Ciemne chmury nad reformą procesu karnego

Zanim przedwczoraj minister sprawiedliwości Cezary Grabarczyk odbył rozmowę z wiceministrem Michałem Królikowskim, miał długie spotkanie z prokuratorem generalnym. Cel jest jasny: wygaszenie konfliktu na linii resort - PG.

Z nieoficjalnych informacji wynika, że rozważany jest scenariusz przesunięcia terminu wejścia w życie reformy kodeksu postępowania karnego, która miała zacząć obowiązywać w lipcu 2015 r. Jej celem jest nowy model procedury - inspirowany procesem anglosaskim - w której sąd będzie biernym obserwatorem sporu, jaki toczą strony (proces kontradyktoryjny).

- Rozmowa dotyczyła przede wszystkim nowego modelu postępowania karnego i przygotowań prokuratury do nowych zadań. Dużo miejsca poświęcono kwestii nowego regulaminu - opowiada Mateusz Martyniuk, rzecznik prasowy Prokuratury Generalnej.

Andrzej Seremet poinformował ministra sprawiedliwości, że kompleksowo analizuje możliwe skutki wejścia w życie nowego Regulaminu wewnętrznego urzędowania prokuratury. Już opublikowane rozporządzenie (Dz.U. z 2014 r. poz. 1218) miało zacząć obowiązywać 1 stycznia 2015 r. Andrzej Seremet zapowiada, że w ciągu kilkunastu dni przedstawi ministrowi wnioski i propozycje ewentualnych zmian.

- Rozmówcy zgodzili się, że w procesie stanowienia prawa ważna jest współpraca i stanowisko instytucji, która ma to prawo wykonywać - akcentuje rzecznik PG.

Z kolei sam Królikowski ogłosił wczoraj, że nie jest w stanie dalej pracować nad zmianami w prawie karnym, które by demontowały to, co przygotowywał od kilku lat.

- Z zapowiedzi ministra Grabarczyka wynika, że będzie szukał porozumienia z prokuratorem generalnym Andrzejem Seremetem, który był głównym krytykiem tych zmian - dodaje Królikowski.

Co na to środowisko prokuratorów?

- Od wielu miesięcy podkreślaliśmy, że zmiany kodeksu postępowania karnego są fatalne. To, co przygotowała komisja kodyfikacyjna, to zbiór naukowych fantazji niektórych profesorów wspieranych przez lobbystów z kręgów adwokatów czynnych w sprawach karnych - uważa Jacek Skała, szef Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP.

Tłumaczy, że prokuratorzy czekają raczej na nowy k.p.k. osadzony w tradycji procesu kontynentalnego, a nie anglosaskiego.

- Ta rewolucja nie może się udać nawet przy pomocy nowo wydanego regulaminu, przygotowanego przez wiceministra Królikowskiego - podkreśla Jacek Skała.

Związkowcy apelowali oficjalnie do ministra Biernackiego jeśli nie o uchylenie, to co najmniej o wydłużenie vacatio legis nowelizacji k.p.k.

- W mojej ocenie należy stworzyć apolityczną komisję, która w odróżnieniu od komisji kodyfikacyjnej przy ministrze byłaby reprezentatywna i nie traciła z pola widzenia faktu, że wymiar sprawiedliwości i prokuratura to system naczyń połączonych. Komisji kodyfikacyjnej tymczasem przyświecało błędne założenie, że my reformujemy procedurę, a reszta nas nie obchodzi - podkreśla prokurator Skała.

Nowa komisja - jego zdaniem - powinna przygotować całkowicie nowy k.p.k., nową ustawę o prokuraturze wraz z rozporządzeniami oraz niezbędne zmiany w policji. Związkowiec mówi też jednak, że nie wyobraża sobie sytuacji, aby k.p.k. w nowym kształcie się utrzymał, ale do kosza trafił dopiero co przyjęty regulamin.

- Nie wyobrażam sobie również, aby regulamin pod uchwalone zmiany w k.p.k. tworzyła Prokuratura Generalna. W trosce o wygodne synekury nie będzie ona zdolna do zmian. Nigdy też nie odpowiedziała nawet w najmniejszym stopniu na pytanie, co zmienić, aby uzyskać stan gotowości do obsługi znowelizowanego k.p.k. po 1 lipca 2015 r. - dodaje Skała.

9 miesięcy zostało do wejścia w życie kontradyktoryjnego procesu karnego

Ewa Ivanova

ewa.ivanova@infor.pl