Wystarczy 5 tysięcy złotych kapitału

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać utworzona przez jedną lub więcej osób, w każdym celu prawnie dopuszczalnym. Jest to najczęściej występująca forma spółki kapitałowej. Wspólnikami mogą zostać zarówno osoby fizyczne, jak i prawne. Wyjątkiem jest przepis zakazujący zawiązania spółki przez inną jednoosobową spółkę z o.o. To ograniczenie dotyczy jednak tylko etapu tworzenia spółki. W swojej późniejszej działalności spółka z o.o. może pozostać jedynym wspólnikiem. Ponadto wskazany wyjątek ma znaczenie tylko w spółkach, w których istnieje tylko jeden udziałowiec. Należy również pamiętać, że założycielami mogą być zarówno osoby krajowe, jak i zagraniczne mające zdolność do czynności prawnych. Osoby, które powołują nową spółkę z o.o., stają się jednocześnie jej pierwszymi wspólnikami.

Założenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga spełnienia warunków wymaganych przez kodeks spółek handlowych. Najważniejsze znaczenie ma zawarcie umowy spółki, wniesienie wkładów na pokrycie kapitału zakładowego, ustanowienie władz spółki oraz wpis do rejestru przedsiębiorców.

Pierwszym krokiem niezbędnym do rozpoczęcia działalności przez spółkę z o.o. jest zawarcie umowy spółki w formie aktu notarialnego. Sporządzenie umowy spółki w każdej innej formie prawnej powoduje jej nieważność. Na mocy umowy spółki każdy ze wspólników nabywa określone prawa i obowiązki. Są oni jednak zobowiązani jedynie do świadczeń określonych w umowie spółki i nie odpowiadają za jej zobowiązania.

Natomiast w przypadku spółki jednoosobowej aktem kreującym jest akt założycielski. Przy tworzeniu takiego aktu stosuje się przepisy dotyczące zawierania umowy spółki. Należy jednak pamiętać, że w spółce jednoosobowej jedyny wspólnik wykonuje wszystkie uprawnienia przysługujące zgromadzeniu wspólników.

Istotne postanowienia umowy spółki, które powinny znaleźć się w jej treści, określa kodeks spółek handlowych. Przede wszystkim należy zatem określić firmę i siedzibę spółki, mające ważne znaczenie dla jej dalszego funkcjonowania. Firma jest obowiązkowym oznaczeniem przedsiębiorcy. Spółka z o.o. może mieć dowolną firmę. Powinna jednak zawierać dodatkowe oznaczenie formy prawnej, czyli sformułowanie "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością". Dopuszczalne jest używanie skrótu "spółka z o.o." lub "sp. z o.o.". Przykładową firmą może być ALUMINIUM Sp. z o.o.

W umowie powinna się również znaleźć siedziba spółki. Należy pamiętać, że jest nią zawsze miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający. Wystarczy zatem, jeżeli podamy samą miejscowość, a dokładny adres zgłosimy w rejestrze przedsiębiorców. Takie rozwiązanie chroni nas przed koniecznością każdorazowej zmiany umowy, w przypadku nowego adresu jej działalności. Przy wyborze konkretnej miejscowości należy wziąć pod uwagę fakt, że jeżeli umowa nie wskazuje innego miejsca, powinny się tam odbywać zgromadzenia wspólników. Ponadto decyduje ona również o właściwości sądu rejestrowego i ogólnej właściwości sądów w razie ewentualnych sporów.

Umowa powinna również określać przedmiot działalności spółki. Z reguły wspólnicy zapisują w umowie działalność według systematyki Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), która jest jednak wymagana tylko przy zgłaszaniu spółki do rejestru przedsiębiorców.

W treści umowy spółki należy również określić wysokość kapitału zakładowego. Powinien on obecnie wynosić co najmniej 5 tys. zł. Umowa stanowi również, czy wspólnik może mieć tylko jeden, czy więcej udziałów. Założyciele spółki powinni również wskazać liczbę i wartość nominalną udziałów objętych przez poszczególnych wspólników. Zgodnie z k.s.h., wartość nominalna udziału nie może być niższa niż 50 złotych, ale oczywiście może być wyższa.

Ustawodawca założył, że spółki z ograniczoną odpowiedzialnością są zakładane na czas nieoznaczony. Zatem jeżeli wspólnicy chcą utworzyć spółkę tylko na pewien okres, należy w umowie określić również czas trwania spółki.

