W polityce UE kakofonia a nie jednomyślność

Po 11 dniach od ataku Hamasu na Izrael unijni liderzy po raz pierwszy rozmawiali w prawie pełnym gronie o tym, jak Stary Kontynent powinien reagować na konflikt wobec różnic wśród państw członkowskich. Prawie pełnym, bo premier Węgier Viktor Orbán spotykał się w tym czasie z Władimirem Putinem w Pekinie. Komisja Europejska na pytanie, dlaczego szef rządu państwa będącego członkiem UE ściska dłoń zbrodniarzowi wojennemu, odpowiedziała jedynie, że to pytanie powinno być adresowane do Rady Europejskiej, czyli „27” państw pod przywództwem Charles’a Michela. Atak Hamasu na Izrael, który doprowadził do maksymalnej eskalacji konfliktu izraelsko-palestyńskiego, jedynie uwydatnił wewnętrzne problemy UE z prowadzeniem jednomyślnej polityki zagranicznej. – To konflikt, który powoduje wiele fragmentacji, podziałów i polaryzacji wśród naszych obywateli, wśród naszych społeczeństw – mówił przed wtorkowymi rozmowami Michel. I efekty szczytu, w tym brak Orbána, tę fragmentację uwypukliły, dodatkowo komplikując i tak trudne już położenie Ursuli von der Leyen, która jutro udaje się do Waszyngtonu.

Szefowa KE należy do tej frakcji w UE, która najsilniej opowiada się za pełnym poparciem Izraela i działań izraelskiego rządu. Do tego stopnia, że osobiście wraz z szefową PE Robertą Metsolą złożyły w ubiegłym tygodniu wizytę w Izraelu – po nich tę drogę powtórzył kanclerz Niemiec Olaf Scholz. Część unijnych stolic bardzo krytycznie odniosła się do działań von der Leyen, która w trakcie wtorkowych rozmów liderów była krytykowana za przekroczenie swoich uprawnień i przedstawianie stanowiska całej „27” bez przeprowadzenia konsultacji. W odpowiedzi również szef unijnej dyplomacji Josep Borrell, wywodzący się z hiszpańskiej lewicy, przesunął ciężar oświadczeń na wskazywanie łamania prawa międzynarodowego przez władze Izraela przez blokadę Gazy i dopuszczanie się ataków na ludność cywilną. Coraz silniej takie stanowisko przyjmuje również Charles Michel, który po koordynacyjnym spotkaniu podkreślał rolę obrony prawa międzynarodowego, prawa humanitarnego, co – jak dodawał – jest fundamentem europejskiej praworządności. Wewnętrznych podziałów jednak nie udało się przezwyciężyć i wciąż UE mówi dwugłosem w sprawie konfliktu izraelsko-palestyńskiego, bądź to solidaryzując się z Izraelem, bądź podkreślając konieczność dostarczania Palestyńczykom pomocy humanitarnej, którą Bruksela potroiła w ostatnim czasie. Po doniesieniach o bombardowaniu szpitala w Gazie, o co Palestyna oskarża Izrael, a Izrael Palestyński Islamski Dżihad, w UE jedynie wzmogły się krytyczne wobec rządu Netanjahu głosy. Michelowi pozostały apele o jednomyślność na tydzień przed regularnym szczytem UE, który prawdopodobnie zdominuje bieżąca sytuacja na Bliskim Wschodzie. Co ciekawe, apele o jednomyślność trafiają na dość newralgiczny moment dyskusji o potencjalnych reformach UE, wśród których jest zniesienie zasady jednomyślności w sprawach dotyczących polityki zagranicznej. Zanim jednak „27” w pełni pogrąży się w wewnętrznych dyskusjach, musi zabezpieczyć też interesy Ukrainy.