Uchylanie się od lustracji majątkowej słono kosztuje

Samorządowcy musieli do 30 kwietnia złożyć oświadczenie majątkowe za 2013 rok. Za naruszenie tego obowiązku grożą surowe sankcje. W zależności od stanowiska lub funkcji może to być: wygaśnięcie mandatu, odwołanie lub rozwiązanie umowy o pracę. Oprócz tego od upływu dodatkowego terminu do dnia złożenia oświadczenia radnemu nie należy się dieta, a pracownikowi samorządowemu - wynagrodzenie. Te surowe konsekwencje przewidują ustawy każdego szczebla samorządowego.

Uszczuplenie portfela

Pierwsza sankcja za niezłożenie oświadczenia w terminie ma wymiar finansowy. Otóż za okres zwłoki pracownik samorządowy nie otrzyma pensji. Chodzi o: zastępcę wójta, sekretarza gminy, jej skarbnika, kierownika jednostki organizacyjnej gminy, osobę zarządzającą oraz członka organu zarządzającego gminną osobą prawną, a także osobę wydającą decyzje administracyjne w imieniu wójta.

Taką samą sankcję poniesie radny. Ten z kolei nie ma statusu pracownika samorządowego, więc nie dostaje pensji, ale za pełnioną funkcję należy mu się dieta. Za każdy dnień opóźnienia świadczenie to będzie mu obniżane.

Dodatkowy termin

Jeżeli termin 30 kwietnia nie został dotrzymany, przewodniczący rady gminy, wojewoda lub wójt w terminie 14 dni od stwierdzenia tego faktu wzywa spóźnialskiego do niezwłocznego złożenia oświadczenia. Wyznacza mu na to dodatkowy 14-dniowy termin. Liczy się go od dnia skutecznego dostarczenia wezwania.

- Sankcja utraty pensji jest stosowana dopiero w związku z niezłożeniem oświadczenia majątkowego mimo upływu dodatkowego terminu. Oznacza to, że nie można byłoby pozbawić pracownika wynagrodzenia już z chwilą minięcia pierwotnego terminu do złożenia oświadczenia majątkowego, czyli od 1 maja. Utrata pensji dotyczy więc okresu od dnia, w którym upływa ten dodatkowy termin, do dnia złożenia oświadczenia - wyjaśnia dr Kazimierz Bandarzewski, sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Terminy do złożenia oświadczeń majątkowych należy liczyć według ogólnie przyjętych zasad określonych w kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 111 par. 2 k.c. jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, to przy obliczeniach nie uwzględnia się dnia, w którym ono nastąpiło.

- Oznacza to, że jeżeli np. skutecznie doręczono wezwanie do złożenia oświadczenia majątkowego 2 maja, to tę datę pomija się i 14-dniowy termin należy zacząć liczyć od 3 maja. W tym przypadku minął on z końcem 16 maja. Analogicznie należy liczyć termin 30-dniowy uzasadniający odwołanie lub rozwiązanie umowy o pracę - tłumaczy sędzia Kazimierz Bandarzewski.

Dodaje, że jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo uznany za wolny od pracy, to następuje przesunięcie go do pierwszego dnia roboczego.

Bez pracy lub mandatu

Niezłożenie w dodatkowym 14-dniowym terminie oświadczenia majątkowego przez radnego lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta) powoduje automatyczną utratę ich mandatów. Taka konsekwencja wynika odpowiednio z art. 383 i 492 kodeksu wyborczego.

W przypadku skarbnika gminy niezłożenie wymaganego oświadczenia pociąga za sobą dodatkową sankcję w postaci odwołania go przez radę gminy najpóźniej po upływie 30 dni od daty upływu terminu, w którym powinien to zrobić. W tym przypadku nie jest wymagany wniosek wójta.

Podobnej sankcji mogą się spodziewać w razie nieterminowego złożenia wymaganych oświadczeń majątkowych: sekretarz gminy, zastępca wójta, kierownik jednostki organizacyjnej gminy, osoby zarządzające jednoosobowo lub wchodzące w skład organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu wójta.

W zależności od podstawy nawiązanego stosunku pracy pracodawca odwołuje ze stanowiska lub rozwiązuje umowę o pracę. Jest to równoznaczne z rozwiązaniem kontraktu w trybie art. 52 par. 1 pkt 1 kodeksu pracy, tzn. z rozwiązaniem stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika (tzw. zwolnienie dyscyplinarne).

Ważne

Przepadek pensji oznacza niewypłacenie pełnego zarobku danego pracownika samorządowego, a nie tylko jego wynagrodzenia zasadniczego. Sankcja ta nie obejmuje zaś świadczeń o charakterze rekompensacyjnym (np. z tytułu zwrotu kosztów) oraz innych niewchodzących w skład wynagrodzenia (np. nagród jubileuszowych)

Leszek Jaworski

 dgp@infpr.pl