Prawo zamówień publicznych do szybkiej nowelizacji

Zmian w przepisach dotyczących udzielania zamówień publicznych należało się spodziewać w związku z koniecznością wdrożenia do polskiego porządku prawnego nowych dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady (nr 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych, uchylającą dyrektywę 2004/18/WE i nr 2014/25/UE w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylającą dyrektywę 2004/17/WE).W uzasadnieniu do propozycji zmian przepisów opracowanych przez Urząd Zamówień Publicznych i przyjętych przez rząd wskazuje się, że najważniejsze regulacje przewidziane w projekcie ustawy - Prawo zamówień publicznych, związane z implementacją wyżek wskazanych dyrektyw, dotyczą:

● uproszczenia procedur udzielania zamówień publicznych i ich uelastycznienia, co przyniesie korzyści zarówno zamawiającym, jak i wykonawcom, szczególnie małym i średnim przedsiębiorcom;

● elektronizacji zamówień publicznych i wprowadzenia obowiązkowej komunikacji elektronicznej pomiędzy zamawiającym a wykonawcami;

● promowania i realnego wykorzystywania pozaekonomicznych celów zamówień publicznych, takich jak ochrona środowiska, integracja społeczna czy wspieranie innowacyjności;

● zapewnienia lepszego dostępu do rynku małym i średnim przedsiębiorcom;

● uproszczenia procedur przy udzielaniu zamówień społecznych oraz niektórych innych usług np. prawnych, hotelarskich, gastronomicznych, kulturalnych, zdrowotnych itp.;

● uwzględnienia w zamówieniach publicznych zagadnień związanych z przestrzeganiem prawa pracy, prawa ochrony środowiska oraz zabezpieczenia społecznego poprzez m.in. przewidzenie przesłanek wykluczenia wykonawcy;

● zwiększenia pewności prawnej w zakresie dopuszczalnej modyfikacji umowy poprzez wdrożenie do polskiego prawa wszystkich przesłanek dopuszczalności zamiany umowy wynikającej z orzecznictwa TSUE i postanowień dyrektyw unijnych.Urząd Zamówień Publicznych opracował kompleksową zmianę przepisów, które nie tylko uwzględniają zmiany konieczne w związku z wejściem w życie wyżej wskazanych dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady, lecz również tworzą nową ustawę - Prawo zamówień publicznych. Projekt zakłada między innymi:

● zastąpienie progu 30 tys. euro (wyrażonego dotychczas w art. 4 pkt. 8) stałą - niezależną od zmiany kursu euro - kwotą w wysokości 127 tys. zł.;

● zwiększenie wykorzystania narzędzi elektronicznych w procedurze udzielenia zamówienia publicznego poprzez wprowadzenie platformy e-zamówienia oraz profilu nabywcy definiowanego jako rozwiązanie techniczne umożliwiające realizację procedury udzielenia zamówienia publicznego, w tym sporządzanie dokumentów elektronicznych, ich udostępnianie, przekazywanie i przechowywanie z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych,

● likwidację trybu zapytania o cenę, licytacji elektronicznej, zamówienia z wolnej ręki (zastąpionego poprzez poszerzenie zakresu przesłanek umożliwiających zastosowanie trybu negocjacji bez ogłoszenia);

● skrócenie do 35 dni, dotychczas 40) terminu składania ofert w przetargu nieograniczonym, którego wartość przekracza progi unijne;

● zwiększenie możliwości wykorzystania aukcji elektronicznej, np. poprzez usunięcie wymogu przeprowadzenia aukcji, jeżeli zostaną złożone co najmniej trzy oferty;

● rezygnację z wyznaczenia minimalnych terminów składania ofert w postępowaniu o zamówienie publiczne, którego wartość nie przekracza progów unijnych. Proponowane przepisy nakładają na zamawiającego obowiązek wyznaczenia terminu składania ofert z uwzględnieniem złożoności zamówienia oraz czasu potrzebnego na sporządzenie oferty;

● wprowadzenie modułu przepisów dotyczących podwykonawców (zgromadzenie wszystkich uregulowań w jednym miejscu);

● dalsze ograniczanie swobody zamawiającego w określaniu okoliczności umożliwiających  dokonywanie zmian w umowach o wykonanie zamówienia publicznego;

● wprowadzenie definicji istotnej zmiany umowy poprzez wskazanie, że ma ona taki charakter, jeżeli:

1) zmienia ogólny charakter umowy lub umowy ramowej;

2) nie zmienia ogólnego charakteru umowy lub umowy ramowej i zachodzi co najmniej jedna z następujących okoliczności:

a) zmiana wprowadza warunki, które, gdyby były uwzględnione w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, to w tym postępowaniu wzięliby lub mogliby wziąć udział inni wykonawcy lub przyjęto by oferty inne niż pierwotnie przyjęte,

b) zmiana prowadzi do zmiany równowagi ekonomicznej umowy lub umowy ramowej na korzyść wykonawcy w sposób nieprzewidziany w pierwotnej umowie lub umowie ramowej,

c) zmiana znacznie rozszerza zakres umowy lub umowy ramowej,

d) zmiana polega na zastąpieniu wykonawcy, któremu zamawiający udzielił zamówienia publicznego, nowym wykonawcą.

Marek Okniński