Ponadto, jeżeli wspólnikowi mają być przyznane szczególne korzyści lub jeżeli na wspólników mają być nałożone, oprócz wniesienia wkładów na pokrycie udziałów, inne obowiązki wobec spółki, należy to pod rygorem bezskuteczności wobec spółki dokładnie określić w umowie. Przykładem takiego prawa może być uprzywilejowanie wspólnika co do dywidendy.

Kolejnym etapem tworzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest wniesienie całego kapitału zakładowego. W sp. z o.o. kapitał zakładowy dzieli się na udziały o równej albo nierównej wartości nominalnej. Jeżeli jednak w umowie zostanie określone, że wspólnik może mieć więcej niż jeden udział, wówczas wszystkie udziały w kapitale zakładowym powinny być równe i są niepodzielne.

Nie została określona górna wysokość kapitału zakładowego w sp. z o.o., zatem można powiedzieć, że jest ona nieograniczona. Kapitał ma charakter początkowego majątku spółki. Musi zostać wniesiony przez wspólników przy wpisie spółki do rejestru przedsiębiorców, co jest konieczne do rozpoczęcia działalności przez spółkę. Gwarantuje to bowiem, że spółka już od początku jest w stanie pokryć swoje zobowiązania. Dlatego też nie ma możliwości pokrycia tylko części wkładu bądź też odsunięcia w czasie tego obowiązku.

Pokrycie kapitału zakładowego odbywa się poprzez wniesienie wkładów. W celu pokrycia udziału może być wniesiony do spółki wkład niepieniężny, czyli aport, bądź wkład pieniężny. Aportem może być nie tylko rzecz, ale również prawo majątkowe. Częstym przykładem aportu jest własność nieruchomości. Przedmiotem wkładu nie może być jednak prawo niezbywalne, świadczenie pracy bądź usług. Jeżeli kapitał zakładowy jest pokrywany wkładem niepieniężnym, umowa spółki powinna szczegółowo określać przedmiot tego wkładu, wnoszącego go wspólnika, jak również liczbę i wartość nominalną objętych w zamian udziałów.

Ze środków wpłaconych na pokrycie kapitału zakładowego nie można wypłacać wynagrodzenia za usługi świadczone przy powstaniu spółki. Przedmiot wkładu pozostaje do wyłącznej dyspozycji zarządu spółki.

Należy pamiętać, że udziały nie mogą być obejmowane poniżej ich wartości nominalnej. W razie zaś objęcia udziału za cenę wyższą od określonej wartości nominalnej do powstania spółki niezbędne jest także wniesienia nadwyżki.

Do utworzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością niezbędne jest utworzenie władz spółki. Oznacza to wybór składu osobowego pierwszego zarządu, rady nadzorczej oraz komisji rewizyjnej. Nazwiska i imiona wybranych osób nie są umieszczane w umowie spółki. Sformowanie tych organów powinno poprzedzić wpis spółki do rejestru przedsiębiorców. Szczególne znaczenie ma wybór zarządu, gdyż to na nim spoczywa obowiązek dokonania większości czynności niezbędnych do rejestracji spółki. W praktyce najczęstszym rozwiązaniem jest ustanowienie poszczególnych organów przy sporządzaniu umowy spółki w jednym akcie notarialnym. Władze spółki mogą być również powołane już po zawarciu umowy spółki i wówczas nie wymaga to formy aktu notarialnego.

Przełomowym momentem w powoływaniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest jej wpis do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Od tego momentu spółka w organizacji przekształca się w osobę prawną. Następuje wyłączenie odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki. Za zobowiązania spółki w organizacji odpowiadają bowiem solidarnie spółka, osoby, które działają w jej imieniu oraz wspólnicy do wartości niewniesionego wkładu.

Zarząd zgłasza zawiązanie spółki do sądu rejestrowego właściwego ze względu na jej siedzibę. Wniosek o wpis podpisują wszyscy członkowie zarządu. Zgłoszenie spółki z o.o. do sądu rejestrowego powinno zawierać wszystkie dane wymagane w umowie spółki. Należy także wskazać adres spółki, nazwiska, imiona i adresy członków organów spółki, sposób reprezentowania spółki, oraz zaznaczenie o wniesieniu aportów. Jeżeli umowa wskazuje pismo przeznaczone do ogłoszeń spółki, należy również zawrzeć oznaczenie tego pisma.

