Uchwała o przyznaniu wsparcia nie może obejmować kosztów poniesionych przed podpisaniem umowy

Odpowiedź wymaga uwzględnienia regulacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (dalej: u.o.z.). W pierwszej kolejności na uwagę zasługuje art. 81 u.o.z., z którego wynika, że w trybie określonym odrębnymi przepisami dotacja na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru lub znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków może być udzielona przez organ stanowiący gminy, powiatu lub samorządu województwa na zasadach określonych w podjętej przez ten organ uchwale. Ponadto dotacja ‒ w zakresie określonym w art. 77 u.o.z. ‒ może być udzielona w wysokości do 100 proc. nakładów koniecznych na wykonanie przez wnioskodawcę prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków. Dotacja może obejmować nakłady konieczne na:

• sporządzenie ekspertyz technicznych i konserwatorskich;
• przeprowadzenie badań konserwatorskich lub architektonicznych;
• wykonanie dokumentacji konserwatorskiej;
• opracowanie programu prac konserwatorskich i restauratorskich;
• wykonanie projektu budowlanego zgodnie z przepisami prawa budowlanego;
• sporządzenie projektu odtworzenia kompozycji wnętrz;
• zabezpieczenie, zachowanie i utrwalenie substancji zabytku;
• wykonanie izolacji przeciwwilgociowej;
• rewitalizację parku lub ogrodu;
• zakup materiałów konserwatorskich i budowlanych, niezbędnych do wykonania prac i robót przy zabytku wpisanym do rejestru;
• zakup i montaż instalacji przeciwwłamaniowej oraz przeciwpożarowej i odgromowej.

Niezbędne są dwa kroki

Z punktu widzenia jednostki samorządu terytorialnego istotne jest właściwe zrozumienie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 81 u.o.z. Należy bowiem zauważyć, że aby JST legalnie udzieliła dotacji, organ stanowiący musi podjąć dwie uchwały. Pierwsza określa zasady udzielania dotacji, a druga ‒ następcza w stosunku do niej i podejmowana na jej podstawie ‒ stanowi o przyznaniu dotacji konkretnemu podmiotowi lub podmiotom. Postanowienia uchwały w sprawie przyznania dotacji nie mogą wykraczać poza granice kompetencji przysługujących organowi stanowiącemu na podstawie prawa powszechnie obowiązującego, w tym na podstawie uchwały w sprawie zasad udzielania dotacji (która jest aktem prawa miejscowego). W podanym stanie faktycznym istotą problemu jest ta druga uchwała, następcza, której celem jest przyznanie dotacji konkretnemu już podmiotowi, czyli beneficjentowi. W dotychczasowym orzecznictwie nadzorczym regionalnych izb obrachunkowych akcentowano, że o udzieleniu dotacji konkretnemu podmiotowi oraz o jej wysokości wypowiada się wyłącznie organ stanowiący JST w odrębnej uchwale podjętej na podstawie uchwały określającej zasady udzielania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru.