Czy odracza się wykonanie zastępczej kary grzywny

Męża czytelniczki skazano na karę ograniczenia wolności, którą następnie na jego wniosek zamieniono na karę grzywny. Obecnie jego dochody nie pozwalają mu na jej uiszczanie.

- Czy mąż może wystąpić z wnioskiem do sądu o jej odroczenie? - pyta pani Jolanta z Łodzi.

Sąd może odroczyć wykonanie grzywny albo rozłożyć ją na raty na czas nieprzekraczający jednego roku, licząc od dnia wydania pierwszego postanowienia w tym zakresie. Będzie to przede wszystkim możliwe, jeżeli jej natychmiastowe wykonanie pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki. Dodatkowo w przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, a zwłaszcza gdy wysokość grzywny jest znaczna, można rozłożyć grzywnę na raty na okres do trzech lat. Niezależnie od wskazanych możliwości, sąd może w każdym czasie stosować te zasady, aż do całkowitego wykonania grzywny albo odbycia przez skazanego w całości zastępczej kary pozbawienia wolności. Oznacza to, że postanowienie w tym zakresie może być wydane też w czasie odbywania przez skazanego zastępczej kary pozbawienia wolności.

Przedstawiona powyżej sytuacja nie będzie miała jednak zastosowania do skazanego, któremu pierwotnie sąd wymierzył karę ograniczenia wolności, a następnie z uwagi na jej niewykonywanie kara ta została zamieniona na zastępczą karę grzywny. Potwierdził to w jednym z ostatnich orzeczeń Sąd Najwyższy. W jego ocenie, mimo że kodeks karny wykonawczy przewiduje możliwość odroczenia grzywny, a nawet rozłożenie jej na raty, to dotyczy to kary grzywny wymierzonej bezpośrednio przez sąd rejonowy za popełnione przestępstwo. Zasady te nie znajdą jednak zastosowania, gdy w trakcie wykonywania pierwotnie orzeczonej kary ograniczenia wolności została ona zamieniona na zastępczą karę grzywny.

Łukasz Sobiech

Postanowienie Sądu Najwyższego z 12 lutego 2010 r., sygn. akt I KZP 30/09.