Pracownicy mają prawo uczestnictwa w organach spółki powstałej w wyniku połączenia

W procesie transgranicznego łączenia pracownicy obu łączących się spółek mają zagwarantowane szerokie uprawnienia. Zarządy muszą określić jego wpływ na prawa pracowników. Pracownicy natomiast mają prawo wglądu do dokumentów połączeniowych, mogą sporządzić opinię o połączeniu, a także mają prawo do uczestnictwa w organach nowo powstałej spółki.

Łączenie transgraniczne rozpoczyna się od sporządzenia przez zarządy łączących się spółek wspólnego planu połączenia i wspólnego sprawozdania zarządów uzasadniającego połączenie.

W planie tym należy wskazać, w jaki sposób zostaną określone zasady uczestnictwa pracowników w organach spółki powstającej w wyniku połączenia, oraz jaki będzie miało to wpływ na stan zatrudnienia. Ponadto, w sprawozdaniu zarządów łączących się spółek należy określić skutki dla pracowników.

Pracownicy mają prawo wglądu do dokumentów połączeniowych.Przedstawiciele pracowników mogą sporządzić swoją opinię na temat połączenia. Jeżeli zarząd taką opinię otrzyma, musi ją złożyć do organu rejestrowego wraz z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o zgodności połączenia z prawem.

Najważniejszym uprawnieniem przyznanym pracownikom w transgranicznym łączeniu jest prawo uczestnictwa w organach spółki powstałej w wyniku połączenia. Zasadą jest, że uczestnictwo pracowników w organach ustalane jest według przepisów obowiązujących w państwie, w którym ma siedzibę nowo powstała spółka. Jeżeli w danym państwie brak jest takich regulacji (tak jest też w Polsce), to trzeba sięgnąć do rozporządzenia (WE) 2157/2001 i przepisów implementujących Dyrektywę 2001/86/EC (w naszym przypadku do ustawy z 25 kwietnia 2008 r. o uczestnictwie pracowników w spółce powstałej w wyniku transgranicznego połączenia spółek).

Zgodnie z powyższymi przepisami ustalenie zasad uczestnictwa pracowników w organach spółki może nastąpić:

● w drodze negocjacji zarządu ze specjalnym zespołem negocjacyjnym pracowników, zakończonych zawarciem porozumienia o zasadach uczestnictwa pracowników,

● poprzez przyjęcie tzw. zasad standardowych uczestnictwa.

Wyżej wymienione zasady standardowe uczestnictwa pracowników obejmują:

● prawo wyboru lub wyznaczenia określonej liczby członków do rady nadzorczej albo

● prawo rekomendowania członków rady nadzorczej lub

● prawo sprzeciwienia się wyznaczeniu niektórych albo wszystkich członków rady nadzorczej.

Jeżeli ani w spółce przejmującej, ani w spółce przejmowanej nie obowiązywały zasady uczestnictwa pracowników w organach spółki, to nie ma obowiązku wprowadzania takich zasad w powstałej wskutek tego spółce. W takiej sytuacji wspólnicy spółek powinni podjąć uchwałę, w której stwierdzą, że z uwagi na fakt, że przed rejestracją połączenia w żadnej z łączących się spółek nie istniały zasady uczestnictwa pracowników w organach spółki, to w spółce powstałej w wyniku połączenia takie zasady nie zostaną ustalone.

Warto zwrócić uwagę, że zgromadzenie wspólników zatwierdzając plan połączenia, może uzależnić jego skuteczność od zatwierdzenia przez zgromadzenie warunków zasad uczestnictwa pracowników w organach spółki.

Polska spółka przejmuje w drodze połączenia transgranicznego spółkę niemiecką. W polskiej spółce nie było ustalonych zasad uczestnictwa pracowników w organach spółki, ale takie zasady były ustalone w spółce niemieckiej. W takiej sytuacji nie można pozbawić pracowników spółki niemieckiej ich dotychczasowych praw. Ponieważ spółką przejmującą jest spółka polska, to należy ustalić zasady uczestnictwa w organach stosownie do przepisów polskiej ustawy o uczestnictwie pracowników, czyli albo w drodze negocjacji z przedstawicielami pracowników albo poprzez przyjęcie tzw. zasad standardowych.

Agnieszka Szczodra-Hajduk

adwokat w kancelarii Lovells

Art. 516¹- 516¹⁸ ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).

Ustawa z 25 kwietnia 2008 r. o uczestnictwie pracowników w spółce powstałej w wyniku transgranicznego połączenia się spółek (Dz.U. nr 86, poz. 525).