr
85 528 zł		14 839 zł 02 gr + 32 proc. nadwyżki ponad 85 528 zł

Opodatkowanie na zasadach ogólnych oznacza, że od dochodu w jednym roku kalendarzowym do 85 528 zł przedsiębiorca zapłaci 18 proc. podatku, a od nadwyżki powyżej wskazaną kwotę dochód jest opodatkowany według stawki 32 proc.

Kwotę podatku można obniżyć o przewidziane w ustawie o podatkach dochodowych ulgi i odliczenia, tj. darowizny, wydatki na internet, rehabilitację, szkolenia uczniów, ulgę budowlaną, prorodzinną czy straty z ubiegłych lat. Ponadto możliwe jest odliczanie od podstawy opodatkowania zapłaconych składek ubezpieczeniowych, a od kwoty podatku zapłaconej kwoty składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Z punktu widzenia przedsiębiorcy bardzo istotna jest możliwość uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów. Wszelkie zakupy związane z działalnością, koszty wynagrodzeń czy raty leasingowe obniżają podstawę opodatkowania (kwotę, od której jest obliczany podatek do zapłaty).

Możliwość 2. Jednolita stawka podatku

Jego istotą jest to, że bez względu na wysokość dochodu osiąganego z działalności gospodarczej przedsiębiorca opłaca podatek stale według jednolitej stawki 19 proc. 19-procentowy podatek od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej to tzw. podatek liniowy.

Dochodów opodatkowanych w ten sposób nie łączy się z dochodami z innych źródeł. Nie można zastosować podatku liniowego przykładowo do dochodów z umowy o pracę, rent i emerytur czy przychodów z działalności wykonywanej osobiście (które są opodatkowane na zasadach ogólnych - skalą podatkową). Jeżeli przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym i jednocześnie osiąga dochody z umowy o pracę, musi złożyć odrębne zeznanie podatkowe przewidziane dla opodatkowania skalą podatkową (PIT-37).

Największy wpływ na wybór opodatkowania stawką zryczałtowaną 19 proc. ma wysoka kwota uzyskiwanych dochodów, przewyższająca znacznie 85 528 zł, czyli kwotę, po przekroczeniu której dochody są opodatkowane stawką 32 proc. (drugi stopień skali podatkowej).

Tak jak w przypadku opodatkowania według skali podatkowej, przedsiębiorca musi prowadzić ewidencję przychodów i kosztów za pomocą podatkowej księgi przychodów i rozchodów lub księgi rachunkowej (te ostatnie obligatoryjnie muszą prowadzić większe firmy).

Możliwość 3. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Podstawę opodatkowania stanowi przychód bez pomniejszania o koszty jego uzyskania. Podatek ulega obniżeniu, w pierwszej kolejności, o kwotę zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Jeżeli przedsiębiorca korzysta z tej metody, musi prowadzić ewidencję przychodów odrębnie za każdy rok podatkowy, ewidencję wyposażenia i wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Wysokość stawek ryczałtu uzależniona jest od rodzaju działalności. Przykładowo: 8,5 proc. od przychodów m.in. z działalności usługowej, w tym od przychodów z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości powyżej 1,5 proc. alkoholu, 5,5 proc. od przychodów m.in. z działalności wytwórczej i budowlanej, 3 proc. od przychodów m.in. z działalności usługowej w zakresie handlu oraz z działalności gastronomicznej, z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości powyżej 1,5 proc. alkoholu.

Stawkę ryczałtu określa się w zależności od rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. Możliwe jest opodatkowanie jednego z rodzajów działalności ryczałem, a innych według innej formy opodatkowania.

Ważne

Jeśli przedsiębiorca wybierze opodatkowanie przychodów z działalności gospodarczej w formie ryczałtu, nie będzie się mógł rozliczać wspólnie z małżonkiem ani na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci.

Możliwość 4. Karta podatkowa

Opodatkowanie kartą podatkową polega na opłacaniu stałej kwoty podatku niezależnie od wartości faktycznie uzyskiwanych przychodów. Ta forma opodatkowania jest przeznaczona dla podatników prowadzących ściśle określone rodzaje działalności gospodarczej usługowej, wytwórczo-usługowej i handlowej.

Przepisy dotyczące karty podatkowej szczegółowo określają też zakres i rozmiary poszczególnych rodzajów działalności oraz warunki, w jakich dana działalność powinna być prowadzona, by możliwe było opodatkowanie w tej formie. Przedsiębiorca może nią opodatkować m.in. usługi zegarmistrzowskie, usługi tapicerskie czy usługi krawieckie, handel detaliczny, działalność gastronomiczną (bez możliwości sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc.), rozrywkową, usługi transportowe (prowadzenie taksówki) itd.

