Kto określa wysokość odprawy dla wójta

Tak. Odprawa emerytalna z art. 38 ust. 3 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (dalej: ustawa) została uznana za rodzaj wynagrodzenia. Z tego względu rada gminy mogła w uchwale przyznać wójtowi to świadczenie.

Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym do właściwości rady gminy należy ustalanie wynagrodzenia wójta. Natomiast w myśl art. 8 ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych czynności z zakresu prawa pracy wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), związane z nawiązaniem i rozwiązaniem stosunku pracy, wykonuje przewodniczący rady gminy. Pozostałe czynności - wyznaczona przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) osoba zastępująca lub sekretarz gminy. Wynagrodzenie wójta ustala rada gminy w drodze uchwały.

Rodzaj pensji

Pracownikowi samorządowemu przysługuje wynagrodzenie zasadnicze, dodatek za wieloletnią pracę, nagroda jubileuszowa oraz jednorazowa odprawa w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, a także dodatkowe wynagrodzenie roczne na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Odprawę emerytalną oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Ustalając zasady obliczania tego świadczenia, ustawodawca nazywa je "wynagrodzeniem" (art. 38 ust. 4 ustawy o pracownikach samorządowych).

Skoro więc odprawa emerytalna dla wójta stanowi rodzaj wynagrodzenia, to rada gminy w uchwale może ustalić jej wysokość. Tak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2011 r. (II OSK 1960/11, Lex nr 1101530). Pogląd ten potwierdza zdaniem NSA również fakt, że rozporządzenie Rady Ministrów z 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych nie wyznacza organu uprawnionego do ustalenia wysokości wynagrodzenia, w tym odprawy emerytalnej.

Wysokość świadczenia

Zasady ustalania kwoty odprawy określa art. 38 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych. Zgodnie z tym przepisem w związku z przejściem na emeryturę pracownikowi samorządowemu przysługuje jednorazowa odprawa w wysokości:

wpo 10 latach pracy - dwumiesięcznego wynagrodzenia,

wpo 15 latach pracy - trzymiesięcznego wynagrodzenia,

wpo 20 latach pracy - sześciomiesięcznego wynagrodzenia.

Do okresów pracy uprawniających do jednorazowej odprawy w związku z przejściem na emeryturę wlicza się wszystkie poprzednio zakończone okresy zatrudnienia oraz inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Chodzi tu m.in. o: okresy czynnej służby wojskowej, służby w policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Służbie Więziennej, Straży Granicznej czy Państwowej Straży Pożarnej.

Z treści art. 38 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych wynika, że w stosunku do tych zatrudnionych nie ma zastosowania art. 92¹ par. 1 k.p., który określa, że pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna w wysokości miesięcznego wynagrodzenia.

Ustanie zatrudnienia

Zdarzeniem prawnym, z którym łączy się powstanie prawa do odprawy, jest ustanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę. Nabycie tego świadczenia i rozwiązanie stosunku pracy stanowi warunek zmiany statusu pracowniczego na status emeryta.

Związek ustania zatrudnienia z przejściem na świadczenie emerytalne należy interpretować elastycznie i może on przybrać różny wymiar: czasowy, funkcjonalny i przyczynowy. Odprawa ta należy się samorządowcowi, którego stosunek pracy uległ wygaśnięciu (wyrok SN z 16 listopada 2001 r., I PKN 670/00, OSNP 2003/19/465). Ma on do niej również prawo, jeżeli:

wstosunek pracy został rozwiązany z powodu likwidacji albo reorganizacji jednostki, czyli z przyczyn niedotyczących pracownika, jeśli zaraz potem zostało ustalone jego uprawnienie do renty z tytułu niezdolności do pracy albo do emerytury,

wpracownik zaczął pobierać emeryturę bez rezygnacji z zatrudnienia i dopiero potem odszedł z pracy (wyrok SN z 11 października 2007 r., III PK 40/07, LEX nr 338805).

Odprawa emerytalna nie przysługuje, gdy osoba pobierająca emeryturę jednocześnie jest w zatrudnieniu (nie przestaje być pracownikiem). Podobnie gdyby wiek emerytalny osiągnęła ona po rozwiązaniu (wygaśnięciu) stosunku pracy, a w trakcie pobierania zasiłku chorobowego (wyrok SN z 6 października 2004, I PK 694/03, OSNP 2005/11/155).

Wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru odprawy emerytalnej liczy się jak ekwiwalent za niewykorzystany w naturze urlop wypoczynkowy. Stosuje się zatem par. 14-19 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r.

Leszek Jaworski

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 8 ust. 2, art. 38 ust. 3-5 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 z późn. zm.).

Art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.).

Par. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. nr 50, poz. 398 z późn. zm.).

Par. 14-19 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14 z późn. zm.).