klimat

Polski system elektroenergetyczny stoi przed jednym z największych wyzwań ostatnich lat. Rosnące zapotrzebowanie na energię, starzejąca się infrastruktura i ryzyko niedoborów mocy sprawiają, że pytanie o możliwość blackoutu wraca dziś ze zdwojoną siłą.

Kilka dni ekstremalnych temperatur przyniosło w Polsce tysiąc nadmiarowych zgonów. Mimo to debata o klimacie wciąż kręci się wokół kosztów transformacji, a nie ceny, którą już płacimy za brak przygotowania.

W Polsce powierzchnia lasów i terenów zielonych stale wzrasta. Założenia polityki środowiskowej i proces wdrażania koncepcji lasów społecznych wokół największych aglomeracji wpisują się w potrzebę poprawy życia mieszkańców. – Niestety w ostatnich latach tempo przybywania lasów w naszym kraju bardzo przyhamowało, ponieważ z jednej strony nie mamy już zbyt wielu gruntów, które moglibyśmy pod lasy przeznaczyć, a z drugiej intensywnie rozbudowujemy naszą infrastrukturę komunikacyjną, miejską i energetyczną kosztem terenów leśnych – mówi prof. dr hab. Bogdan Jaroszewicz z Białowieskiej Stacji Geobotanicznej Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Obecne pulsowanie klimatu jest – oczywiście – wywołane przez człowieka, natomiast gdy klimat pulsował 3,5 tys. albo 7 tys. lat temu, działo się to bez udziału człowieka? Absurd. Podobnie jak wmawianie nam, że zmianom klimatu należy zapobiegać. Podczas gdy cała wiedza o dziejach naszego gatunku pokazuje raczej, że do tych zmian trzeba się adaptować.

Politykę klimatyczną akceptujemy jako działanie służące dobru przyszłych pokoleń i widzimy w niej największe wyzwanie współczesności.

Zmiany klimatyczne i bezpieczeństwo międzynarodowe to tylko pozornie dwie oddzielne sfery. W rzeczywistości łączy je coraz więcej sprzężeń zwrotnych, których nawet najpotężniejsi gracze na dłuższą metę nie są w stanie lekceważyć. Analizuje Witold Sokała.

Polskie miasta po raz pierwszy muszą wykazać, co zrobiły w ramach adaptacji do zmiany klimatu w takich sprawach jak np. fale upałów, susze czy błyskawiczne powodzie. Resort klimatu wprowadził restrykcyjne wskaźniki, żeby opanować chaos informacyjny. Ale samych miejskich planów adaptacji nikt nie weryfikuje.

Francuscy politycy spierają się o to, czy klimatyzacja jest dobrą odpowiedzią na coraz częstsze fale upałów. Prawica mówi o potrzebie walki z „ideologią anty-klimatyzacyjną”, a lewica ostrzega przed pogłębianiem kryzysu klimatycznego. Tymczasem rośnie liczba gospodarstw domowych wyposażonych w klimatyzację.

Ministerstwo Energii poinformowało, że w poniedziałek przyjęty został Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu. Tym samym rząd określił kierunki zmian w energetyce na najbliższe 15 lat. Wiadomo już, że Polska chce stawiać na rozwój OZE i energetykę jądrową. Co ważne sieci przesyłowe i dystrybucyjne mają zostać zmodernizowane do 2040 roku.

W Kolumbii zebrali się chętni – przynajmniej deklaratywnie – do przyspieszenia globalnej transformacji. Tylko czy ich cele da się zrealizować bez udziału największych i najbardziej problematycznych z tego punktu widzenia gospodarek?

– Jestem prawie przekonany, że w 2027 r. dobijemy do wzrostu o 1,7 st. C względem epoki przedprzemysłowej – mówi prof. dr hab. Szymon Malinowski, fizyk atmosfery na Uniwersytecie Warszawskim i założyciel serwisu Nauka o klimacie.

Bruksela uchyliła furtkę do złagodzenia systemu handlu emisjami. Walka o skalę korekty potrwa co najmniej do lipca.

- Zorganizowanie i wsparcie finansowania systemów transportu publicznego i renowacji budynków to zadania, które państwo polskie powinno wykonywać niezależnie od tego, czy jest ETS2, czy go nie ma. Zwracamy jednak uwagę, że w ramach tego systemu pojawiają się dodatkowe środki, zarówno w transferach od innych krajów w ramach Społecznego Funduszu Klimatycznego, jak i ok. 60 mld zł bezpośrednio do dyspozycji rządu - mówi Aleksander Śniegocki, prezes Instytutu Reform.

Podczas jubileuszowej gali Nagrody Radia ZET im. Andrzeja Woyciechowskiego za 2025 rok wyróżniono dziennikarzy i twórców, którzy w minionym roku w szczególny sposób wpływali na debatę publiczną. Wśród nagrodzonych znalazła się Aleksandra Hołownia, dziennikarka „Dziennika Gazety Prawnej”, która otrzymała nagrodę w kategorii „Dziennikarz dla planety”.

Czy samochody elektryczne mogą zbierać dane o miastach, infrastrukturze i ruchu wokół nas? Czy zielona transformacja oznacza nową zależność technologiczną od Chin?

- Udało nam się zmienić podejście do zieleni. Sytuacji, w których nagle na głównym placu w mieście są wycinane wszystkie drzewa i nikt tego nawet nie tłumaczy, dzisiaj właściwie już nie ma. Coraz częściej zdarzają się przykłady odwrotne - miasta na nowo nasadzają drzewa w miejscach, gdzie zostały one wcześniej wycięte - mówi Jan Mencwel.