Aby rozliczać się w formie karty podatkowej, należy spełnić następujące warunki:

●przy prowadzeniu działalności nie można korzystać z usług innych firm (z wyjątkiem usług specjalistycznych), a także zatrudniać osób na umowę-zlecenie i umowę o dzieło do wykonywania prac związanych z działalnością. Można natomiast zatrudniać osoby na umowę o pracę. Przedsiębiorca musi tylko pamiętać o limitach zatrudnienia przy poszczególnych rodzajach działalności;

●współmałżonek przedsiębiorcy nie może prowadzić działalności gospodarczej w tym samym zakresie. Dozwolone jest natomiast, aby współmałżonek pracował razem z przedsiębiorcą.

Wysokość podatku zależy od:

●rodzaju i zakresu prowadzonej działalności,

●liczby zatrudnionych pracowników,

●liczby mieszkańców miejscowości, na terenie której przedsiębiorca prowadzi działalność.

Wysokość podatku nie zależy więc od wysokości uzyskanego przez przedsiębiorcę przychodu (dochodu) z działalności.

Rodzaje usług i wysokość stawek określa załącznik nr 3 i 4 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 ze zm.).

Zmiana formy opodatkowania

Wyboru należy dokonać wraz ze złożeniem wniosku o pierwszy wpis do CEIDG. W przypadku wyboru karty podatkowej, do wniosku można dołączyć zgłoszenie PIT-16. Zmiana wyboru formy opodatkowania w trakcie wykonywania działalności gospodarczej jest możliwa tylko na zasadach określonych w przepisach podatkowych. Ogólnie rzecz biorąc, wybrana forma opodatkowania wiąże przedsiębiorcę do końca danego roku rozliczeniowego. Wypełnienie obu rubryk jest obowiązkowe dla wniosków o wpis do CEIDG nowego przedsiębiorcy. Szczegółowe informacje zawarte są w broszurze informacyjnej Ministerstwa Finansów, dostępnej pod adresem http://www.archbip.mf.gov.pl/_files_/podatki/broszury_informacyjne/ulotka-dzial_gosp_formy_opodat_2012.pdf.

Ważne

Jeżeli do 20 stycznia roku podatkowego podatnik nie zgłosi likwidacji działalności gospodarczej lub nie dokona wyboru innej formy opodatkowania, uważa się, że prowadzi nadal działalność opodatkowaną w tej samej formie.

Zakup kasy fiskalnej

Generalnie, jeśli przedsiębiorca sprzedaje towary czy usługi na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji obrotu przy zastosowaniu kasy rejestrującej i wydawania klientom paragonów. Tak wynika z art. 111 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 710, dalej: u.p.t.u.).

Minister finansów w par. 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 4 listopada 2014 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1215) wskazał jednak wyjątek od tej zasady. Przepis ten mówi, że przedsiębiorca nie musi kupować kasy fiskalnej, jeśli jego obrót na rzecz osób prywatnych oraz rolników ryczałtowych nie przekroczył w poprzednim roku podatkowym kwoty 20 tys. zł (przy działalnościach otwartych w zeszłym roku obrót nie może przekroczyć tego limitu w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w poprzednim roku podatkowym). W tym samym paragrafie minister wskazuje jednak, że zwolnienie obowiązuje nie dłużej niż do 31 grudnia 2016 r. Oznacza to, że przedsiębiorca od 1 stycznia 2017 r. będzie musiał mieć kasę fiskalną i będzie zobowiązany ją zarejestrować. Więcej informacji na ten temat przedsiębiorca znajdzie na stronie: https://www.biznes.gov.pl/opisy-procedur/-/proc/1575-rejestracja-kasy-rejestrujacej.

Rejestracja jako podatnik VAT

Kolejna ważna kwestia, która wiąże się z rozpoczęciem działalności gospodarczej, to zarejestrowanie się jako podatnik VAT. Jeżeli przedsiębiorca przewiduje, że wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 150 tys. zł, to nie musi dokonywać rejestracji. Taki obowiązek powstanie w przypadku przekroczenia wskazanego. Przedsiębiorca korzystający ze zwolnienia podmiotowego (limit obrotów do 150 tys. zł) nie ma obowiązku prowadzenia dodatkowej ewidencji sprzedaży (może prowadzić jedynie ewidencję sprzedaży) oraz nie ma obowiązku składania deklaracji podatkowych.

