globalizacja

Dr hab. Dorota Niedziółka, prof. SGH tłumaczy w rozmowie z DGP, czy współczesny biznes skłania się raczej ku globalizacji, czy regionalizacji, oraz czy zielona transformacja opłaca się krajowym gospodarkom. Rozmowa odbyła się podczas Europejskiego Forum Nowych Idei (EFNI) w Sopocie.

Czego nam brakuje, by podbijać globalny rynek? Mamy kilka mocnych stron, które mogą stać się trampoliną do sukcesu. To przede wszystkim nasz kapitał ludzki. Polscy inżynierowie, programiści i naukowcy od lat cieszą się świetną renomą na świecie. W rankingach umiejętności programistycznych Polska plasuje się w ścisłej czołówce. To nasza szansa na rozwój gospodarczy - pisze Michał Kanownikprezes Związku Cyfrowa Polska, jeden z liderów CEE Digital Coalition.

W wyniku globalizacji zachodni kapitał, owszem, popłynął w stronę reszty świata, ale jednocześnie – i bardzo szybko – zaczął na Zachód wracać. Ale co znamienne – w zupełnie inne miejsce: porzucał na Zachodzie inwestycje produkcyjne, co skutkowało likwidacją miejsc pracy w wytwórczości, zaś wracał do centrów finansowo-bankowych.

Czytelnicy tej kolumny pamiętają pewnie, że Dani Rodrik gościł tu bardzo często. Był nawet moim osobistym ekonomistą roku 2016 – laureatem rankingu subiektywnego, lecz próbującego nadążać za zmianami w ekonomii. Ten tytuł przyznałem Rodrikowi za prace o globalizacji, które „ani jej przesadnie nie słodzą, ani też nie demonizują. Rodrik przekonuje po prostu, że musimy znaleźć do niej nowy klucz. Niepolegający na powrocie do prymitywnej fali protekcjonizmu, a jednocześnie daleki od naiwnej teorii roweru, w myśl której globalizacja musi postępować, bo inaczej się z hukiem przewróci”.

To oczywiste, że w świecie zglobalizowanego handlu zdarzenia po drugiej stronie globu wpływają na nas w nie mniejszym stopniu niż to, co dzieje się tuż za miedzą. Oto najnowszy przykład tej ponadczasowej prawdy o współczesnej gospodarce.

I oto mam kolejnego mędrca gotowego wyjaśnić wszystko. Od japońskiej stagnacji po rewolucję łupkową w Argentynie. A wszystko to podlane pokaźną dawką pesymizmu, bo przecież dobrze już było. Tylko czy myśmy tego już przypadkiem nie słyszeli? I to wiele razy.

Na co warto zwrócić uwagę w 2024 r.?

7 stycznia 2021 r. zniszczono jeden z dwóch kabli optycznych pod Svalbardem. To superszybkie łącze wraz ze stacją SvalSat (Svalbard Satellite Station) na Spitsbergenie odpowiada za transmisję danych z ogromnej liczby niskoorbitalnych satelitów. Idą przezeń krytyczne informacje NASA, ESA, systemów satelitarnych Galileo i Copernicus. SvalSat i TrollSat na Antarktydzie są jedynymi stacjami na Ziemi mającymi w zasięgu satelity na niskich orbitach heliosynchronicznych.

Rywalizacja Stanów Zjednoczonych z Chinami, pandemia i wojna w Ukrainie niosą za sobą poważne konsekwencje, a w kolejnych latach mogą się przyczynić do zmniejszenia współzależności i wzajemnego oddziaływania państw, firm i ludzi.

A jeśli friendshoring już się rozpoczął?

Obiecałem tydzień temu zestaw pozostałych argumentów Richarda Baldwina. Ekonomista próbuje polemizować z popularną ostatnio tezą o schyłku globalizacji. I trzeba przyznać, że robi to całkiem przekonująco.

W ostatnich latach na popularności zyskuje teza o „zmierzchu globalizacji”. Ale czy jest prawdziwa? Literatura przedmiotu przynosi wiele określeń tego zjawiska. Pisze się o „slowbalizacji” (zwalnianiu) albo o „deglobalizacji”, w grze jest także określenie „peak globalisation”. Ma ono oznaczać, że jej szczyt jest już za nami, a teraz czeka nas zmniejszająca się międzynarodowa wymiana towarów, dóbr i usług.

"To, że Polska generuje nadwyżki w produkcji żywności, nie chroni nas przed drożyzną" - powiedział Jakub Olipra, starszy ekonomista w Credit Agricole Bank Polska.

Najpierw pandemia COVID-19, a teraz wojna w Ukrainie. Plus gospodarcze starcie Zachodu z Rosją. Na podstawie tych faktów niektórzy obserwatorzy stawiają tezę, że globalizacja w sposób trwały wyhamuje. A może pójdzie to jeszcze dalej. Może będziemy mieli wręcz „rekonfigurację”, „deglobalizację”, „reshoring” albo „nearshoring”. Czy jest coś na rzeczy? Pytanie takie stawia sobie w najnowszej publikacji Michele Ruta z Banku Światowego.

Kryzysy graniczne, z którymi mamy ostatnio do czynienia w Polsce i w innych częściach świata, można rozwiązać na dwa sposoby: stawiając wyższe mury albo tworząc lepsze pomosty.

Trudno znaleźć w Europie lepszy kierunek dla relokacji produkcji niż Polska. Obecne bariery podażowe mogą nam w sumie wyjść na zdrowie, o ile sami tego nie zepsujemy

Globalizacja jest słowem dźwięcznym, rzec by można nawet okrągłym. W końcu formowana była przez setki lat, niezależnie od ówczesnej nomenklatury i szerokości geograficznej. Narastające zjawisko łączenia świata upłynniało handel międzynarodowy, likwidowało bariery geopolityczne i kulturowe

Wstępnym warunkiem globalizacji jest elementarna ciekawość Innego – gdzie mieszka, jak wygląda, jakim językiem mówi, czym można się z nim wymienić i co można mu zabrać siłą. 

Czy za dwa lata Amazon będzie głównym rozgrywającym w polskim e-handlu? Czy ustawodawca powinien przyjąć przepisy blokujące przejęcie rynku przez globalną korporację? A może gigant Jeffa Bezosa skończy u nas jak eBay?