Sejm zdecydował w sprawie osób wywłaszczanych na potrzeby Centralnego Portu KomunikacyjnegoSejm uchwalił w środę 24.09.2025 r. nowelizację ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, mającej ułatwić proces wywłaszczania i uzyskania odszkodowania przez osoby wywłaszczane na potrzeby inwestycji. Ustawa przewiduje możliwość wypłaty zaliczek w wysokości do 85 proc. odszkodowania.oprac. Ewa Karbowicz•24 września 2025
Starosta zmienił własność nieruchomości? Sąd musi o tym wiedziećCzy organ administracji, który wydał decyzję zmieniającą prawo własności (np. starosta wywłaszczający nieruchomości pod budowę drogi) powinien poinformować o tym sąd wieczystoksięgowy? Jakie są jeszcze inne obowiązki w związku ze zmianą prawa własności i jakie mogą być konsekwencje ich zaniechania?Piotr Wancke•09 lipca 2025
Zasada korzyści w wywłaszczeniach – obietnica czy fikcja?Teoretycznie przepisy gwarantują korzystniejszą cenę za grunty, na których ma zostać wybudowana droga. Praktyka poszła jednak w innym kierunku przyjmując zawężającą interpretację tej zasady.Joanna Nogala•06 maja 2025
Zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Odpowiadamy na pytania najczęściej zadawane przez JSTJuż od ponad 20 lat zasady przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych określa tzw. specustawa drogowa. Jednak jednostki samorządu terytorialnego wciąż mają problemy z interpretacją jej przepisów. Dlatego odpowiadamy na 36 pytań dotyczących ubiegania się o zezwolenia na realizację inwestycji drogowej przez JST, uwzględniając przy tym bogate orzecznictwo ©℗dr Piotr Wancke•22 stycznia 2025
ETPCz nakazał zwrot wywłaszczonego mienia10 grudnia 2024 r. – w Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka – przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka zapadł wyrok w sprawie Ramaj przeciwko Albanii (skarga nr 17758/06). Sprawa dotyczyła działki o powierzchni 6,7 tys. mkw. w rejonie Uji i Ftohtë przejętej przez reżim komunistyczny pod budowę farmy. W 2004 r. Ramaj uzyskał w sądzie krajowym wyrok przywracający mu tytuł własności. Nigdy nie został on jednak wykonany, a władze wielokrotnie odmawiały uwzględnienia wniosków skarżącego o zarejestrowanie prawa własności.dr Dominika Bychawska-Siniarska•17 grudnia 2024
Faktyczna wartość odszkodowania spada do czasu wypłatyStanowisko, zgodnie z którym o waloryzacji możemy mówić wyłącznie wtedy, gdy decyzja je ustalająca zyskuje walor ostateczności, w większości przypadków wypacza jej sens.Joanna Nogala•10 grudnia 2024
To starosta postanawia, czy do decyzji wywłaszczeniowej załączy mapęCzy do decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która dotyczy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w związku z poprowadzeniem przez działkę np. sieci elektrycznej czy wodno-kanalizacyjnej, starosta powinien załączyć mapę, która zobrazuje przebieg infrastruktury przez działkę ? Czy jest to element decyzji?dr Piotr Wancke•14 sierpnia 2024
Gospodarka nieruchomościami: orzeczenia sądów administracyjnych z I półrocza 2024 r., na które muszą zwrócić uwagę włodarzeGospodarka nieruchomościami to jedno z ważniejszych zadań własnych gminy. Zgodnie z art. 25 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.) gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Katalog zadań, jakie muszą w tym zakresie wykonać, jest szeroki.Aneta Fornalik•07 sierpnia 2024
Gospodarka nieruchomościami: orzeczenia sądów administracyjnych z I półrocza 2024 r., na które muszą zwrócić uwagę włodarzeAgata Wencel-Socha•07 sierpnia 2024
Rolnik płaci VAT od odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomościRolnik rozliczający VAT na zasadach ogólnych płaci co do zasady podatek od odszkodowania, które otrzyma, gdy państwo zabierze mu grunt pod budowę drogi, a działka ta należy do jego majątku firmowego. Mariusz Szulc•12 lipca 2024
