Solidarność pod groźbą represji

Komisja Europejska przekonuje, że celem proponowanej przez nią reformy wspólnej polityki azylowej jest większa solidarność i pomoc państwom dotkniętym presją migracyjną. Problem w tym, że skutkiem ubocznym tej propozycji - nawet jeśli w ogóle nie wejdzie ona w życie - będzie zwiększenie podziałów wewnątrz Unii i jeszcze większa niechęć do instytucji europejskich.

To, że polityka azylowa wymaga reformy, nie ulega wątpliwości, bo kryzys migracyjny obnażył wszystkie jej niedoskonałości. Sytuacja, w której granice jednego państwa pokonuje w ciągu kilku miesięcy prawie milion ludzi, a to państwo - na dodatek niestety chodzi o dotkniętą potężnym kryzysem gospodarczym Grecję - nie może liczyć na pomoc ze strony innych krajów członkowskich, jest zdecydowanie niewłaściwa. - Nadszedł czas, aby ten system zreformować i uczynić go bardziej zrównoważonym, w oparciu o wspólne zasady i bardziej sprawiedliwy podział odpowiedzialności - oświadczył Dimitris Awramopulos, unijny komisarz ds. migracji i spraw wewnętrznych.

Ale pomysły unijnych urzędników na razie kompletnie zawodzą. Rezultaty przeforsowanego pod koniec zeszłego roku przez Komisję planu rozdziału 160 tys. uchodźców z obozów w Grecji i we Włoszech do pozostałych państw są dalekie od oczekiwań, bo jak dotychczas udało się rozlokować 1441 azylantów. Zresztą nie do końca wiadomo, czy system rozdziału jest zgodny z prawem - Węgry i Słowacja zaskarżyły go do unijnych sądów i rozstrzygnięcie jeszcze nie zapadło. Wczorajsza propozycja Komisji wprowadzająca de facto potężne kary finansowe dla krajów, które nie chcą przyjmować uchodźców, spotka się z jeszcze większym oporem.

Ćwierć miliona euro za każdą nieprzyjętą osobę oznacza, że Polska, aby nie przyjmować żadnego z przypisanych jej dotychczas 6200 uchodźców, musiałaby zapłacić 1,55 mld euro, w przypadku Węgier, dokąd ma trafić 1294 uchodźców, to koszt 323,5 mln euro. O ile oczywiście w przyszłości Komisja nie zwiększy tych kwot. - Wielkość kontrybucji może się zmienić, ale idea jest taka, żeby to wyglądało jak sankcje - mówi anonimowo jeden z urzędników KE, którego cytuje "Financial Times". Jak wyjaśnia RMF, kwota jest tak wysoka, bo wyliczając ją wzięto pod uwagę wszystkie koszty związane z utrzymaniem azylantów przez pięć lat, w tym konieczność zapewnienia im mieszkania, szkół dla dzieci czy opieki zdrowotnej.

Ale aby propozycja weszła w życie, musi zostać zaakceptowana przez kraje członkowskie, a co najmniej kilka - głównie, choć nie tylko, z Europy Środkowej i Wschodniej - jest temu bardzo niechętnych. Zatem albo upadnie, albo zostanie poważnie zmodyfikowana, albo wreszcie przeciwnicy zostaną przymuszeni do jej akceptacji, np. groźbą odebrania środków z Funduszu Spójności. Niezależnie od tego, jaki będzie ostateczny efekt, w każdym z tych scenariuszy pogłębi się nieufność między starymi i nowymi państwami członkowskimi UE.

Być może nawet na tyle, że ktoś w przyszłości zdecyduje się na wystąpienie z Unii. Na brytyjskie referendum ta propozycja nie będzie miała bezpośredniego przełożenia, bo Wielka Brytania, Irlandia i Dania nie uczestniczą we wspólnej polityce azylowej, ale gdyby Brytyjczycy zdecydowali się na wyjście z UE, będzie to zachęta dla kolejnych krajów. A w sytuacji, gdy Komisja wbrew ewidentnej woli jakiegoś państwa i wbrew nastojom społecznym wymusza swoje pomysły, zwolennicy tezy, że poza Unią jest lepiej, dostaną do ręki dodatkowe argumenty.

@RY1@i02/2016/086/i02.2016.086.000000900.802.jpg@RY2@

ap

Kara to 0,25 mln euro za nieprzyjętego azylanta. Jeśli Polska nie weźmie żadnego, zapłaci 1,55 mld euro

Bartłomiej Niedziński

bartlomiej.niedzinski@infor.pl