Niepewne losy procedowanych obecnie planów miejscowych. Przepisy są niejednoznaczneCzy po wejściu w życie planu ogólnego, gminy będą mogły dokończyć sporządzanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego na starych zasadach? Przepisy nie są jednoznaczne. Problem w tym, że prace nad nimi zostały rozpoczęte jeszcze na podstawie studium, a ono utraci już wtedy moc. W tej sytuacji wielu gminom może opłacać się opóźnianie planów ogólnych. Sebastian Witek•03 marca 2026
NSA: po stwierdzeniu nieważności części planu miejscowego możliwa decyzja o warunkach zabudowyW takiej sytuacji mamy do czynienia z brakiem planu na danym obszarze, a to otwiera drogę do wydania WZ-tki – potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny. Jednocześnie wskazał, że rażącego naruszenia władztwa planistycznego nie można sanować wyłącznie roszczeniami odszkodowawczymi.Aneta Fornalik•17 lutego 2026
Rozpoczęcie prac nad planem miejscowym nie wstrzymuje wydania decyzji środowiskowejPytanie: Do wójta gminy wpłynął wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dotyczył budowy sześciu kurników wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Już po wszczęciu przez wójta postępowania w tej sprawie rada gminy podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębu geodezyjnego, obejmującego również teren planowanej inwestycji. Czy w tej sytuacji wójt powinien zawiesić postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?Bartosz Draniewicz•27 stycznia 2026
To ostatni moment dla inwestorów na uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy na dotychczasowych zasadachWuzetki wciąż pozwalają rozpocząć inwestycję na terenach bez planu miejscowego, ale czas ich wydawania dobiega końca. Od 2026 r. taką decyzję będzie można uzyskać tylko w gminach, w których będzie uchwalony plan ogólny – a takich jeszcze nie ma.Piotr Szulc•04 listopada 2025
Więcej czasu na decyzje budowlane i plany miejscowe. Rząd przedłuża terminyZawieszenie do końca 2026 roku kar nakładanych na gminy za brak wydanej w terminie decyzji dot. warunków zabudowy to jedna ze zmian, które przewiduje opublikowany w czwartek rządowy projekt noweli ustawy o planowaniu przestrzennym. Ma to związek ze znacznym wzrostem liczby składanych wniosków.oprac. A B•30 października 2025
Jakie są skutki stwierdzenia nieważności planu ogólnego lub innego aktu planistycznegoWyeliminowanie z obrotu prawnego planu ogólnego gminy oznacza konieczność ponowienia procedury jego uchwalenia. Jednak w przypadku planu miejscowego istotna jest wola samorządu do powtórnego podjęcia prac. Uchylenie uchwały w tej sprawie może też mieć doniosłe skutki dla innego aktu planistycznego lub wydanej na jego podstawie decyzji administracyjnejPiotr Jarzyński•08 października 2025
Czy przystąpienie do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania to skuteczny sposób na lawinę wuzetek?PROBLEM. Tylko do końca 2025 r. można uzyskać decyzję o warunkach zabudowy na starych zasadach. Nic więc dziwnego, że w całym kraju właściciele nieruchomości zasypali gminy wnioskami. Część samorządowców znalazła jednak metodę, by to powstrzymać: przystąpienie do sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Dla objętych nimi terenów samorządy mogą zawiesić przyjmowanie wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Wyjaśniamy, na czym polega ten mechanizm, kiedy można z niego skorzystać, czego unikać, by sąd nie uznał, że zawieszenie postępowania jest bezzasadne.Aneta Fornalik•26 marca 2025
Groźba masowego stwierdzania nieważności planów miejscowych pod wiatrakiAby można było zmienić w miejscowym planie przeznaczenie gruntów ornych najwyższych klas na cele nierolne i nieleśne, np. pod budowę wiatraków, musi wyrazić na to zgodę minister rolnictwa. Przy czym, jeśli chodzi o wiatraki, to jeszcze zanim zaczęła obowiązywać ustawa blokująca zasadę 10h – chodzi o odległość od zabudowy mieszkalnej wynoszącą przynajmniej 10-krotność wysokości turbiny wiatrowej wraz z łopatami – utrwaliła się nieprawidłowa praktyka przeznaczania na wspomniane cele tylko terenu pod wieżą turbiny, bez uwzględniania terenu pod rotorem. Uzasadniano to tym, że pod nim nadal można prowadzić produkcję rolną. Jednak takie rozumowanie może prowadzić do nieważności miejscowych planów, ponieważ jest ono sprzeczne z naczelną zasadą planistyczną rozgraniczania terenów o różnym przeznaczeniu. Jeśli zaś rotor turbiny wiatrowej znajduje się nad terenem nieprzeznaczonym pod turbinę, to zamiast rozgraniczenia przeznaczeń gruntów dochodzi do ich niedopuszczalnego przenikania się.dr Aleksandra Błaszczyńska-Śmigielska•10 grudnia 2024
