Wiele zależy od źródła finansowania zamówienia i jego wartości

W szczególności należy poddać analizie kwestię, czy i w jakim zakresie do realizowanego projektu mają zastosowanie przepisy ustawy - Prawo zamówień publicznych (PZP), a jeśli taki obowiązek nie występuje, jakimi zasadami związanymi z wydatkowaniem środków należy się kierować.

Zapisy umów o dofinansowanie wskazują, że beneficjent jest zobowiązany do stosowania PZP w przypadku udzielania zamówień publicznych w ramach realizowanego projektu, gdy wymóg jej stosowania wynika wprost z PZP. Jeżeli przedsiębiorstwo nie jest podmiotem publicznym lub kwalifikującym się do kategorii tzw. zamawiających sektorowych, wymóg jej stosowania będzie badany na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu PZP stosuje się, gdy łącznie zachodzą następujące okoliczności:

● Ponad 50 proc. wartości udzielanego zamówienia jest finansowane ze środków publicznych - wsparcie dla przedsiębiorców udzielane z funduszy unijnych stanowi w większości przypadków pomoc publiczną, której wielkość zależy od lokalizacji realizowanego przedsięwzięcia - województwa (zgodnie z mapą pomocy regionalnej poszczególne województwa mają różną intensywność wsparcia, tj. od 30 proc. dla woj. mazowieckiego do 50 proc. dla woj. podkarpackiego wydatków kwalifikowanych) oraz wielkości aplikującego przedsiębiorstwa (intensywność pomocy zwiększa się odpowiednio o 20 proc. w przypadku małych oraz o 10 proc. w przypadku średnich przedsiębiorstw).W praktyce oznacza to, że warunek ten może być spełniony w przypadku realizacji projektu przez małego lub średniego przedsiębiorcę w województwach objętych wyższym poziomem wsparcia.

● Wartość zamówienia jest równa lub przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 PZP - powołując przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2009 r. w sprawie kwot wartości zamówień oraz konkursów, od których jest uzależniony obowiązek przekazywania ogłoszeń Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich, należy podkreślić, że obowiązek stosowania PZP zachodzi w sytuacji, gdy wartość zamówienia jest równa lub przekracza równowartość: 193 tys. euro dla usług i dostaw, 4845 tys. euro dla robót budowlanych. Dla ustalenia odpowiedniego progu należy zwrócić szczególną uwagę na prawidłowe zdefiniowanie przedmiotu zamówienia zgodnie z zapisami art. 6 p.z.p., gdy projekt obejmuje prace, które mogłyby zostać zakwalifikowane osobno jako różne rodzaje zamówień.

● Przedmiotem zamówienia są roboty budowlane obejmujące wykonanie czynności w zakresie inżynierii lądowej lub wodnej, budowy szpitali, obiektów sportowych, rekreacyjnych lub wypoczynkowych, budynków szkolnych, budynków szkół wyższych lub budynków wykorzystywanych przez administrację publiczną lub usługi związane z takimi robotami budowlanymi - w praktyce oznacza to konieczność analizy, czy przedmiotem zamówienia w ramach realizowanego projektu są roboty budowlane obejmujące czynności w zakresie katalogu wymienionych w przepisie obiektów.

Zastosowanie przepisów PZP w realizacji przedsięwzięcia współfinansowanego z funduszy unijnych nie stanowi jedynej przesłanki do stwierdzenia, że projekt jest pod tym względem prawidłowo realizowany. Szczególne znaczenie ma jej bezbłędne stosowanie, tj. zgodne z literą prawa oraz obowiązującym orzecznictwem (zarówno krajowym, jak i europejskim), gdyż jak wskazują raporty Komisji Europejskiej, aż 99 proc. stwierdzanych nieprawidłowości w projektach współfinansowanych z funduszy unijnych stanowią właśnie naruszenia w zakresie stosowania przepisów regulujących wydatkowanie środków publicznych. Podstawowe błędy popełniane przez polskich beneficjentów to: nieprawidłowe oszacowanie wartości zamówienia, użycie w przedmiocie zamówienia znaków towarowych oraz naruszenie zasad konkurencyjności poprzez wymóg potwierdzenia doświadczenia w wykonywaniu zamówień w Polsce lub wcześniejszej realizacji zamówienia finansowanego ze środków unijnych.

Należy pamiętać, że brak obowiązku stosowania PZP nie oznacza całkowitej dowolności w wydatkowaniu środków pochodzących z funduszy unijnych. Określając obowiązujące zasady, warto również zwrócić uwagę na zapisy dokumentacji konkursowej oraz umowy o dofinansowanie, które mogą się różnić w ramach poszczególnych programów operacyjnych czy działań. Wspomniane dokumenty niejednokrotnie nakładają specyficzne obowiązki.

@RY1@i02/2011/078/i02.2011.078.130.002b.001.jpg@RY2@

Joanna Dudek

Joanna Dudek

radca prawny i menedżer w kancelarii prawniczej Deloitte Legal

@RY1@i02/2011/078/i02.2011.078.130.002b.002.jpg@RY2@

Michał Turczyk

Michał Turczyk

starszy menedżer w zespole Research & Development and Government Incentives Deloitte