Nowelizacja ma zapobiec nagminnemu omijaniu postępowań kwalifikacyjnych

Od 1 września obowiązywać będzie nowelizacja ustawy z 10 maja 2013 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 645). Celem większości zmian jest uniemożliwienie procederu omijania przez władze samorządowe obowiązku przeprowadzania postępowań kwalifikacyjnych.

Ponadto szef urzędnika w terminie 30 dni będzie musiał zwolnić pracownika, który nie będzie już spełniał wymogu niekaralności. Brak reakcji spowoduje, że wojewoda wyda zarządzenie zastępcze, które zastąpi decyzję kierownika jednostki. To najważniejsze zmiany wprowadzone nowelizacją z 10 maja.

Przeciw naruszaniu prawa

Przyjmując kolejność omawiania zmian ze względu na ich znaczenie, należy wskazać, że nowelizacja modyfikuje definicję "wolnego stanowiska urzędniczego" zawartą w art. 12 ust. 1 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 z późn. zm.; dalej ustawa). Nowa definicja ma ukrócić praktykę zatrudniania pracowników pomocniczych i obsługi, a także doradców oraz asystentów z pominięciem obowiązkowego naboru. Impulsem do zmiany uregulowań w tym zakresie były wnioski Najwyższej Izby Kontroli (nr 148/2010/P/09/190/LZG). Szerzej na ten temat pisaliśmy w Samorządzie i Administracji 13 marca (nr 51).

W zmienionym art. 20 ustawy doprecyzowano, że awans wewnętrzny możliwy jest wyłącznie w ramach jednej grupy stanowisk. Nie będzie zatem możliwe przeniesienie bez naboru np. gońca na stanowisko urzędnicze, o czym pisał NIK w "Informacji o wynikach kontroli naboru pracowników na stanowiska urzędnicze w jednostkach samorządu terytorialnego".

Wymóg niekaralności

Nowelizacja likwiduje lukę prawną w zakresie egzekwowania wymogu niekaralności. Chodzi o przypadek, gdy pracownik samorządowy został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Ustawa w obecnym brzmieniu nie przewiduje żadnych mechanizmów, które by nakazywały wprost właściwym organom jednostek samorządu terytorialnego podjęcie odpowiednich działań. Takie regulacje są wprawdzie przewidziane w ustawach ustrojowych, ale odnoszą się do samorządowców na najwyższych stanowiskach.

Dlatego w dodanym art. 6a ustawy przyjęto, że w powyższej sytuacji podmiot wykonujący czynności z zakresu prawa pracy wobec pracownika samorządowego odwołuje go lub rozwiązuje z nim umowę o pracę za wypowiedzeniem najpóźniej po upływie miesiąca od dnia, w którym uzyskał informację o fakcie prawomocnego skazania. Przepis przejściowy (art. 7 nowelizacji) wskazuje, że skazanego przed wejściem w życie nowych regulacji szef odwołuje lub rozwiązuje z nim umowę o pracę za wypowiedzeniem najpóźniej po upływie miesiąca od dnia wejścia w życie nowelizacji, czyli 1 października br.

Po zmianie treści art. 6 ustawy wyraźnie przypomina, że wymóg niekaralności odnosi się, oprócz do kandydata na urzędnika, także do osób, które mają być zatrudnione na stanowisku doradcy i asystenta.

Nabór na sekretarza

Z uzasadnienia projektu nowelizacji wynika, że w niektórych jednostkach samorządu terytorialnego praktykuje się zatrudnianie osoby pełniącej obowiązki sekretarza. Osoba taka zatrudniana jest poza otwartym naborem i często nie spełnia wymogów stawianych sekretarzowi przez ustawę. Dlatego ustawodawca w dodanym ust. 1a w art. 5 wprowadza obowiązek przeprowadzenia naboru kandydatów na wolne stanowisko sekretarza nie później niż w ciągu 3 miesięcy od zwolnienia stanowiska. Jednocześnie w nowym ust. 1b tego artykułu wyraźnie zabrania się obsadzenia etatu sekretarza w drodze powierzenia pełnienia obowiązków.

Zmiana art. 4 ustawy ma usunąć wątpliwości dotyczące statusu prawnego członków zarządów dzielnic m.st. Warszawy, włącza ich bowiem do grona pracowników samorządowych zatrudnianych na podstawie wyboru. Zgodnie z art. 5 nowelizacji stosunki pracy burmistrza dzielnicy m.st. Warszawy, zastępcy burmistrza dzielnicy m.st. Warszawy oraz pozostałych członków zarządu zatrudnionych na podstawie umowy o pracę przekształcą się 1 września 2013 r. w stosunki pracy na podstawie wyboru.

Więcej na ten temat jutro w dodatku Kadry i Płace

Stołek lub fotel do obsadzenia

Wolnym stanowiskiem urzędniczym, w tym wolnym kierowniczym stanowiskiem urzędniczym, jest to, na które, zgodnie z przepisami ustawy albo w drodze porozumienia, nie został przeniesiony pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym, mający kwalifikacje wymagane na danym stanowisku. Ewentualnie na to stanowisko nie został przeprowadzony konkurs.

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl