recenzja

Fala zainteresowania ludową historią Polski wyrzuca nam ostatnio na brzeg rozmaite rzeczy. Umówmy się, nie wszystkie są dobre. Coraz więcej niestety odgrzewanych kotletów, przeintelektualizowanego pustosłowia czy kawałków po prostu nudnych, choć zmyślnie skrytych pod maską słuszności. Nie jest to przypadek „Zapomnianych”.

Są na tym świecie trzy rzeczy pewne. Śmierć, podatki oraz to, że Grzegorz Kołodko raz na rok (góra dwa) napisze coś grubego na 400 stronic. Przyznam, że kiedyś mnie to jego pisanie denerwowało.

Możliwe, że znają państwo poprzednie prace Tima Weinera. Ten były reporter do 2009 r. pracował dla „New York Timesa” jako korespondent w Meksyku, Afganistanie, Sudanie i Pakistanie. Potem przestawił się na pisanie książek. Dwie najważniejsze to: „Dziedzictwo popiołów. Historia CIA” oraz „Wrogowie. Historia FBI”. Obie stanowią najlepsze popularne streszczenie dziejów dwóch kluczowych elementów amerykańskich służb specjalnych.

Największą zaletą książki Błażeja Brzostka „Wstecz. Historia Warszawy do początku” jest to, że nie tylko dostarcza informacji, ale uruchamia wyobraźnię. Budzi ciekawość i prowokuje do stawiania pytań. Autor zerwał ze skostniałą formą prezentowania historii, opartą na linearnym przedstawianiu faktów na zasadzie przyczynowo-skutkowej. Owszem, taka metoda ma swoje zalety: ułatwia zapamiętywanie, pomaga w nauce, ale sugeruje coś, co nie istnieje. Teraźniejszość nie jest bowiem kulminacją procesu dziejowego zapoczątkowanego przed wiekami.

Nie przypuszczałem, że spór o symetryzm stanie się tak szybko podstawą do solidnej filozoficznej rozprawy. A jednak.

Eugeniusz Romer dał świetną lekcję tego, jak można wykorzystać argumenty geograficzne na rzecz polskiej polityki państwowej. 

Czy warto sięgnąć po "The Fall" w wietrzne, zimowe wieczory? Co udowadnia widzom Gillian Anderson kolejną już, świetną rolą? Czy trzeci, finałowy sezon serialu, dostępnego na Netflix, jest równie dobry jak poprzednie?

Czy można żartować ze świętości w czasach, w których króluje poprawność polityczna? Dlaczego tylko Ricky Gervais mógł uczynić śmierć i żałobę po ukochanej osobie tematem przewodnim serialu komediowego?

Ta Polska przez lata była niechcianym dzieckiem przemian. Bękartem transformacji, którym lepiej się nie chwalić. A teraz powoli wychodzi z ukrycia. Tekst po tekście, książka po książce. I pyta Polskę fajną i uśmiechniętą: „Poznajesz mnie? Pewnie myślałaś, że nigdy się nie spotkamy, co?”.

Nie jest tajemnicą, że obecny prezes Narodowego Banku Polskiego prócz życia politycznego (działacz podziemnej Solidarności, minister rządów III RP, bankier centralny) ma drugie, równoległe życie, w którym jest cenionym badaczem myśli wielkiego austriackiego ekonomisty Josepha Schumpetera. W swojej nowej książce Glapiński połączył oba życia. Użył doświadczeń praktyka polityki ekonomicznej, by odpowiedzieć na fundamentalne pytanie: na ile stary, dobry Schumpeter (oraz intelektualni kontynuatorzy jego myśli) potrafią rzucić nowe światło na to, co się dzieje w światowej gospodarce początków XXI w.?

To już nie są jakieś mgliste miraże. Pociąg transformacji energetycznej rusza ze stacji. Trzeba się zaopatrzyć w aktualny rozkład jazdy.

Kto zdominował polską scenę muzyczną w 2021 roku? Jakie płyty warto nadrobić, jeśli Wam umknęły? Z czego wynika rosnąca przepaść pomiędzy tym, co słyszymy w popularnych mediach a artystami, którzy wyprzedają płyty i sale koncertowe?

Jestem gotów bić się z każdym, który gardzi architekturą. Bez niej nie można zrozumieć przecież zbyt wiele. Ani ze społeczeństwa. Ani z ekonomii.

„Sny o Warszawie” to kolejna ważna pozycja na varsavianistycznym rynku. Krzysztof Mordyński przygląda się ideom i koncepcjom odbudowy stolicy w latach 1945-1952. Zrealizowane plany oraz wizje przebudowy miasta, które pozostały tylko w sferze projektów, mają wspólny mianownik: wyrastały z marzeń o nowym, funkcjonalnym, europejskim mieście.

W „Pracy i innych grzechach” poznajemy nieco innego Charliego LeDuffa – młodszego i mniej wkurzonego, jak również, by tak rzec, nieuleczalnego nostalgika

W 1853 r. rodzina Wawrzyńca Gurasa zjadła klacz proboszcza – rzecz działa się we wsi Tumlin na Kielecczyźnie. Ta historia posłużyła historykowi Michałowi Narożniakowi jako punkt wyjścia do zrekonstruowania brakującego ogniwa w ludowej historii Polski.

Nowy kryminał Wojciecha Chmielarza powinien zainteresować czytelników również tej kolumny. I to nie tylko dlatego, że w tytule zawiera słowo „dług”.

„Zachód słońca na Santorini. Ciemniejsza strona Grecji” Dionisiosa Sturisa jest książką o tożsamości i konsekwencjach złego jej rozumienia lub świadomego wykorzystywania do manipulacji. Przemożna potrzeba zdefiniowania oraz narzucania lub odbierania tożsamości, daje populistom niebezpieczne narzędzie i prowadzi do katastrofy. Wszystkie historie opisane w tej książce mają jeden cel: wytłumaczyć mechanizm, który spowodował, że w kolebce demokracji rację bytu mieli neonaziści, a patriotyzm nierzadko zamieniał się w szowinizm. Niech to będzie też przestroga, że nie jest to tylko problem Grecji. Analogie z Polską są aż nadto wyraźne.