bezpieczeństwo energetyczne

Transformacja energetyczna najczęściej opisywana jest przez pryzmat nowych źródeł energii. W debacie publicznej dominują farmy wiatrowe, fotowoltaika, magazyny energii czy technologie wodorowe. W cieniu tych zmian zachodzi jednak proces równie głęboki, choć znacznie mniej widoczny: cyfryzacja systemów energetycznych.

Nowa pięciolatka Chin stawia bezpieczeństwo energetyczne w centrum strategii gospodarczej. Pekin chce dzięki temu uodpornić swoją gospodarkę na globalne kryzysy, takie jak konflikt wokół Iranu czy rywalizacja z Zachodem.

Bezpieczeństwo dostaw prądu w wymagającym dla systemu energetycznego okresie zostało zachowane, ale okres dużych mrozów nie sprzyjał przystępnym cenom. W tle są m.in. notowania gazu i uprawnień do emisji, a także wahania generacji OZE.

Czy polski system zapasów paliw jest przygotowany na realny kryzys, czy jedynie na spełnianie regulacyjnych norm? Debata na ten temat wciąż toczy się w oderwaniu od realiów – od warunków, w których zapasy miałyby zostać użyte. A to przecież jest najważniejsze.

U progu kolejnej fali mrozów europejskie magazyny gazu są w połowie opróżnione. Efekt? Unia jest bardziej wrażliwa na ewentualne zakłócenia w dostawach paliwa. Obliczyliśmy, na ile dni mogłyby wystarczyć zgromadzone w UE rezerwy w razie kryzysu.

Należy odejść od praktyki, która w Polsce była obecna właściwie od 1989 r., czyli ochrony indywidualnego odbiorcy energii kosztem gospodarki, kosztem przemysłu – mówi DGP Grzegorz Onichimowski, prezes Polskich Sieci Elektroenergetycznych, które we wtorek zaprezentowały swoją strategię do roku 2040.

Ponieważ technologia cyfrowa dynamicznie się rozwija, a liczba zagrożeń w cyberprzestrzeni rośnie, cyberbezpieczeństwo wciąż zyskuje na znaczeniu. Jednym z sektorów wymagających szczególnej ochrony ze względu na swoje znaczenie jest sektor energii.

Trwająca transformacja sektora energii to nie tylko inwestycje w nowe urządzenia, ale także konieczność modernizacji istniejącej infrastruktury, np. stacji przesyłowych, których technologia wciąż się sprawdza. Na taki krok często decydują się przedsiębiorstwa, które muszą zagwarantować ciągłość działania, a jednocześnie nie mogą aktualnie pozwolić sobie na kosztowne inwestycje.

Operatorzy infrastruktury krytycznej utworzyli Sekcję Odporności i Bezpieczeństwa Infrastruktury (SOBI), w ramach Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji. Platforma łączy podmioty z sektorów energetycznego, paliwowego i telekomunikacyjnego, aby wspólnie wypracowywać rozwiązania zwiększające odporność systemów kluczowych dla bezpieczeństwa państwa.

PERN S.A. i Zakład Inwestycji Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego podpisały porozumienie dotyczące przyłączenia polskiej infrastruktury paliwowej do sieci NATO. Projekt ma wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne i obronne Polski. Nowe rurociągi i magazyny paliw zwiększą odporność kraju na kryzysy oraz poprawią mobilność wojsk Sojuszu.

Interkonektory łączące nas z sąsiednimi krajami to szansa na wyższą odporność polskiego systemu na czasy wojny hybrydowej z Rosją – przekonuje w najnowszym raporcie think tank Ember. Na taki kierunek naciska też UE. Ale polski operator, PSE, i część ekspertów mają wątpliwości co do potrzeby znaczącej rozbudowy istniejących połączeń.

Wdrożenie ambitnego scenariusza transformacji to perspektywa kilkuset godzin w roku, w których może zabraknąć energii – wynika z wyliczeń zrealizowanych dla DGP. Resort klimatu zapewnia, że nie ma mowy o ryzyku dla bezpieczeństwa. Nowi gospodarze dokumentu z Ministerstwa Energii nie wykluczają jednak korekt, a operator przymierza się do zgłoszenia uwag – ustaliliśmy.

Powiązanej z prezydentem Turcji firmie nie udaje się zacząć budowy gazoportu w Gdańsku. Wbrew deklaracjom nie ma statku pogłębiarki niezbędnego do wykonania kluczowych prac. Realizacja pływającego terminalu gazowego może złapać wyraźne opóźnieni

Opór jest daremny, dla zielonego ładu nie ma alternatywy – taki wniosek zdaje się wyciągać z trudności, jakie napotyka dekarbonizacja globalnej gospodarki, istotna część uznanych ośrodków analitycznych. Nawet największe wyzwanie, rzucone temu procesowi przez Donalda Trumpa, ostatecznie obróci się, wbrew jego intencjom, na korzyść transformacji – przekonują. Prawda jest bardziej skomplikowana.

Jeszcze w tej dekadzie proces wygaszania bloków węglowych może obniżyć poziom odporności polskiego systemu na nagłe zdarzenia, takie jak iberyjski blackout. Polski operator podkreśla, że istnieją alternatywne narzędzia wspierania stabilności sieci, ale trzeba będzie za nie zapłacić.

Ostrzeżenia przed narastającym ryzykiem dla stabilności systemu pojawiały się w ostatnich tygodniach wielokrotnie. Ale rząd Pedro Sancheza, który ponad sześć lat temu przyjął kurs na energetykę w stu procentach opartą na źródłach odnawialnych, robił dobrą minę do złej gry. Blackout może wywrócić dotychczasową strategię transformacji do góry nogami.

Po niecałej dobie kryzys związany z blackoutem w Hiszpanii i sąsiadujących z nią krajach został zażegnany. W sprawie przyczyn szczegółowe dochodzenie będą prowadzić operatorzy i śledczy. Na rozstrzygnięcia czekają pytania o możliwość sabotażu i wpływ OZE na stabilność systemu.