RPO: gminy chcą zbyt wiele danych przy budżetach obywatelskich

Z problemem przetwarzania przez gminy zbyt szerokiego zakresu danych osobowych przy okazji zgłaszania i wybierania projektów w ramach budżetów obywatelskich RPO zwrócił się do prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Rzecznik chce, aby prezes UODO przedstawił opinię dotyczącą pięciu metod, którymi część samorządów próbuje identyfikować mieszkańców i od których uzależnia ich udział w budżecie obywatelskim (przy zgłaszaniu projektów albo ich wyborze do realizacji). Chodzi o wymogi: bycia wpisanym do rejestru wyborców, bycia zameldowanym na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego, ukończenia przez mieszkańca określonego wieku, podania numeru PESEL na karcie do głosowania lub na zgłoszeniu projektu, podania dodatkowych danych osobowych w postaci np. numeru telefonu lub adresu e-mail.

Zgodnie z art. 5a ust. 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.) budżet obywatelski to szczególna forma konsultacji społecznych, a na podstawie ust. 7 pkt 3 tego przepisu to rada gminy w uchwale określa: zasady przeprowadzania głosowania na projekty w ramach budżetu obywatelskiego oraz ustalania wyników i podawania ich do publicznej wiadomości – zasady te muszą zapewniać równość i bezpośredniość głosowania. Rzecznik przypomina – za wyrokiem WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 11 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Go 22/21 – że za mieszkańca danej jednostki samorządu terytorialnego uznaje się osobę, która przebywa na jej terenie z zamiarem stałego pobytu. „W prawie miejscowym pojawiają się jednak różne rozwiązania mające na celu dookreślenie sposobu identyfikacji mieszkańca jednostki samorządu terytorialnego. Rozwiązania te uznawane są za istotnie naruszające prawo” – ocenia RPO.