globalizacja

Niektórzy się cieszą, bo oto umiera neoliberalizm i zwija się globalizacja gospodarki. Tylko czy naprawdę wizja powrotu do ancien régime’u powinna być tak kusząca? Kto na niej straci? Opinia Sebastiana Stodolaka.

Przez dekady nierówności płacowe tłumaczono głównie postępem technologicznym, automatyzacją czy globalizacją. Nowe badania ekonomistów sugerują, że źródło problemu może być inne. I znacznie bardziej przyziemne.

Dr hab. Dorota Niedziółka, prof. SGH tłumaczy w rozmowie z DGP, czy współczesny biznes skłania się raczej ku globalizacji, czy regionalizacji, oraz czy zielona transformacja opłaca się krajowym gospodarkom. Rozmowa odbyła się podczas Europejskiego Forum Nowych Idei (EFNI) w Sopocie.

Czego nam brakuje, by podbijać globalny rynek? Mamy kilka mocnych stron, które mogą stać się trampoliną do sukcesu. To przede wszystkim nasz kapitał ludzki. Polscy inżynierowie, programiści i naukowcy od lat cieszą się świetną renomą na świecie. W rankingach umiejętności programistycznych Polska plasuje się w ścisłej czołówce. To nasza szansa na rozwój gospodarczy - pisze Michał Kanownikprezes Związku Cyfrowa Polska, jeden z liderów CEE Digital Coalition.

W wyniku globalizacji zachodni kapitał, owszem, popłynął w stronę reszty świata, ale jednocześnie – i bardzo szybko – zaczął na Zachód wracać. Ale co znamienne – w zupełnie inne miejsce: porzucał na Zachodzie inwestycje produkcyjne, co skutkowało likwidacją miejsc pracy w wytwórczości, zaś wracał do centrów finansowo-bankowych.

Czytelnicy tej kolumny pamiętają pewnie, że Dani Rodrik gościł tu bardzo często. Był nawet moim osobistym ekonomistą roku 2016 – laureatem rankingu subiektywnego, lecz próbującego nadążać za zmianami w ekonomii. Ten tytuł przyznałem Rodrikowi za prace o globalizacji, które „ani jej przesadnie nie słodzą, ani też nie demonizują. Rodrik przekonuje po prostu, że musimy znaleźć do niej nowy klucz. Niepolegający na powrocie do prymitywnej fali protekcjonizmu, a jednocześnie daleki od naiwnej teorii roweru, w myśl której globalizacja musi postępować, bo inaczej się z hukiem przewróci”.

To oczywiste, że w świecie zglobalizowanego handlu zdarzenia po drugiej stronie globu wpływają na nas w nie mniejszym stopniu niż to, co dzieje się tuż za miedzą. Oto najnowszy przykład tej ponadczasowej prawdy o współczesnej gospodarce.

I oto mam kolejnego mędrca gotowego wyjaśnić wszystko. Od japońskiej stagnacji po rewolucję łupkową w Argentynie. A wszystko to podlane pokaźną dawką pesymizmu, bo przecież dobrze już było. Tylko czy myśmy tego już przypadkiem nie słyszeli? I to wiele razy.

Na co warto zwrócić uwagę w 2024 r.?

7 stycznia 2021 r. zniszczono jeden z dwóch kabli optycznych pod Svalbardem. To superszybkie łącze wraz ze stacją SvalSat (Svalbard Satellite Station) na Spitsbergenie odpowiada za transmisję danych z ogromnej liczby niskoorbitalnych satelitów. Idą przezeń krytyczne informacje NASA, ESA, systemów satelitarnych Galileo i Copernicus. SvalSat i TrollSat na Antarktydzie są jedynymi stacjami na Ziemi mającymi w zasięgu satelity na niskich orbitach heliosynchronicznych.

Rywalizacja Stanów Zjednoczonych z Chinami, pandemia i wojna w Ukrainie niosą za sobą poważne konsekwencje, a w kolejnych latach mogą się przyczynić do zmniejszenia współzależności i wzajemnego oddziaływania państw, firm i ludzi.

A jeśli friendshoring już się rozpoczął?

Obiecałem tydzień temu zestaw pozostałych argumentów Richarda Baldwina. Ekonomista próbuje polemizować z popularną ostatnio tezą o schyłku globalizacji. I trzeba przyznać, że robi to całkiem przekonująco.

W ostatnich latach na popularności zyskuje teza o „zmierzchu globalizacji”. Ale czy jest prawdziwa? Literatura przedmiotu przynosi wiele określeń tego zjawiska. Pisze się o „slowbalizacji” (zwalnianiu) albo o „deglobalizacji”, w grze jest także określenie „peak globalisation”. Ma ono oznaczać, że jej szczyt jest już za nami, a teraz czeka nas zmniejszająca się międzynarodowa wymiana towarów, dóbr i usług.

"To, że Polska generuje nadwyżki w produkcji żywności, nie chroni nas przed drożyzną" - powiedział Jakub Olipra, starszy ekonomista w Credit Agricole Bank Polska.

Najpierw pandemia COVID-19, a teraz wojna w Ukrainie. Plus gospodarcze starcie Zachodu z Rosją. Na podstawie tych faktów niektórzy obserwatorzy stawiają tezę, że globalizacja w sposób trwały wyhamuje. A może pójdzie to jeszcze dalej. Może będziemy mieli wręcz „rekonfigurację”, „deglobalizację”, „reshoring” albo „nearshoring”. Czy jest coś na rzeczy? Pytanie takie stawia sobie w najnowszej publikacji Michele Ruta z Banku Światowego.

Kryzysy graniczne, z którymi mamy ostatnio do czynienia w Polsce i w innych częściach świata, można rozwiązać na dwa sposoby: stawiając wyższe mury albo tworząc lepsze pomosty.

Trudno znaleźć w Europie lepszy kierunek dla relokacji produkcji niż Polska. Obecne bariery podażowe mogą nam w sumie wyjść na zdrowie, o ile sami tego nie zepsujemy

Globalizacja jest słowem dźwięcznym, rzec by można nawet okrągłym. W końcu formowana była przez setki lat, niezależnie od ówczesnej nomenklatury i szerokości geograficznej. Narastające zjawisko łączenia świata upłynniało handel międzynarodowy, likwidowało bariery geopolityczne i kulturowe