Państwowa Inspekcja Pracy

- Pracujemy nad propozycją nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, aby uskutecznić jej działania. Przedstawimy też rekomendacje w sprawie przepisów o pracy zdalnej - mówi Katarzyna Łażewska-Hrycko, główny inspektor pracy

W uzasadnionych przypadkach okręgowy inspektor pracy lub jego zastępca mogą podjąć decyzję o niebadaniu wypadków zaistniałych podczas pracy zdalnej - w szczególności gdy ze wstępnych informacji wynika wprost, że w związku z tymi zdarzeniami nie miało miejsca naruszenie przepisów bhp i uprawnień poszkodowanych do świadczeń. Tak wynika z nowego zarządzenia głównego inspektora pracy, które - zapewne specjalnie z powodu COVID-19 i pracy zdalnej zostało zmienione (zarządzenie nr 3/21 głównego inspektora pracy z 18 stycznia 2021 r.). Istnieje jednak ryzyko, że decyzje okręgowego inspektora pracy lub jego zastępcy będą obarczone ryzykiem błędu. Dodatkowo poszkodowani pracownicy nie będą mogli się od nich odwołać (pozostanie im tylko wniesienie skargi na działanie/zaniechanie organu). Problemem jest również to, że wytyczne GIP nie odnoszą się w równej mierze do telepracowników. Przypomnijmy, że obowiązkiem ustawowym PIP jest badanie wypadków ciężkich, zbiorowych oraz śmiertelnych. W zależności od konkretnego przypadku weryfikacji mogą podlegać również zdarzenia lżejszego kalibru.

Inspektor pracy poinformował pracodawcę o zamiarze przeprowadzenia kontroli zdalnej. Przedsiębiorca wyraził zgodę. Przeprowadzeniu kontroli w takim trybie sprzeciwiła się jednak zakładowa organizacja związkowa. Zarzuciła inspektorowi oraz pracodawcy, że kontrola zdalna nie została skonsultowana ze stroną związkową w ramach współdziałania między inspektorem a związkami zawodowymi w toku wykonywania czynności kontrolnych. Czy związek zawodowy miał prawo kwestionować samodzielne ustalenia między przedsiębiorcą a inspektorem?

Państwowa Inspekcja Pracy zapowiedziała, że w ramach kontroli przeprowadzanych u pracodawców w bieżącym roku sprawdzać będzie przestrzeganie rozwiązań prawnych wprowadzonych przepisami ustawy antykryzysowej. Mając na uwadze tempo zmian oraz związanych z nimi wątpliwości interpretacyjnych, nie można wykluczyć nieprawidłowości w korzystaniu przez pracodawców z dostępnych narzędzi. Na co więc zwrócić uwagę, aby uniknąć negatywnych konsekwencji ze strony PIP?

W przyszłym roku inspekcja pracy sprawdzi m.in., czy firmy chroniły zatrudnionych przed zagrożeniami epidemiologicznymi i jak stosowały przepisy tarczy antykryzysowej. Tradycyjnie zweryfikuje również wypłacanie pensji i zatrudnianie na umowach cywilnoprawnych

Na składanie niektórych oświadczeń w postaci elektronicznej lub dokumentowej nie chcą zgodzić się Polski Fundusz Rozwoju, Państwowa Inspekcja Pracy i część instytucji finansowych. Taki zakaz nie wynika jednak z przepisów. Nie ma również sankcji za niezachowanie formy pisemnej.

Andrzej Kwaliński: Inspektorzy pracy powinni być rozliczani z jakości nadzoru, a nie liczby odwiedzonych firm i wydanych nakazów, mandatów. Ważnym zadaniem jest wsparcie w walce z epidemią. Zleciłem już analizę możliwości badania pracownikom temperatury w miejscu pracy

PROBLEM: Pracodawca zatrudnia dwóch pracowników na stanowiskach informatyków. Jeden już przed epidemią COVID-19 wykonywał zadania w ramach telepracy, drugi zaś – już pod wybuchu epidemii – realizuje swoje obowiązki w ramach pracy zdalnej. W ocenie pracownika wykonującego pracę zdalną pracodawca naruszył przepisy dotyczące prawidłowego organizowania komputerowych stanowisk pracy w zakresie bhp oraz ergonomii. Czy w takiej sytuacji pracownik ma prawo złożyć do Państwowej Inspekcji Pracy skargę, która zainicjuje czynności kontrolne? Pracownik wykonuje przecież pracę w swoim mieszkaniu.

W 2019 r. inspekcja pracy przeprowadziła o 6,9 tys. kontroli mniej niż rok wcześniej. Skuteczność PIP w dochodzeniu uprawnień pracowniczych spada od kilku lat, a firma musi mieć dużego pecha, by trafił do niej inspektor

Inspekcja sprawdzi m.in. zawieranie umów cywilnoprawnych, czas pracy w korporacjach i samorządzie, bezpieczeństwo na budowach. Najnowsze zadania dotyczą PPK i płac dłużników alimentacyjnych.

Czy winny jest nieprecyzyjny zapis obowiązków pracodawcy i ogólnikowość ustawowych sformułowań, czy po prostu niechęć zatrudniających do tych obszarów związanych z zatrudnieniem, które nie przynoszą żadnych zysków? A może po prostu trącący myszką i kojarzący się z dawno minioną epoką język, którym się mówi o tej problematyce? Jedno jest pewne – bezpieczeństwo i higiena pracy to dziedzina, do której pracodawcy podchodzą z wyraźną niechęcią - pisze Oliwia Małecka, szkoleniowiec, ekspert prawa pracy.

Związkowcy krytykują m.in. zasady przyznawania i wysokość nagród kadry zarządzającej PIP. Jej szef uważa, że to niepotrzebne ataki na pracodawcę.

Szefowie departamentów w Głównym Inspektoracie Pracy w ubiegłym roku otrzymali przeciętnie po ok. 40 tys. zł z tytułu nagród. Ich zastępcy – po ok. 34 tys. zł.

W przyszłym roku Państwowa Inspekcja Pracy ma wydać o 27,2 mln zł więcej na wynagrodzenia i świadczenia dla pracowników. Oznacza to przeciętną podwyżkę o 600 zł brutto. Tak wynika z projektu budżetu PIP na 2020 r., który został omówiony na wczorajszym posiedzeniu Rady Ochrony Pracy.

Główny Inspektorat Pracy przedstawi wyjaśnienia w sprawie nagród, jakie w 2018 r. i 2019 r. przyznało sobie kierownictwo PIP. Zapewnienie takie padło w trakcie ostatniego posiedzenia Rady Ochrony Pracy przy Sejmie RP (nadzoruje ona działalność inspekcji).

NIK zakwestionowała sposób, w jaki zorganizowano przyspieszoną aplikację na inspektora pracy. Posłowie proszą PIP o wyjaśnienia w sprawie polityki kadrowej.

Po wczorajszej publikacji DGP dotyczącej wątpliwych praktyk kadrowych w Państwowej Inspekcji Pracy („PIP – Praca i Przyjaciele”, DGP nr 120/2019) żadnego stanowiska nie przedstawiły organy Sejmu, któremu podlega inspekcja. DGP udało się skontaktować z Januszem Śniadkiem, przewodniczącym Rady Ochrony Pracy przy Sejmie RP. Poprosił on jednak o czas na zapoznanie się z wczorajszą publikacją oraz przygotowanie komentarza (ze względu na liczne podróże służbowe).