Jak znaleźć pracę w służbie cywilnej

O pracę w administracji rządowej może ubiegać się każdy, kto spełnia wymogi określone w ustawie o służbie cywilnej oraz wymagania dotyczące stanowiska wskazanego w ogłoszeniu o naborze.

W służbie cywilnej może być zatrudniona osoba, która jest obywatelem polskim, korzysta z pełni praw publicznych, nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe i cieszy się nieposzlakowaną opinią oraz posiada wymagane kwalifikacje na określone stanowisko. O pracę na niektórych stanowiskach w administracji państwowej mogą też ubiegać się cudzoziemcy. Dyrektor generalny urzędu, upowszechniając informacje o wolnych stanowiskach pracy, wskazuje, za zgodą szefa służby cywilnej, stanowiska, o które, poza obywatelami polskimi, mogą ubiegać się obywatele Unii Europejskiej oraz obywatele innych państw, którym przysługuje prawo podjęcia zatrudnienia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Osoba nieposiadająca obywatelstwa polskiego może zostać zatrudniona na stanowisku pracy, na którym wykonywana praca nie polega na bezpośrednim lub pośrednim udziale w wykonywaniu władzy publicznej i funkcji mających na celu ochronę generalnych interesów państwa. Osoba taka musi wykazać się znajomością języka polskiego potwierdzoną dokumentem określonym w rozporządzeniu premiera.

Nabór na wszystkie stanowiska w służbie cywilnej jest otwarty i konkurencyjny. Dyrektor generalny organizuje nabór do korpusu służby cywilnej, do którego należą zarówno pracownicy, jak i urzędnicy służby cywilnej. Ma on obowiązek upowszechnić informacje o wolnych stanowiskach w siedzibie i biuletynie informacji publicznej urzędu oraz w biuletynie informacji publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Takie ogłoszenie musi zawierać nazwę i adres urzędu, określenie stanowiska pracy, jego wymagania i opis. Określone w ogłoszeniu wymagania dzieli się na konieczne i pożądane. Brak spełnienia wymagań koniecznych już na wstępie dyskwalifikuje kandydata na określone stanowisko.

W ogłoszeniu o naborze zamieszczana jest też informacja o zakresie zadań wykonywanych na danym stanowisku, wskazanie wymaganych dokumentów i terminu oraz miejsca ich składania.

Dodatkowym atutem i zwiększeniem szansy na otrzymanie stanowiska jest spełnienie przez kandydata wymagań i umiejętności uznanych w ogłoszeniu za pożądane. Najczęściej są nimi: doświadczenie w pracy na podobnym stanowisku, odporność na stres, sumienność, odpowiedzialność, umiejętność pracy w zespole i znajomość języków obcych.

W przypadku niektórych stanowisk wymagana jest też kopia posiadanego poświadczenia bezpieczeństwa. Najczęściej jest to poświadczenie o klauzuli poufnej. Takie poświadczenie posiadają byli lub zatrudnieni w innym urzędzie pracownicy administracji państwowej. Brak poświadczenia nie jest przeszkodą do przystąpienia do naboru. Kandydat musi tylko dołączyć do dokumentów oświadczenie o wyrażeniu zgody na poddanie się postępowaniu sprawdzającemu, które rozpoczyna się z chwilą wyłonienia kandydata podczas naboru.

W ogłoszeniu o naborze niektóre urzędy zamieszczają informację o proponowanym wynagrodzeniu na danym stanowisku. W ogłoszeniu bardzo często podawany jest bezpośredni telefon kontaktowy do osoby odpowiedzialnej za organizację naboru. Kandydat, dzwoniąc do urzędu, może uzyskać dodatkowe informacje o zakresie obowiązków.

Termin przewidziany do składania dokumentów nie może być krótszy niż dziesięć dni, a w przypadku ogłoszenia o naborze w celu zastępstwa nieobecnego członka korpusu służby cywilnej - pięć dni. Termin ten liczony jest od dnia publikacji ogłoszenia w biuletynie Kancelarii Premiera.

