Kontrola i odpowiedzialność

Do czego należy się przygotować, o czym nie zapominać, co sprawdzić w kwietniu i maju 2026 r.? Podajemy terminy: wpłaty zaliczek na CIT i PIT, zapłaty VAT, wpłat do PPK, wniesienia składek do ZUS, a także z zakresu sprawozdawczości budżetowej. Wskazujemy też, jakie nowe przepisy wchodzą w życie.

Gdy jednostka kupiła już dekoracje, wydała środki na spotkania okolicznościowe czy drobne upominki, pojawia się wątpliwość, czy było to dopuszczalne. W takich sytuacjach kluczowe jest ustalenie celu wydatku, jego podstawy prawnej oraz właściwe udokumentowanie.

Zmiana głównego księgowego w samorządowej jednostce budżetowej powinna zostać odpowiednio udokumentowana. W praktyce najczęściej sporządza się protokół zdawczo-odbiorczy, który pozwala uporządkować przekazanie obowiązków oraz ograniczyć ryzyko sporów dotyczących odpowiedzialności. Dlatego przygotowaliśmy gotowy wzór protokołu zdawczo-odbiorczego do pobrania.

W praktyce wiele nieprawidłowości wynika nie z błędów księgowych, lecz z nieprawdziwych przekonań kierowników jednostek dotyczących ich odpowiedzialności za sprawozdanie finansowe. Prowadzi to do wątpliwości związanych z podpisywaniem sprawozdania oraz z zakresem odpowiedzialności kierownika jednostki.

Zanim dokument zostanie podpisany, kierownik jednostki budżetowej powinien upewnić się, że dane wykazane w rocznym sprawozdaniu finansowym są zgodne z zapisami w księgach rachunkowych i zostały sporządzone zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości. W razie pojawienia się wątpliwości konieczne jest ich wyjaśnienie ze służbami finansowo-księgowymi przed złożeniem podpisu.

Pytanie: W urzędzie gminy główny księgowy wstępnie kontrolował dowody księgowe oraz zatwierdzał wydatki, których te dowody dotyczyły. Dotyczy to kilkudziesięciu faktur. Sytuacje te miały charakter wyjątkowy i występowały wtedy, gdy w jednostce nie było ani wójta, ani jego zastępcy. Czy doszło do naruszenia przepisów?

Regionalna Izba Obrachunkowa w trakcie kontroli zakwestionowała porozumienia, które zmieniały warunki wynagrodzenia zasadniczego pięciu pracowników urzędu gminy, w tym pracownika gospodarczego. W dniu podpisania porozumień zmieniających obowiązywały limity wynagrodzeń ustalone w regulaminie wynagradzania. Porozumienia te przekroczyły te limity. Czy RIO ma rację, że doszło do naruszenia przepisów i dyscypliny finansów publicznych?