kodeks postępowania karnego

Szybsze i mniej sformalizowane procesy to główna obietnica, jaką ma spełnić Ministerstwo Sprawiedliwości za pomocą dużej nowelizacji kodeksu postępowania karnego, którą dziś ma przyjąć rząd.

Drobnego przestępcę, którego sprawę warunkowo umorzono w I instancji, będzie mógł skazać sąd apelacyjny. Ścieżka odwoławcza zostanie zamknięta.

 Pokrzywdzony ma miesiąc na wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia. Termin ten biegnie od dnia doręczenia zawiadomienia o powtórnej odmowie wszczęcia lub umorzenia postępowania przygotowawczego. Ulega jednak zawieszeniu, gdy pokrzywdzony zwróci się do sądu o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu (wniesienie aktu subsydiarnego objęte jest przymusem adwokacko-radcowskim). I tu pojawia się problem.

Jan Kowalski został oszukany. Towar, który zamówił w sklepie internetowym po okazyjnej cenie, nigdy do niego nie dotarł, a sprzedawca przepadł. Pokrzywdzony postanowił, że oszustowi nie odpuści. Przestępca miał pecha – Jan Kowalski jest prawnikiem. Wprawdzie prawo ukończył w połowie lat 90., kiedy obowiązywały poprzednie kodyfikacje, a w późniejszym życiu zawodowym z prawem karnym nie miał już kontaktu, ale to przecież żaden problem. Wszak uczelnia nauczyła go rozumienia i stosowania przepisów różnych gałęzi prawa, wystarczy więc zajrzeć do odpowiedniego kodeksu. Od czego by tu zacząć?

Nie ma żadnego przepisu, który nakazywałby informować pokrzywdzonych, że postępowanie przed sądem może zostać zakończone wyrokiem nakazowym. W efekcie w wielu sprawach może być tak, że osoba żywotnie zainteresowana rozstrzygnięciem nie będzie w stanie złożyć sprzeciwu od orzeczenia.

Dziecko (nieletni, małoletni) jako świadek wysłuchany w sądzie korzysta ze specjalnego traktowania, które z jednej strony uwzględnia stopień jego dojrzałości i rozwoju umysłowego, a z drugiej ma je chronić przed nadmiernym stresem i wtórną traumatyzacją, gdy występuje w roli świadka lub ofiary przestępstwa.

Czyszcząc procedurę karną z kontradyktoryjności, najwyraźniej przeoczono przepis, który zachęca oskarżonych i ich obrońców do nielegalnego zdobywania dowodów oraz wykorzystywania ich w sądzie.

 Uchwały Sądu Najwyższego w sprawie prawa łaski w ogóle nie powinno być. W świetle konstytucji kodeks postępowania karnego nie może dopuszczać wniesienia kasacji od wyroku umarzającego z powodu prawa łaski. Już samo jej przyjęcie było więc niekonstytucyjne. Dlatego sprawa ta wymaga reakcji Trybunału Konstytucyjnego.

Kodeks postępowania karnego przewiduje zażalenie m.in. na "inne czynności" prokuratury, a w tym pojęciu można pomieścić również ekshumację - tak RPO Adam Bodnar odpowiada na oświadczenie Prokuratury Krajowej, że nie ma możliwości zażalenia się na jej decyzje ws. ekshumacji.

Zmiany w prawie umożliwiające skuteczniejsze ściganie sprawców przestępstw i wykroczeń drogowych zapowiedział w piątek minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro. Pojawi się m.in. nowe przestępstwo: ucieczka przed policyjnym pościgiem.

Dokonany przez Sąd Najwyższy podział na „kinetykę” i „statykę” procesu nie wynika wprost z żadnego uregulowania ustawowego - pisze sędzia Marcin Świerk.

Procedura cywilna ani nie zakazuje jednoznacznie korzystania z nielegalnie zgromadzonych dowodów, ani też wprost na to nie pozwala. Efekt: rozbieżne orzecznictwo.

Jeśli umarzamy sprawę, ponieważ podsłuchy były stosowane sprzecznie z procedurą, choć wynika z nich, że ktoś dopuścił się ciężkiego przestępstwa, to czy takie rozstrzygnięcie odpowiada poczuciu sprawiedliwości?

Krajowa Rada Sądownictwa ma poważne zastrzeżenia do rządowej nowelizacji kodeksu postępowania karnego. Chodzi o projekt, którego celem jest odwrócenie większości zmian – w tym tej najważniejszej: kontradyktoryjności – wprowadzonych w lipcu ubiegłego roku.

Opinia