Z powyższego zwolnienia wyłączeni są podatnicy, którzy sprzedają wyroby i wykonują usługi, o których mowa w art. 113 ust. 13 u.p.t.u. Z przepisu tego wynika m.in., że wyłączenie dotyczy sprzedaży towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym. W myśl definicji określonej w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 752 ze zm.), wyroby akcyzowe to wyroby energetyczne, energia elektryczna, napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe oraz susz tytoniowy, określone w załączniku nr 1 do tej ustawy. Zatem rozpoczynając działalność gospodarczą polegającą m.in. na sprzedaży alkoholu, przedsiębiorca nie może korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT. Oznacza to, że rozpoczynając działalność w ww. zakresie, musi złożyć zgłoszenie rejestracyjne VAT-R przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu VAT. Wzór formularza zgłoszenia określa załącznik do rozporządzeni ministra finansów z 18 grudnia 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów związanych z rejestracją podatników w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2015 r. poz. 2208).

Ważne

Rejestracja przedsiębiorcy dla celów VAT jest bezpłatna, jednak przedsiębiorca, który wystąpi z wnioskiem o wydanie potwierdzenia rejestracji, musi wnieść opłatę skarbową w wysokości 170 zł.

Podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny jest zobowiązany do umieszczania numeru identyfikacji podatkowej (numer NIP) na wystawianych fakturach oraz w ofertach. Więcej informacji na temat rejestracji jako podatnik VAT przedsiębiorca znajdzie na stronie: https://www.biznes.gov.pl/opisy-procedur/-/proc/1609-rejestracja-vat.

Obowiązki wobec ZUS: zgłoszenie i składki

Wykonywanie działalności gospodarczej wiąże się nieodłącznie z obowiązkiem opłacania składek na:

●trzy z czterech rodzajów ubezpieczenia społecznego: emerytalne, rentowe, wypadkowe (jedynie składka na ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolna),

●ubezpieczenie zdrowotne.

Samo już zgłoszenie działalności w CEIDG powoduje, że informacje o rozpoczęciu jej wykonywania będzie miał także ZUS. Gdy przedsiębiorca nie złoży odpowiednich dokumentów, ZUS i tak prędzej czy później składek zażąda.

Kiedy ubezpieczenie niekonieczne

Istnieją jednak wyjątkowe sytuacje, w których opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne, ale już nie zdrowotne, nie będzie konieczne. Będzie tak, gdy przedsiębiorca już podlega ubezpieczeniom na innej podstawie. Do najczęstszych przypadków należy sytuacja, gdy jest zatrudniony na umowę o pracę lub umowę-zlecenie. Jeśli z tych źródeł uzyskuje miesięcznie przychody równe co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę (w 2016 r. - 1850 zł), z prowadzenia firmy będzie musiał odprowadzić tylko składkę zdrowotną.

Ważne

Składka zdrowotna z prowadzenia firmy opłacana jest zawsze, niezależnie od tego, z ilu dodatkowych podstaw (tytułów) przedsiębiorca już ją opłaca.

Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych przedsiębiorca ma 7 dni od rozpoczęcia prowadzenia działalności (przyjmijmy, że jest on równoznaczny z zarejestrowaniem działalności) na zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Aby to zrobić, musi złożyć w ZUS wypełniony druk (ZUS na swojej stronie udostępnia poradniki, jak to zrobić).

Są to odpowiednio:

● - Zgłoszenie do ubezpieczeń/zgłoszenie zmiany danych osoby ubezpieczonej (do pobrania na stronie ZUS) - gdy przedsiębiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu;

● - Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego/zgłoszenie zmiany danych - gdy przedsiębiorca podlega obowiązkowo tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Druki te mogą być złożone papierowo w oddziale ZUS właściwym dla siedziby przedsiębiorcy albo elektronicznie poprzez Platformę Usług Elektronicznych ZUS. Informacje, jak zalogować się do PUE, można znaleźć na stronie internetowej ZUS. Złożenie druku osobiście ma jednak tę zaletę, że pracownicy ZUS mogą pomóc w prawidłowym jego wypełnieniu.

Wypełniając druk przedsiębiorca musi podjąć decyzję, czy chce podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, dzięki któremu będzie miał prawo do zasiłków (chorobowych, macierzyńskich) i opłacać na nie składki. Jeśli nie zgłosi się od razu, może to zrobić w każdej chwili prowadzenia działalności.

