Zwrot wywłaszczonego mienia
10 grudnia 2024 r. – w Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka – przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka zapadł wyrok w sprawie Ramaj przeciwko Albanii (skarga nr 17758/06). Sprawa dotyczyła działki o powierzchni 6,7 tys. mkw. w rejonie Uji i Ftohtë przejętej przez reżim komunistyczny pod budowę farmy. W 2004 r. Ramaj uzyskał w sądzie krajowym wyrok przywracający mu tytuł własności. Nigdy nie został on jednak wykonany, a władze wielokrotnie odmawiały uwzględnienia wniosków skarżącego o zarejestrowanie prawa własności.
Trybunał w Strasburgu stwierdził, że doszło do ingerencji, które podzielono na dwie kategorie: uporczywą odmowę władz w zakresie jego wniosków o rejestrację przy jednoczesnym zezwoleniu na rejestrację konkurencyjnych roszczeń osób trzecich do tej samej działki oraz przekazanie lub przyszłe przekazanie własności części jego nieruchomości, które zostały nielegalnie zajęte przez osoby trzecie. Części działki Ramaja zajęte przez nielegalne budynki zostały wywłaszczone, a on miał prawo ubiegać się o odszkodowanie. Nie wykazał jednak, że wystąpił o takie odszkodowanie w ramach obowiązującego reżimu prawnego, wobec czego trybunał uznał, że nie doszło do naruszenia art. 1 Protokołu nr 1 w odniesieniu do tych części działki.
W odniesieniu do części działki niezajętej przez nielegalne budynki trybunał uznał, że główna odpowiedzialność za sytuację skarżącego spoczywa na władzach krajowych, które były zobowiązane do wykonania ostatecznego i wiążącego wyroku z 2004 r., uznającego jego prawo do tytułu własności. ETPC stwierdził, że problemy prowadzące do niewykonania tego wyroku miały najwyraźniej charakter strukturalny, wykraczający poza tę konkretną sprawę. Interwencje władzy wykonawczej w tytuły własności, błędne mapy rejestru gruntów, brak jasnych procedur w przypadkach nakładających się tytułów własności oraz rozbieżności w krajowej praktyce prawnej dotyczącej realizacji sądowych nakazów rejestracji przyczyniły się do niepewności Ramaja co do jego własności przez ponad 26 lat.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.