O czym pamiętać, wystawiając weksel zupełny

Często uważa się, że wystawienie weksla jest zadaniem trudnym. Tymczasem w rzeczywistości jest to czynność stosunkowo prosta. W czasach największej popularności weksli - w okresie przedwojennym - umiejętność tę w większym lub mniejszym stopniu posiadał praktycznie każdy uczestnik życia gospodarczego. Dzisiaj potrafi to zapewne mniejszość. Zadanie nie jest trudne, ale warto wiedzieć, jakich błędów unikać, aby nie dopuścić do sporządzenia wadliwego dokumentu.

Definicja

Da się w jednym zdaniu napisać, jak powinien być sporządzony weksel. Otóż weksel własny jest zobowiązaniem podpisanym przez dłużnika, zawierającym miejsce i datę jego sporządzenia oraz informację, kto, komu, ile, gdzie i kiedy zapłaci za weksel. Wszystkie te elementy są ważne, wpływają na zapisane w wekslu zobowiązanie i powinny być określone na wekslu według odpowiednich reguł.

Jak każdą umowę, tak i weksel zaczynamy od określenia miejsca i daty wystawienia. Przez miejsce wystawienia zwyczajowo rozumiemy miejscowość. Nie używamy skrótów, zatem musimy napisać Warszawa, a nie np. W-wa. Datę zapisujemy w dowolny powszechnie zrozumiały sposób, powinna ona składać się z dnia, miesiąca i roku.

Termin i nie tylko

Termin płatności, czyli określenie, kiedy zapłata nastąpi, najczęściej formułuje się przez podanie daty (dzień, miesiąc, rok). Wówczas klauzula taka brzmi na przykład "Dnia 30 kwietnia 2013 r.". Popularny jest również weksel płatny bez wskazywania konkretnej daty ("za okazaniem"). Pamiętajmy, że termin płatności może być tylko jeden. Jeśli zależy nam na płatności ratalnej, trzeba w tym celu wystawić kilka weksli z odpowiednimi datami.

Nieodzownym elementem weksla jest przyrzeczenie zapłaty za niego przybierające postać "zapłacę za ten weksel". Słowo "weksel" obowiązkowo musi znajdować się w treści dokumentu.

Należy wskazać, kto będzie uprawniony do otrzymania przyrzeczonej przez wystawcę sumy. Nie możemy wystawić weksla "na okaziciela". Jeśli wierzycielem ma być osoba fizyczna (bez względu na to, czy prowadzi działalność gospodarczą, czy nie), wystarczy ją określić przez napisane jej imienia i nazwiska. Nieobowiązkowym, ale spotykanym w praktyce zwyczajem jest podawanie numeru PESEL. W przypadku osób prawnych dokładnie wskazuje się ich nazwę, zgodnie z jej brzmieniem z odpowiedniego rejestru (np. Krajowego Rejestru Sądowego). Nie powinno się stosować skrótów (np. PPH zamiast formalnej nazwy Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe), z wyjątkiem skrótów form prawnych firm dopuszczonych przez kodeks spółek handlowych (np. sp. z o.o. zamiast spółka z ograniczoną odpowiedzialnością).

Kwotę do zapłaty należy napisać w dowolny sposób, przy czym godne polecenia w praktyce jest jej wskazanie zarówno w formie słownej, jak i cyfrowej. W każdym przypadku trzeba również podać walutę. Złote możemy określić jako "zł" lub "PLN". Przy wystawianiu weksla w walucie obcej dokładnie i bez pozostawiania wątpliwości określmy, o jaką walutę chodzi (np. "1000 koron szwedzkich" zamiast "1000 koron").

Ostatnim obowiązkowym elementem treści weksla jest wskazane miejsce płatności. To informacja dla wierzyciela, gdzie powinien udać się w celu otrzymania zapłaty. Zwyczajowo podaje się samo miasto, ewentualnie wraz z konkretnym adresem ("Płatny w Warszawie, przy ul. Kwiatowej 20").

Podpis wystawcy jest ostatnim elementem weksla. Powinien znajdować się na samym jego dole, pod całą treścią zobowiązania. Orzecznictwo nakazuje, aby podpis był czytelny. Warunek ten uznaje się za spełniony, jeśli widząc podpis i znając nazwisko osoby, która się podpisała, rzeczywiście możemy je odczytać ze złożonego podpisu. Podpisy nieczytelne są dopuszczalne tylko pod warunkiem złożenia ich w formie zwykle używanej przez podpisującego się. W przypadku podpisu reprezentanta firmy (na przykład członka zarządu) powinien on znajdować się pod pieczątką firmową. W razie braku pieczątki wolno ją zastąpić wyraźnym napisem z prawidłową nazwą przedsiębiorstwa.

Poręczyciel zawsze zapłaci

Istnieje bankowe powiedzenie, zgodnie z którym kredytobiorca nie musi spłacić kredytu, ale musi to zrobić jego poręczyciel. Istotnie, często jest tak, że zadłużona osoba mimo szczerych chęci nie ma możliwości spłaty swoich zobowiązań, gdy tymczasem sytuacja finansowa jej poręczycieli jest dobra.

Zapłatę weksla wolno wzmocnić poręczeniem za wystawcę. Można je umieścić w dowolnym miejscu dokumentu. Wystarczy sam podpis na przedniej jego stronie złożony w innym miejscu niż podpis wystawcy, aby składająca go osoba była uznana za poręczyciela. W przypadku podpisu na drugiej stronie weksla (zwanej rewersem) podpis taki musi być oznaczony wyrazem "poręczam" lub innym, z którego wynika, że został złożony jako poręczenie.

W przedstawionym wzorze weksla uprawnioną do otrzymania zapłaty 1000 zł osobą jest pani Maria Walczak, która w terminie płatności powinna udać się do Dąbrowy Górniczej, przedstawić weksel do zapłaty i ją otrzymać. Wystawcą weksla jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w imieniu której zobowiązanie podpisał jej prezes. Ta sama osoba już prywatnie, swoim majątkiem, poręczyła za spółkę. Z takiego weksla odpowiadają zatem solidarnie spółka oraz jej prezes.

Ważne

Spółki cywilne nie mogą być wystawcami i remitentami weksla. W takim przypadku w obrocie wekslowym występują wspólnicy spółki cywilnej - wymienieni z imienia i nazwiska tak jak osoby fizyczne. Praktyka wekslowa dopuszcza, aby zarówno wystawcami, jak i wierzycielami wekslowymi było jednocześnie kilka osób

Wzór

Dąbrowa Górnicza, 30 kwietnia 2013 r.

Dnia 17 czerwca 2013 r. zapłacę za ten weksel

na zlecenie Marii Walczak

sumę jednego tysiąca złotych (1000 zł).

Płatny w Dąbrowie Górniczej, ul. Okrzei 1.

GALA sp. z o.o.

Poręczam Jan Nowak - prezes zarządu

{Jan Nowak - podpis} {podpis}

@RY1@i02/2013/087/i02.2013.087.21500060a.803.jpg@RY2@

Lech Malinowski, doradca finansowy, specjalista prawa wekslowego

Lech Malinowski

doradca finansowy, specjalista prawa wekslowego