Nie każdy samorządowiec musi zrezygnować z prowadzonej działalności

Odpowiedź nie jest jednoznaczna. Wiele zależy od okoliczności danego przypadku. Nie każdy pracownik samorządowy będzie zmuszony zrezygnować z prowadzonej wcześniej działalności - wszystko zależy od tego, jakie stanowisko zajmuje.

Zgodnie z art. 30 ustawy o pracownikach samorządowych (dalej: ustawa) samorządowiec zatrudniony na stanowisku urzędniczym, w tym także kierowniczym stanowisku urzędniczym, nie może wykonywać zajęć pozostających w sprzeczności lub związanych z obowiązkami służbowymi (które wywołują uzasadnione podejrzenie o stronniczość lub interesowność) oraz zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy. Zatem każde wykonywanie działalności m.in. związanej z zajęciami, które pracownik wykonuje w ramach obowiązków na etacie w urzędzie, niesie podejrzenie o stronniczość lub interesowność. Dla oceny, czy nie zachodzi konflikt z art. 30 ustawy, należałoby odpowiedzieć na pytania:

● czy na jakimkolwiek etapie w swojej pracy, pracownik może mieć wpływ na opiniowanie takich projektów?

● czy prowadząc działalność, będzie mógł wykorzystać (choćby potencjalnie) informacje służbowe w zakresie projektowania, polityki planistycznej gminy?

Istotne znaczenie może mieć również zakres obowiązków wykonywanych w ramach pracy w urzędzie. Jeśli nie ma w nim mowy o sporządzaniu projektów, to wydaje się, że nie może dojść do naruszeniu art. 30 ustawy.

Wydaje się jednak, że bardzo ostrożnie należy analizować każdy przypadek łączenia wskazanych form zatrudnienia i to nie tylko w kontekście identyczności zakresu obowiązków (czynności). Zwrócił na to uwagę Sąd Najwyższy w wyroku z 15 lutego 2006 r., sygn. akt II PK 134/05 (OSNP 2007/1-2/6), zgodnie z którym wykonywanie prywatnej działalności gospodarczej przez samorządowca w czasie i miejscu zatrudnienia pozostaje w sprzeczności z jego obowiązkami pracowniczymi oraz może wywoływać uzasadnione podejrzenie o stronniczość lub interesowność nawet wtedy, gdy dotyczy działalności nieobjętej bezpośrednio jego zakresem czynności pracowniczych. W stanie faktycznym opisanym w tym orzeczeniu SN wskazał na możliwą sprzeczność interesów w wykonywaniu działalności gospodarczej przez pracownika (świadczonej podczas pracy w urzędzie) a pracą w urzędzie na stanowisku niezwiązanym bezpośrednio z zakresem prowadzonej działalności (inny zakres czynności). SN dokonał więc wykładni rozszerzającej przepisów ustawy.

Z kolei jeśli chodzi o konieczność akceptacji pracodawcy samorządowego ewentualnych dodatkowych zajęć swojego pracownika, to występują zasadniczo dwie opcje. Zgodnie z art. 31 ustawy pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym, jest obowiązany złożyć oświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej.

Ustawa ogranicza jednak ten obowiązek tylko do poinformowania pracodawcy o prowadzeniu działalności gospodarczej. Ponadto zatrudniony na podstawie umowy o pracę na stanowisku urzędniczym, doradcy lub asystenta jest obowiązany złożyć oświadczenie o prowadzeniu działalności gospodarczej (art. 31, 33 i 34 ustawy). Oświadczenie takie powinno zostać złożone kierownikowi jednostki, w której pracownik jest zatrudniony, w terminie 30 dni od dnia podjęcia działalności gospodarczej lub zmiany jej charakteru.

W sytuacji zaś gdy pracownik dorabia tylko na podstawie umowy-zlecenia czy umowy o dzieło, to ustawa nie wymaga informowania pracodawcy o usługach świadczonych w takiej formie. Ważne jest, aby dodatkowa praca nie pozostawała w konflikcie z czasem pracy i realizacją obowiązków na etacie. Pracownik samorządowy musi bowiem sam rozstrzygnąć, czy jego dodatkowa praca wywołuje podejrzenia o stronniczość lub interesowność oraz czy nie jest sprzeczna z jego podstawowymi obowiązkami zawodowymi.

Podsumowując, należy zauważyć, że każdy przypadek podjęcia dodatkowego zarobkowania przez samorządowca wymaga wnikliwej analizy wszystkich okoliczności, a w szczególności przypadków, gdy pracownik zamierza podjąć działalność gospodarczą związaną ze świadczeniem w ogólności usług wykonywanych przez jednostkę samorządową w ramach ustawowych zadań.

@RY1@i02/2014/010/i02.2014.010.217000900.802.jpg@RY2@

Marcin Nagórek, specjalista z zakresu prawa pracy

Marcin Nagórek

specjalista z zakresu prawa pracy

Podstawa prawna

Art. 30 i 31 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 z późn. zm.).