Jak powinna przebiegać procedura tworzenia prawa miejscowego

Przepisy ustaw samorządowych regulują procedurę uchwalania aktów prawa miejscowego w sposób fragmentaryczny. Jej konkretyzację znajdziemy w przepisach szczególnych i statutach jednostek samorządu terytorialnego (j.s.t.). W celu ustalenia wymogów formalnych dotyczących uchwał organów j.s.t. należy stosować unormowania zawarte w rozporządzeniu prezesa RM z 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. nr 100, poz. 908).

W doktrynie wskazuje się, że do formalnych warunków podjęcia uchwały należą: kompetencja danego organu do podjęcia uchwały; działanie organu we właściwej dla działalności uchwałodawczej formie organizacyjnej i zgodnie z ustaloną dla tej działalności procedurą; spełnienie warunku kworum i uzyskanie większości głosów wymaganej przez prawo dla podjęcia danej uchwały; zachowanie wymaganego przez prawo trybu głosowania; spełnienie wymagań determinujących dopuszczalność lub tryb podjęcia uchwały (uzgodnienia, zgody, opinie, wyłożenie projektu uchwały, podjęcie zgodnych uchwał przez organy dwóch lub więcej gmin, dotrzymanie ustawowych terminów ustalonych dla czynności uchwałodawczych itp.); w określonych przypadkach - promulgacja uchwały (tak: G. Jyż, Komentarz do art. 41 ustawy o samorządzie gminnym, Lex Prestige).

Postanowienia przepisów ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) wskazują, że przygotowanie projektów uchwał rady gminy (powiatu) należy do zadań wójta (burmistrza, prezydenta) lub zarządu powiatu. Analogicznego przepisu nie ma w ustawie z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1590 z późn. zm.). Szczegółowe kwestie w tym zakresie muszą zostać określone w statucie.

Organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów samorządu terytorialnego określa statut j.s.t. Statut w każdym przypadku powinien określać procedurę uchwałodawczą (postępowanie z projektami uchwał i ich uchwalanie). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 marca 1999 r. (II SA 6/99; Lex, nr 46743) wskazał, że "Statut gminy jest aktem prawnym o charakterze normatywnym. Postanowienia statutu są więc prawem, którego naruszenie przez uchwałę organu gminy uzasadnia stwierdzenie jej nieważności (art. 91 ust. 1 ustawy z 1990 r. o samorządzie gminnym)".

W niektórych przypadkach przepisy upoważniające j.s.t. do stanowienia przepisów miejscowych wymagają, by np. uzyskały opinię bądź wydały akt w uzgodnieniu, za porozumieniem czy też za zgodą innego wskazanego w przepisie podmiotu. Przykładowo projekty uchwał podejmowane w sprawach objętych zadaniami związków zawodowych należy poddać opiniowaniu przez organizacje związkowe. Konieczność trybu opiniowania uchwał przewiduje również ustawa z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 z późn. zm.). Pominięcie procedury opiniowania może spowodować uchylenie aktu w trybie nadzoru.

Zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym w przypadku niecierpiącym zwłoki przepisy porządkowe może wydać wójt w formie zarządzenia. Zarządzenie podlega zatwierdzeniu na najbliższej sesji rady gminy. Traci ono moc w razie odmowy zatwierdzenia bądź nieprzedstawienia do zatwierdzenia na najbliższej sesji rady. W razie nieprzedstawienia do zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia zarządzenia rada gminy określa termin utraty jego mocy obowiązującej. Wójt przesyła przepisy porządkowe do wiadomości wójtom sąsiednich gmin i staroście powiatu, w którym leży gmina, następnego dnia po ich ustanowieniu. Z kolei powiatowe przepisy porządkowe w przypadkach niecierpiących zwłoki może wydać zarząd. Powiatowe przepisy porządkowe podlegają zatwierdzeniu na najbliższej sesji rady powiatu. Tracą one moc w razie nieprzedłożenia ich do zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia. Termin utraty mocy obowiązującej określa rada powiatu. Starosta przesyła przepisy porządkowe do wiadomości organom wykonawczym gmin położonych na obszarze powiatu i starostom sąsiednich powiatów następnego dnia po ich ustanowieniu.

@RY1@i02/2012/085/i02.2012.085.088000700.802.jpg@RY2@

Michał Paprocki radca prawny, wspólnik w Kancelarii Radcowskiej Chmaj i Wspólnicy Sp. k.

Michał Paprocki

radca prawny, wspólnik w Kancelarii Radcowskiej Chmaj i Wspólnicy Sp. k.