Preferencje dla nowego przedsiębiorcy

Przedsiębiorca opłaca składki stanowiące określony procent od wybranej przez siebie kwoty, ale w ustawowych granicach. Granice obliczane są w oparciu o aktualnie obowiązujące minimalne wynagrodzenie za pracę oraz prognozowane przeciętne wynagrodzenie. Oznacza to, że wysokość minimalnych i maksymalnych składek zmienia się na przełomie roku.

Gdy przedsiębiorca zarejestruje działalność w grudniu 2016 r. będzie miał do wyboru dwie minimalne kwoty (podstawy wymiaru), od których będzie obliczał składki na ubezpieczenia społeczne:

● (równowartość 30 proc. minimalnego wynagrodzenia; tzw. mały ZUS) - dotyczy osób, które:

- w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie prowadziły działalności gospodarczej (nawet o zupełnie innym profilu),

- nie będą w ramach swojej nowo założonej firmy wykonywać takich samych usług, jakie świadczyli dla swojego byłego pracodawcy, z którym dotychczas pozostawali w stosunku pracy (w tym lub poprzednim roku kalendarzowym). Ten drugi przypadek dotyczy oczywiście osób, które zrezygnowały z pracy, a następnie takie same czynności wykonują już jako przedsiębiorcy.

Prawo do niższych stawek przysługuje przez 24 miesiące od rozpoczęcia działalności. Nie ma przy tym znaczenia, że przedsiębiorca w tym czasie działalność zawiesił lub zamknął na jakiś czas.

Mały ZUS. Składki dla nowego przedsiębiorcy obowiązujące za grudzień 2016 r. ⒸⓅ

emerytalne	108,34 zł
rentowe	44,40 zł
chorobowe	13,60 zł
wypadkowe	9,99 zł
zdrowotne	288,95 zł

● (równowartość 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia) - od tej kwoty muszą opłacać składki pozostałe osoby.

Większość osób dąży do opłacania jak najniższych składek, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby zadeklarować, że składki będą opłacane od wyższej podstawy wymiaru. W przypadku składek emerytalno-rentowych istnieje jedynie roczne ograniczenie tej podstawy - wynosi ono równowartość 30 przeciętnych wynagrodzeń. Inaczej jest przy składkach chorobowych, w tym przypadku ograniczenie jest miesięczne, ponieważ nie można miesięcznie odprowadzić składek na to ubezpieczenie od kwoty większej niż równowartość 2,5 przeciętnych wynagrodzeń.

Ubezpieczenie zdrowotne także będzie wyliczane od zadeklarowanej przez przedsiębiorcę kwoty, która nie może być niż niższa niż 75 proc. przeciętnego wynagrodzenia. Minimalna podstawa obowiązuje wszystkich, także osoby uprawnione do tzw. małego ZUS.

W przypadku tej składki nie ma bowiem stawek preferencyjnych dla nowego przedsiębiorcy. O ile wyższe składki na ubezpieczenia społeczne przełożą się w przyszłości na wyższą emeryturę lub np. zasiłek, o tyle opłacanie wyższej składki zdrowotnej nie będzie miało znaczenia, jeśli chodzi o otrzymywanie świadczeń zdrowotnych.

Jeśli działalność będzie kontynuowana w 2017 r., za styczeń trzeba będzie już opłacić składki wyższe, według nowych limitów; zostaną one przedstawione na stronie internetowej ZUS.

Składki powinny być wpłacane do 10. dnia następnego miesiąca - jeśli przedsiębiorca opłaca je tylko za siebie. Oznacza to, że składki za grudzień 2016 r. powinny być opłacone do 10 stycznia 2017 r. Mogą być opłacane przelewem albo przekazem pocztowym.

Przekroczenie terminu skutkuje naliczeniem odsetek przez ZUS.

Zezwolenia i inne obowiązki

Ważne jest również sprawdzenie, czy rodzaj prowadzonej działalności nie wymaga spełnienia dodatkowych obowiązków formalnych. Podajemy poniżej przykłady działalności, które mogą wymagać dodatkowych zezwoleń.

● Rejestracja i uzyskanie zatwierdzenia przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego wymagane będzie w przypadku, gdy podejmowana działalność sezonowa będzie się wiązała z produkcją i wprowadzaniem do obrotu żywności (np. przy budce z goframi).

● Innym przykładem może być obowiązek zdobycia zezwolenia na sprzedaż alkoholu, jeżeli działalność ma polegać np. na sprzedaży grzanego piwa lub wina na jarmarku bożonarodzeniowym. Przedsiębiorca, który zamierza sprzedawać alkohol na imprezie, która odbędzie się na otwartym powietrzu, może ubiegać się o jednorazowe zezwolenie na sprzedaż alkoholu.