Do zgłoszenia spółki należy także dołączyć wymagane przez prawo dokumenty, inaczej sąd odmówi rejestracji. Należy zatem przede wszystkim załączyć umowę spółki oraz oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wkłady na pokrycie kapitału zakładowego zostały przez wszystkich wspólników w całości wniesione. Jeżeli o powołaniu członków organów spółki nie stanowi akt notarialny zawierający umowę spółki, należy również dołączyć dowód ich ustanowienia, z wyszczególnieniem składu osobowego. Wraz z wnioskiem należy także złożyć podpisaną przez wszystkich członków zarządu listę wspólników z podaniem nazwiska i imienia lub firmy oraz liczby i wartości nominalnej udziałów każdego z nich, jak również poświadczone notarialnie wzory podpisów członków zarządu.

Wpis do rejestru jest dokonywany na wniosek złożony na urzędowym formularzu KRS-W3, dostępnym w siedzibach sądów gospodarczych Krajowego Rejestru Sądowego oraz na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości. Wnioski można składać także na niebarwnych formularzach stanowiących wydruki komputerowe lub będących kserokopiami formularzy urzędowych. Istnieje również możliwość złożenia wniosku drogą elektroniczną, ale wówczas konieczne jest opatrzenie go bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Złożenie wniosku o rejestrację spółki musi nastąpić w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy. Jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w tym terminie albo jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania stało się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu. Sąd rejestrowy nie może jednak odmówić wpisania spółki do rejestru z powodu drobnych uchybień, które nie naruszają interesu spółki oraz interesu publicznego, a nie mogą być usunięte bez poniesienia niewspółmiernie wysokich kosztów.

Wraz z wnioskiem o wpis do rejestru przedsiębiorców, wnioskodawca może także złożyć wniosek o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON), zgłoszenie płatnika składek w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zgłoszenie indentyfikacyjne do urzędu skarbowego. Sąd rejestrowy nie później niż w terminie trzech dni od dokonania wpisu przesyła złożone wnioski odpowiednio do urzędu statystycznego województwa, na terenie którego przedsiębiorca ma siedzibę, wskazanego przez przedsiębiorcę urzędu skarbowego wraz z odpisem postanowienia o wpisie i zaświadczeniem o jego dokonaniu oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przedsiębiorca musi dołączyć do wniosku w szczególności umowę spółki oraz potwierdzenie korzystania z lokalu lub nieruchomości, w której znajduje się siedziba spółki.

Jeżeli o powołaniu członków organów spółki nie stanowi akt notarialny zawierający umowę spółki, do jej zgłoszenia należy również dołączyć dowód ich ustanowienia, z wyszczególnieniem składu osobowego

Z chwilą zawarcia umowy spółki powstaje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji. Spółka taka nie jest jeszcze wprawdzie osobą prawną, ale posiada zarówno zdolność prawną, jak i zdolność sądową. Jest ona odrębnym od swoich wspólników podmiotem prawa, do którego stosuje się przepisy dotyczące funkcjonowania spółki już po jej wpisie do rejestru. Spółka w organizacji jest reprezentowana przez zarząd albo pełnomocnika powołanego jednomyślną uchwałą wspólników. W spółce jednoosobowej w organizacji jedyny wspólnik nie ma prawa reprezentowania spółki. Nie dotyczy to jednak zgłoszenia spółki do sądu rejestrowego.

Składając wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego, należy uiścić opłatę sądową. Od wniosku o zarejestrowanie spółki z o.o. pobierana jest opłata stała w wysokości 1000 zł. Jeżeli wpis podlega ogłoszeniu, wnioskodawca uiszcza również opłatę za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w wysokości 500 złotych - za ogłoszenie pierwszego wpisu, 250 złotych - za ogłoszenie kolejnych wpisów. Złożenie wniosku o wpis numeru identyfikacyjnego REGON, stanowiącego uzupełnienie pierwszego wpisu nowego podmiotu do Rejestru, a także wniosek o nadanie numeru NIP, nie podlegają opłacie sądowej.

agnieszka.bobowska@infor.pl

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).

Ustawa z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. nr 121, poz. 769 z późn. zm.).