Jak interpretować niejasne zapisy planów zagospodarowania przestrzennegoDo postanowień miejscowego planu uchwalonego przez radę gminy, w szczególności tych ograniczających własność, nie można stosować wykładni rozszerzającejdr Piotr Wancke•06 listopada 2024
Gdy gmina uchwali plan miejscowy, musi zapłacić za obniżenie wartości gruntówObniżenie wartości nieruchomości wskutek wprowadzenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ma charakter obiektywny i powinno być ustalane zgodnie z faktycznym przeznaczeniem nieruchomości, które obejmuje każdy możliwy sposób jej wykorzystania – a nie tylko ten, który w danym momencie jest realizowany przez właściciela. Tak wynika z wyroku Sądu Najwyższego.Michał Culepa•27 marca 2024
Gdy gmina uchwali plan miejscowy, musi zapłacić za obniżenie wartości gruntówMichał Culepa•27 marca 2024
Niedokończone miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego mogą trafić do koszaProblem będą miały te gminy, które do końca 2025 r. nie uchwalą planów ogólnych i nie zdążą przyjąć planów miejscowych, których procedowanie rozpoczęły po 24 września br. Wstrzymanie prac nad nimi zahamuje inwestycje.Krzysztof Bałękowski•06 listopada 2023
Jak oceniać zgodność lokalizacji inwestycji z planem miejscowym, gdy zmieniła się ustawaGmina ma dokonać oceny zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej. Mamy dylemat, bo niektóre ustalenia tego planu (uchwalonego w 1998 r.) są niezgodne z przepisami ustawy o ochronie przyrody, która weszła w życie wiele lat później (w 2004 r.). Czy wobec tego wójt powinien dokonać oceny z pominięciem tych ustaleń planu, które są sprzeczne z później przyjętym, ale hierarchicznie ważniejszym aktem prawa?Bartosz Draniewicz•18 października 2023
Czy sprzedaż nieruchomości gruntowej, która jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podlega podatkowi VAT?Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) potwierdził, że sprzedaż nieruchomości niezabudowanej, wykorzystywanej w działalności gospodarczej, objęta będzie zwolnieniem z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, jako dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.17 sierpnia 2023
Czy otrzymane odszkodowanie za wywłaszczenie gruntu pod budowę drogi jest zwolnione z podatku VAT?Według Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) wywłaszczenie działki w zamian za odszkodowanie będzie opodatkowane podatkiem VAT, ponieważ przeniesienie prawa własności jest traktowane jako odpłatna dostawa towarów, a zwolnienie VAT nie dotyczy terenów przeznaczonych pod budowę.10 sierpnia 2023
Plan miejscowy to nie studiumWymóg braku sprzeczności planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie oznacza prostego przeniesienia ustaleń z jednego dokumentu do drugiego. To do gminy należy dopuszczalna prawem interpretacja studium i jego uszczegółowienie w planie – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.Krzysztof Bałękowski•15 lutego 2023
Decyzje WZ mają otrzymać pięcioletni termin ważnościWszystko wskazuje na to, że decyzja o warunkach zabudowy, czyli WZ, będzie miała termin ważności. Jednym się to podoba, innym nie.Jolanta Szymczyk-Przewoźna•14 lutego 2023
Ochrona przyrody: Jak postępować przy wydawaniu decyzji lokalizacyjnych i uchwalaniu planów miejscowychPrzepisy wymagają, by w procesie planowania przestrzennego uwzględnić ochronę środowiska przyrodniczego. Dotyczy to zarówno dokumentów takich jak strategie czy plany zagospodarowania przestrzennego, jak i decyzji o warunkach zabudowy. To nakłada na organy uczestniczące w tych procesach liczne obowiązki. Szczególnie na terenach parków narodowych i ich otulin czy parków krajobrazowych. Przygotowaliśmy zatem omówienie wybranych zasad związanych z ochroną przyrody, o których powinny pamiętać organy przy wydawaniu decyzji lokalizacyjnych i planów miejscowych – na przykładzie roli i zadań parków narodowych. Omawiamy je głównie z myślą o urzędach gmin, ale także inwestorach i o osobach, których działalność zawodowa wymaga znajomości procedur związanych z ochroną środowiska w planowaniu przestrzennym.Krzysztof Topolewski•28 grudnia 2022
Reforma planowania przestrzennego. Uściński: Zamiast studium uwarunkowań - plan ogólnyTak nie może wyglądać proces planowania przestrzennego w Polsce – mówi wiceminister rozwoju i technologii Piotr Uściński, zapowiadając daleko idące zmiany w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.26 kwietnia 2022