Prawica ma się nieźle. Na razie

Europejską politykę zdominował tercet konserwatywny - Angela Merkel, Nicolas Sarkozy i Silvio Berlusconi. Obecnie jednak cała ta trójka ma problemy. Uprawnione zatem staje się pytanie: czy dominacja prawicy dobiega końca?

Sarkozy, prezydent Francji, stał się przedmiotem lepkich oskarżeń o domniemane związki jego kolegów z rządu i jego samego z fortuną Liliane Bettencourt, spadkobierczyni imperium L’Oreal, podejrzewaną obecnie o unikanie płacenia podatków. Sarkozy miał ponoć przyjąć 150 000 euro datku na swoją kampanię wyborczą w 2007 roku - sumę 20 razy przekraczającą dopuszczalne maksimum. Pałac Elizejski zaprzecza tym oskarżeniom, ale atmosfera towarzysząca tej historii jeszcze bardziej osłabiła i tak spadającą popularność prezydenta.

Silvio Berlusconi rzucił wyzwanie politycznemu establishmentowi swojego kraju jakieś 20 lat temu - było mu łatwiej ze względu na ogromny majątek, potężne imperium medialne i upadek dominującej niegdyś po prawej stronie sceny politycznej chadecji. To, w połączeniu z ekstrawaganckimi skandalami i słabością lewicy, zapewniało mu władzę. To przedstawienie zdaje się jednak zmierzać ku końcowi. Dwaj ministrowie odeszli w ciągu dwóch miesięcy z jego rządu w atmosferze oskarżeń o korupcję lub defraudację (którym zdecydowanie zaprzeczają). Gianfranco Fini, niegdyś bliski sojusznik i przewodniczący parlamentu, przeszedł teraz do otwartej i wrogiej opozycji. Starł się też prawdopodobnie z ministrem finansów, Giulio Tremontim, w sprawie niepopularnego pakietu oszczędnościowego.

Ostatnia członkini tego trio jest równie wyobcowana w establishmencie swojego kraju. Zdolności Angeli Merkel do mediowania i zawierania kompromisu, w czasach gdy przewodziła wielkiej koalicji Socjaldemokratów z SPD ze swoją Unią Chrześcijańsko- -Demokratyczną (CDU), były prawdopodobnie spuścizną po jej pochodzeniu córki pastora w komunistycznych wschodnich Niemczech. Dziś, gdy prawicowa koalicja wymaga spektakularnych osiągnięć, te cechy działają na jej niekorzyść. Stopniowy sukces gospodarczy nie przesłonił odrazy, jaką wielu Niemców poczuło na myśl o konieczności ratowania Grecji.

Czy nieszczęścia spotykające najważniejszych liderów oznaczają, że hegemonia prawicy w Europie się kończy? Być może. Problemy francusko- -niemiecko-włoskiego trio biorą się z natury ich politycznego sukcesu. Wszyscy na swój sposób rzucili wyzwanie partyjnemu establishmentowi. Teraz, w trudniejszych czasach, podnosi on głowy, powodowany obawą o utratę statusu i władzy. Wszystkim grozi to, że zostaną poproszeni o odejście. Wszyscy mogą się jednak cieszyć z faktu, że lewica w ich krajach nie ma doświadczonego i atrakcyjnego lidera. Dopóki to się nie zmieni, centroprawica w Europie będzie miała tylko takie problemy.

Tłum. tk

© The Financial Times Limited 2010. All Rights Reserved

John Lloyd

publicysta "The Financial Timesa"