Państwo zabierze dom, działkę i pole, a zbuduje bunkier. Nowy pomysł podzielił posłówJedną decyzją administracyjną minister będzie mógł zabrać dom, działkę, czy pole na cele obrony państwa, ale w zamian ich właściciel dostanie sute odszkodowanie – zakłada pomysł zmian w przepisach, jaki złożyła fundacja Dobre Państwo. Propozycja podzieliła parlamentarzystów, a w Gazecie Prawnej wyjaśniają, czy to właściwa droga, by zadbać między innymi o budowę sieci umocnień na granicy.Wojciech Kubik•05 lipca 2024
Odszkodowanie za wywłaszczony prywatny grunt jest bez VATJeżeli na gruncie była prowadzona działalność gospodarcza, to nie ma wątpliwości, że odszkodowanie za wywłaszczenie jest z VAT. Nie można jednak przypisać cech działalności gospodarczej osobie, która taki grunt wydzierżawiała jako majątek prywatny – orzekł WSA w GdańskuPaweł Jastrzębowski•04 lipca 2024
Nie można kwestionować zasadności wywłaszczenia firmowej działki, a jedynie wysokość odszkodowaniaProwadzę działalność gospodarczą. Starosta wydał właśnie decyzję o ustaleniu odszkodowania 3 tys. zł za przejęcie z mocy prawa na własność gminy (na podstawie decyzji starosty o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej) działki, która była moją własnością. Odszkodowanie ma wypłacić wójt gminy. Jednak mnie nie interesuje odszkodowanie. Czy mogę jeszcze podważyć wywłaszczenie oraz ustalony przebieg drogi gminnej?Marcin Nagórek•18 czerwca 2024
Nie można kwestionować zasadności wywłaszczenia firmowej działki, a jedynie wysokość odszkodowaniaMarcin Nagórek•18 czerwca 2024
Grunt wraca do spadkobiercy, odszkodowanie do gminy. Nie ma VATZwrot wywłaszczonej działki w zamian za zwaloryzowane odszkodowanie nie jest dostawą towaru – orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuPaweł Jastrzębowski•04 marca 2024
Podsumowanie 2023 roku: przegląd najważniejszych orzeczeń dla JSTPrzedstawiamy zestawienie najważniejszych wyroków sądów z kończącego się 2023 r., jakie zapadły w sprawach z udziałem jednostek samorządu terytorialnego bądź mogą mieć istotne znaczenie dla działalności JST. Wybraliśmy najistotniejsze – w naszej ocenie – z orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkich sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego, Krajowej Izby Odwoławczej, a dodatkowo także Trybunału Sprawiedliwości UE. Niejednokrotnie rozstrzygają one ważne dla JST problemy praktyczne, które do tej pory były interpretowane niejednolicie, lub potwierdzają przyjęte już wcześniej stanowiska. Wykładnia przepisów dokonana przez sądy będzie miała istotne znaczenie także dla przyszłych spraw.Podzieliliśmy orzeczenia na kilka działów, m.in. wyodrębniliśmy wyroki dotyczące wymiaru podatków lokalnych, nieruchomości i gospodarki nieruchomościami, z zakresu planowania przestrzennego i inwestycji budowlanych, gminnej gospodarki odpadami, zamówień publicznych. Staraliśmy się robić to tak, aby ułatwić przegląd orzecznictwa urzędnikom odpowiednich działów w urzędach. Nie mogło zabraknąć orzeczeń z zakresu procedury administracyjnej, a także rozstrzygających sytuację prawną radnego i zagadnienia ustrojowe dotyczące gminy i powiatu. Łącznie zebrało się ponad 30 orzeczeń, z którymi powinni się zapoznać w zasadzie wszyscy urzędnicy, którzy chcą być na bieżąco. A zatem niech Państwo sprawdzą, czy coś Wam w mijającym roku nie umknęło! ©℗Aneta Fornalik•27 grudnia 2023
Czy odszkodowanie za wywłaszczenie jest opodatkowane?Według Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) otrzymane odszkodowanie jest zwolnione z podatku dochodowego ze względu na specyfikę jako rekompensaty za wywłaszczenie nieruchomości w celu budowy drogi publicznej. 02 listopada 2023
Czy odszkodowanie za wywłaszczenie spółki rolniczej podlega opodatkowaniu podatkiem CIT?Spółka rolna, która otrzymała odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości, powinna opodatkować podatkiem dochodowym od osób prawnych otrzymane świadczenie - potwierdził Dyrektor KIS. 03 października 2023