Nie trzeba od razu likwidować biznesu, gdy partnerzy się poróżnią

Jeżeli są ważne powody, każdy wspólnik spółki partnerskiej, bez względu na to, czy przysługuje mu prawo reprezentacji, może wystąpić do sądu rejonowego lub okręgowego (w zależności od wartości przedmiotu sporu, którą stanowi majątek spółki) właściwego dla siedziby spółki z żądaniem jej rozwiązania (art. 63 par. 1 w zw. z art. 89 kodeksu spółek handlowych; dalej: k.s.h.). Pozostali uczestnicy podmiotu występują wówczas w charakterze pozwanych.

Prawo to ma charakter bezwzględny, co oznacza, że umowa spółki (ewentualnie uchwała wspólników) nie może zawierać odmiennych regulacji, w przeciwnym wypadku i tak będą one nieważne. O tym zaś, czy zachodzą ważne powody, decyduje wyłącznie subiektywne przekonanie wspólników (przy czym sąd nie jest związany ich oceną, dokonując w tym zakresie własnych ustaleń, kierując się okolicznościami konkretnego przypadku). Prawomocne orzeczenie sądu o rozwiązaniu spółki ma charakter konstytutywny i skutkuje obowiązkiem zgłoszenia do Krajowego Rejestru Sądowego otwarcia jej likwidacji (w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku), chyba że wspólnicy uzgodnili inny sposób zakończenia działalności podmiotu.

Niejasne ważne powody

Kodeks spółek handlowych (z wyjątkiem sytuacji, gdy chodzi o prowadzenie działalności konkurencyjnej lub sprzecznej z interesem spółki partnerskiej) ani orzecznictwo nie dostarczają wskazówek, jakie są te ważne powody. Mogą być one jednak określone w umowie spółki i dotyczyć wszelkich zachowań, niekoniecznie zawinionych, przez wspólników (np. niewniesienie wkładu na żądanie spółki).

W sytuacji zaś, w której ważne powody zaistnieją wyłącznie po stronie jednego partnera, wszyscy pozostali mogą w pozwie (obowiązują te same reguły, co przy żądaniu rozwiązania spółki, przy czym tutaj wartość przedmiotu sporu odpowiada wysokości udziału kapitałowego pozwanego) domagać się jego wyłączenia. Prawa do wystąpienia z takim żądaniem nie może pozbawiać wspólników umowa spółki (ewentualnie uchwała wspólników). Jeżeli nawet będzie ona zawierała taki zapis, to zawsze będzie on nieważny.

Wprawdzie opisane opcje nie wynikają wprost z norm kodeksu spółek handlowych poświęconych spółce partnerskiej, jednakże ich odpowiednie zastosowanie jest dopuszczalne na skutek - zawartego w art. 89 k.s.h. - odesłania w sprawach w nich nieuregulowanych do przepisów o spółce jawnej, a więc m.in. do art. 63 k.s.h. traktującego o rozwiązaniu tejże spółki i wyłączeniu jednego z uczestników tego podmiotu przez sąd.

Pozew w odpowiedzi na pozew

Jak więc powinien postąpić czytelnik? W odpowiedzi na pozew należy złożyć wniosek o oddalenie powództwa o rozwiązanie spółki w całości, argumentując to stanowisko np. zawinioną przez powoda niemożnością wypracowania konsensusu z pozwanymi oraz przedstawiając na jego poparcie właściwe dowody (np. zeznania świadków). Skoro zaś dwaj partnerzy nie zamierzają kontynuować współpracy z trzecim, ale równocześnie chcą, aby spółka zachowała swój byt prawny, proponuję wystąpienie z pozwem o jego wyłączenie (który należy oczywiście uzasadnić, np. permanentnym konfliktem z pozwanym, i wskazać dowody).

W takim przypadku zaś, ale koniecznie już po wytoczeniu omawianego powództwa, dobrze byłoby również złożyć w sprawie o rozwiązanie spółki wniosek o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia procesu o wyłączenie partnera. Rozwiązanie spółki jest bowiem dużo bardziej restrykcyjne niż wyłączenie jednego z jej uczestników. Prowadzi mianowicie do unicestwienia spółki, co może nie być korzystne, zwłaszcza gdy ta dobrze prosperuje, a pozostali wspólnicy są w stanie osiągnąć porozumienie i pragną kontynuować zgodną działalność w jej ramach.

@RY1@i02/2013/238/i02.2013.238.21500030a.802.jpg@RY2@

Anna Borysewicz adwokat prowadzący własną kancelarię w Płocku

Anna Borysewicz

adwokat prowadzący własną kancelarię w Płocku

Podstawa prawna

Art. 63 oraz 67 par. 1 w zw. z art. 89 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).

Art. 22 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz.U. nr 168, poz. 1186 z późn. zm.).

Art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych (Dz.U. nr 33, poz. 175 z późn. zm.).

Art. 17 pkt 4, art. 40 oraz art. 177 par. 1 pkt 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).