● W przypadku przedsiębiorców, którzy zdecydują się na handel choinkami, może być również konieczne zezwolenie z urzędu gminy na zajęcie pasa drogowego. Aby rozpocząć sezonową sprzedaż choinek w wybranym miejscu przedsiębiorca musi się udać do urzędu gminy i złożyć tam pisemny wniosek o wydanie zgody na zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celu prowadzenia handlu obwoźnego. Będzie też musiał uiścić zapłatę za korzystanie z danej przestrzeni. Wysokość opłaty zależy od uchwały radnych konkretnej gminy.

● Koniec roku to tradycyjnie okres żniw dla sprzedawców fajerwerków. Można je sprzedawać bez specjalnego zezwolenia, jednak przy zachowaniu rygorystycznych warunków bezpieczeństwa.

Materiały pirotechniczne należy przechowywać w miejscach suchych, z dala od źródeł ciepła i bez dostępu do nich dzieci. Dlatego sprzedaż powinna się odbywać na stoiskach z obsługą, gdzie towar podaje klientowi tylko sprzedawca. Stoisko powinno być wyposażone w sprzęt gaśniczy oraz tablice informacyjne o zakazach otwierania opakowań na terenie obiektu, wnoszenia tych wyrobów do innych części obiektu oraz użytkowania fajerwerków w sklepie i jego sąsiedztwie. Kwestie te reguluje rozporządzenie ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej z 9 lipca 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy produkcji, transporcie wewnątrzzakładowym oraz obrocie materiałów wybuchowych, w tym wyrobów pirotechnicznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 262).

Należy podkreślić, że sprzedaż jakichkolwiek materiałów pirotechnicznych na targowiskach lub z samochodu jest zabroniona.

Zakupu fajerwerków może dokonać tylko osoba pełnoletnia. Nie można zatem sprzedać ich dzieciom. Każdy wyrób z grupy pirotechniczny musi posiadać na opakowaniu kod klasyfikacyjny. Niezbędna jest też instrukcja przechowywania i używania w języku polskim.

Ważne

Sprzedaż materiałów pirotechnicznych dozwolona jest tylko osobom pełnoletnim. Naruszenie tej zasady jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności do lat 2.

Koniec sezonu: zawieszenie działalności

Dla firm sezonowych bardziej korzystna wydaje się ta druga opcja, czyli zawieszenie, tym bardziej że zawieszać i odwieszać działalność można nieograniczoną liczbę razy.

Zamknięcie firmy ma charakter definitywny i oznacza dodatkowe obowiązki związane przede wszystkim z finalnym rozliczeniem podatków. Wielu przedsiębiorców nie decyduje się już na ponowną rejestrację działalności z początkiem sezonu. Odwieszenie firmy to również mniej formalności niż ponowna rejestracja - wystarczy złożyć stosowny wniosek do CEIDG.

Zawieszenie działalności w CEIDG nie jest skomplikowane. Odbywa się na zasadzie jednego okienka (tak jak przy rejestracji firmy). Dzięki temu nie trzeba wypełniać i składać dodatkowych formularzy w innych urzędach (np. GUS, ZUS, urząd skarbowy).

Wykonywanie działalności gospodarczej można zawiesić na okres od 30 dni do 24 miesięcy. Jeżeli przedsiębiorca nie wznowi działalności przed upływem okresu 24 miesięcy, wpis zostanie wykreślony z urzędu. Data rozpoczęcia zawieszenia działalności gospodarczej nie może być wcześniejsza niż dzień złożenia (podpisania) wniosku.

Jeżeli chodzi o sposoby złożenia wniosku, to są one analogiczne jak w przypadku wniosku o rejestrację działalności. Więcej informacji na temat zawieszenia firmy przedsiębiorca znajdzie na stronie https://www.biznes.gov.pl/przedsiebiorcy/biznes-w-polsce/prowadze-firme/zawieszenie-i-wznowienie-dzialalnosci.

Ważne

Wybór 19-proc. podatku liniowego jest ekonomicznie opłacalny przy rocznych dochodach powyżej 100 tys. zł. Wynika to m.in. z braku możliwości rozliczenia podatku wspólnie z małżonkiem albo dzieckiem oraz braku możliwości uwzględnienia ulg podatkowych.

Nie każdy biznes może zapaść w sen zimowy, Firma i Prawo, nr 194/2015

Leszek Jaworski

prawnik, specjalista prawa administracyjnego

Anna Kwiatkowska

ekspert od ubezpieczeń społecznych