ETS

Rząd Donalda Tuska ma powody do zadowolenia. Polska może skorzystać na zapowiedziach Komisji Europejskiej dotyczących korekty ETS i większej elastyczności wobec państw członkowskich. Problem w tym, że czym innym jest obniżenie rachunków za energię, a czym innym stabilność całego systemu w nowych realiach polityczno-gospodarczych.

Przedłużenie darmowych uprawnień w systemie handlu emisjami ETS oraz uwolnienie rezerw tych na sprzedaż - tak unijne źródło podsumowało wyniki unijnego szczytu poświęconego cenom energii. Według niego na spotkaniu w czwartek zmieniono kierunek myślenia o systemie ETS, w następnej kolejności ma być ETS2.

Reforma systemu handlu emisjami ETS oraz działania na rzecz obniżenia cen energii będą głównymi postulatami Polski na rozpoczynającym się w czwartek szczycie UE w Brukseli. Premier Donald Tusk zapowiadał wcześniej, że Warszawa będzie domagała się „specyficznie polskich rozwiązań” w tym obszarze.

- Zorganizowanie i wsparcie finansowania systemów transportu publicznego i renowacji budynków to zadania, które państwo polskie powinno wykonywać niezależnie od tego, czy jest ETS2, czy go nie ma. Zwracamy jednak uwagę, że w ramach tego systemu pojawiają się dodatkowe środki, zarówno w transferach od innych krajów w ramach Społecznego Funduszu Klimatycznego, jak i ok. 60 mld zł bezpośrednio do dyspozycji rządu - mówi Aleksander Śniegocki, prezes Instytutu Reform.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen, poinformowała w poniedziałek, że system ETS skutecznie wspierał transformację przemysłową, jednak teraz wymaga aktualizacji do nowych warunków. W ramach przeglądu systemu ETS zostanie m.in. ustalona bardziej realistyczna ścieżka dekarbonizacji.

Poseł PiS Jacek Sasin zapowiedział w sobotę podczas konferencji poświęconej propozycjom partii dla energetyki, że ugrupowanie planuje złożyć projekt ustawy uchylającej przepisy wprowadzające system ETS. Jednocześnie zaznaczył, że Polska powinna opierać swoją energetykę na zrównoważonym miksie źródeł energii.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen powiedziała w środę podczas debaty w Parlamencie Europejskim, że unijny system handlu emisjami ETS wymaga modernizacji. Dodała, że w tej sprawie liczy na współpracę z PE.

Zdaniem komisarzy odpowiedzialnych za unijną transformację energetyczną nowa odsłona kryzysu energetycznego potwierdza słuszność kursu na pożegnanie z paliwami kopalnymi, a nawet przemawia za jego zaostrzeniem. Konkurencyjność europejskiej gospodarki wymaga kontynuacji naszego kursu – stwierdziła wiceprzewodnicząca KE Teresa Ribera.

System opłat za emisje CO2 dowiódł swojej skuteczności jako narzędzie dekarbonizacji, ale ma też krytyczne wady. Przez ostatnie kilka lat ten pogląd uchodził w Unii Europejskiej za herezję, ale dziś okoliczności sprzyjają podjęciu dyskusji na nowo.

Podczas czwartkowego szczytu unijni przywódcy będą rozmawiać o tym, jak wzmocnić konkurencyjność europejskiej gospodarki w coraz mniej przyjaznym otoczeniu geopolitycznym. Przemysł ma konkretne propozycje, które zaprezentował dzień wcześniej.

- Myślę, że na dzień dzisiejszy powinniśmy zatrzymać proces wycofywania bezpłatnych uprawnień do emisji – mówi Robert Jeszke, zastępca dyrektora w Instytucie Ochrony Środowiska – Państwowym Instytucie Badawczym oraz kierownik Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE).

Graniczny podatek węglowy ma chronić unijny przemysł przed wysokoemisyjnym importem i przenoszeniem produkcji za granicę. Może się jednak także stać dodatkowym źródłem dochodów UE.

Nie jestem „wyznawcą polityki klimatycznej. Energetyka to domena nauk technicznych i praw ekonomii, a nie ideologii - mówi Ireneusz Zyska, poseł Prawa i Sprawiedliwości, wiceminister klimatu i środowiska w latach 2019–2023.