Ogłoszenia o wolnych stanowiskach nie są już drukowane w formie papierowej, tak jak to miało miejsce wcześniej. Zamieszczane są wyłącznie w internecie na stronie Kancelarii Premiera. Osoby zainteresowane pracą w administracji mogą je wyszukiwać na stronie internetowej kancelarii według określonych kryteriów. Można poszukiwać ogłoszeń z wybranego urzędu, województwa lub miasta. Wyszukiwane mogą być też oferty pracy według kryterium wykształcenia od średniego do wyższego.

Niespełnienie przez kandydata przynajmniej jednego z warunków dyskwalifikuje go w dalszym ubieganiu się o wskazane stanowisko. Wymaganiami formalnymi, poza wymaganiami koniecznymi kandydata, są też m.in. terminowość dostarczenia dokumentów i ich kompletność. W przypadku gdy kandydat nie dołączy określonego dokumentu, aplikując na określone stanowisko, przedstawiciel urzędu może skontaktować się z nim i poinformować go o możliwości uzupełnienia braków formalnych.

Kandydaci, którzy zakwalifikowali się do kolejnego etapu rekrutacji, są informowani telefonicznie lub drogą elektroniczną o terminie spotkania.

Proces rekrutacji może składać się z dwóch części: testu wiedzy i rozmowy kwalifikacyjnej. Najczęściej jest to wyłącznie rozmowa kwalifikacyjna. W zależności od liczby osób spełniających warunki formalne test i rozmowa przeprowadzane są w tym samym dniu.

Stosowane przez poszczególne urzędy metody i techniki naboru są dowolne. Tak więc, test wiedzy na przykład dla kandydatów do pracy w departamencie prawnym urzędu składać się może z pytań dotyczących znajomości konstytucji, funkcjonowania administracji państwowej, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz zasad techniki prawodawczej.

Ministerstwa stosują testy wiedzy najczęściej, gdy liczba kandydatów jest duża lub gdy do sprawdzenia wymagań na określone stanowisko niezbędny będzie test wiedzy. Bardzo często takie testy zawierają też badanie umiejętności analizy, syntezy i informacji.

Z kandydatami, którzy otrzymają określoną przez komisję egzaminacyjną liczbę punktów, przeprowadzana jest rozmowa kwalifikacyjna. Jeżeli w ogłoszeniu o naborze nie jest podana kwota wynagrodzenia dla danego stanowiska, kandydat może się spodziewać pytania o wysokość zarobków na tym stanowisku. Dobrze jest więc przed rozmową kwalifikacyjną zapoznać się z przepisami rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z 16 stycznia 2007 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz.U. nr 12, poz. 79). Znajomość wysokości płac na poszczególnych stanowiskach pozwoli uniknąć ewentualnej dyskwalifikacji kandydata ze względu na zaproponowanie przez niego większego wynagrodzenia niż przewiduje to rozporządzenie.

Z przeprowadzenia naboru sporządzany jest też protokół, który zawiera m.in. określenie stanowiska pracy, liczbę kandydatów oraz imiona, nazwiska i adresy pięciu najlepszych kandydatów uszeregowanych według poziomu spełnienia przez nich wymagań określonych w ogłoszeniu. Protokół musi też zawierać liczbę nadesłanych ofert, w tym również tych niespełniających wymogów formalnych. Zawierać musi również informacje o zastosowanych metodach i technikach naboru oraz skład komisji. W protokole zawierane jest uzasadnienie dokonanego wyboru.

Dyrektor generalny niezwłocznie po przeprowadzeniu naboru podaje do publicznej informacji wyniki naboru. Taka informacja musi być dostępna w siedzibie urzędu i na jego stronie internetowej oraz Biuletynie Kancelarii Premiera. Informacja ta zawiera nazwę i adres urzędu, określa stanowisko oraz imię i nazwisko i miejsce zamieszkania wyłonionego kandydata. Jeżeli w ciągu trzech miesięcy od momentu zatrudnienia pracownika wystąpi konieczność ponownego zatrudnienia na to stanowisko, dyrektor generalny może zatrudnić kolejną osobę spośród najlepszych kandydatów wykazanych w protokole naboru.

Kandydaci, którzy nie zgadzają się z wynikami naboru, mogą od decyzji dyrektora generalnego odwołać się do sądu pracy.