Sędzia na łuku drogi

Stan faktyczny

Sprawa dotyczyła sędzi sa?du okre?gowego, która jadąc prawym pasem, uderzyła pieszego lusterkiem samochodu. Mężczyzna przewrócił się na jezdnie?, a samochód najechał prawa? tylna? opona? na jego lewa? stope?. Poszkodowany doznał urazu kre?gosłupa, stłuczenia kolana i łokcia oraz złamania podstawy kos´ci s´ro´dstopia. Prokuratura wszczęła postępowanie w zakresie popełnienia występku z art. 177 par. 1 kodeksu karnego (spowodowania wypadku w komunikacji). W jej ocenie sędzia nieumys´lnie naruszyła zasady bezpieczen´stwa w ruchu przez nienalez˙yte obserwowanie przedpola jazdy, niezachowanie szczego´lnej ostroz˙nos´ci oraz włas´ciwej odległos´ci od krawe?dzi jezdni. Prokurator zwro´cił sie? więc do sa?du dyscyplinarnego z wnioskiem o zezwolenie na pocia?gnie?cie sędzi do odpowiedzialnos´ci karnej.

Za pierwszym razem sąd przychylił się do wniosku prokuratora. Uchwała ta została zaskarz˙ona przez obron´ce? se?dzi i uchylona przez Sa?d Najwyz˙szy, a sprawe? przekazano do ponownego rozpoznania. Za drugim razem sa?d dyscyplinarny odmo´wił zezwolenia na pocia?gnie?cie se?dzi do odpowiedzialnos´ci karnej. Wskazał, z˙e wersja zdarzenia zaprezentowana przez prokuratora nie została wystarczaja?co uprawdopodobniona, i zwrócił uwagę na niepełna? opinie? biegłego. Była bowiem oparta jedynie na ustaleniach dokonanych przez funkcjonariuszy policji, niezweryfikowanych przez biegłego na miejscu wypadku co do moz˙liwos´ci obserwowania przez sprawczynię miejsca potra?cenia pieszego.

Prokurator wniósł zażalenie. Według niego opinia biegłego nie budzi wa?tpliwos´ci: kierująca mogła zauważyć pieszego. Szkic miejsca zdarzenia przy przyje?ciu stałego punktu odniesienia (rogu budynku) wskazuje, z˙e od tego punktu do miejsca zdarzenia jest prosty odcinek. Znajduja?ce sie? w opinii zdje?cie wykazuje, że pojazdy na tym odcinku poruszają sie? po prostej. Nie miało więc znaczenia to, z˙e wczes´niej przechodziła ona w łuk, skoro dalej była prosta. Zdaniem prokuratora opinia biegłego o moz˙liwos´ci zatrzymania samochodu przed pieszym nie budziła wa?tpliwos´ci. Wnio´sł zatem o zezwolenie na pocia?gnie?cie se?dzi do odpowiedzialnos´ci.

Uzasadnienie

Sa?d Najwyz˙szy utrzymał w mocy zaskarz˙ona? uchwałe? (uchwała SN z 8 czerwca 2017 r., sygn. akt SNO 19/17). Wskazał, że wersja przedstawiana przez prokuratora o prostym odcinku drogi, na którym znajdował się pojazd przy przyje?ciu okres´lonego na szkicu stałego punktu odniesienia, jest trafna w stosunku do kształtu drogi mie?dzy tym punktem a miejscem zdarzenia. Zgodnie jednak z przedstawiona? przez obron´ce? dokumentacja? fotograficzna?, biorąc pod uwagę dłuższy odcinek, droga przechodzi w łagodny łuk. Ustalenie to koliduje z relacja? biegłego. Kierując się jedynie analizą zdje?c´, bez ich porównania z rzeczywistymi warunkami, biegły ustalił, z˙e kierowca mógł z okres´lonej przez eksperta odległos´ci dostrzec pieszego. Skoro ukształtowanie drogi miało znaczenie dla ustalenia moz˙liwos´ci obserwacji drogi, to wszelkie odste?pstwa od przyje?tych załoz˙en´ powinny zostac´ rozwaz˙one przez biegłego, aby jego opinia mogła zostać uznana za pełna? i jasna?. To przekonało SN o potrzebie przeprowadzenia wizji lokalnej z udziałem biegłego oraz "powaz˙nego rozwaz˙enia przeprowadzenia eksperymentu procesowego".

SN podkreślił, że tryb oceny przez sa?d dyscyplinarny wniosku o zgodę na pocia?gnie?cie se?dziego do odpowiedzialnos´ci karnej jest podobny do normalnego poste?powania przygotowawczego, jednak stopien´ prawdopodobien´stwa uzasadniaja?cy uwzgle?dnienie wniosku powinien byc´ wyz˙szy. Dlatego też dowody (ich moc i wiarygodnos´c´) powinny byc´ oceniane ze szczego´lna? wnikliwos´cia i ostroz˙nos´cia?, zwłaszcza w sprawach dotycza?cych tzw. przeste?pstw cywilizacyjnych, np. wyste?pko´w przeciwko bezpieczen´stwu w komunikacji popełnianych czynem nieumys´lnym, mieszcza?cym sie? w ryzyku zwia?zanym z uczestnictwem w ruchu.

KOMENTARZ

@RY1@i02/2017/201/i02.2017.201.07000080a.804.jpg@RY2@

fot. Rafał Siderski

Rafał Puchalski sędzia

Tryb i przesłanki wyrażania przez sąd dyscyplinarny zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej to z jednej strony zabezpieczenie dla sędziego przed fałszywym oskarżeniem, a z drugiej pewność, że błędnie pojęta korporacyjność nie pozwoli na unikanie przez sędziów ewentualnej odpowiedzialności. Niewątpliwie nieumyślne spowodowanie wypadku przez sędziego może być przedmiotem postępowania jedynie dyscyplinarnego, a nie zawsze karnego. Należy jednak pamiętać, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga troski samego środowiska o odbiór społeczny reakcji sędziów na potencjalne zarzuty karne wobec przedstawicieli ich środowiska.

SN ocenił zaledwie jeden dowód (opinię biegłego). Mam niemal pewność, że gdyby sąd I instancji wydał orzeczenie tylko w oparciu o nią, to wyrok zostałby uchylony do ponownego rozpoznania. Tymczasem arbitralnie zamknięto możliwość oceny zarzutu w drodze normalnego postępowania karnego i uważam, że nie przysłużyło się to do wzrostu poziomu zaufania wobec sędziów. ⒸⓅ

Ewa Maria Radlińska

ewa.radlinska@infor.pl