Upadłość nie dla każdej firmy

Prawo upadłościowe i naprawcze w art. 6 wymienia podmioty, których upadłości nie można ogłosić, przy czym jednym tchem wyliczone są w tym przepisie obok Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego takie podmioty, jak: ZOZ-y, rolnicy, uczelnie oraz instytucje i osoby prawne utworzone w drodze ustawy. Takie połączenie wprowadza pewne zamieszanie. Stawia bowiem na równi podmioty, które z natury nie są przedsiębiorcami, nawet jeśli mogą prowadzić działalność gospodarczą (Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego), i te, które są przedsiębiorcami, choć uwolnionymi arbitralną decyzją ustawodawcy od ryzyka upadłości. Instytucje i osoby prawne utworzone w drodze ustawy czy uczelnie funkcjonują w obrocie w sposób nieodbiegający od innych przedsiębiorców, a jedyną przyczyną ich podmiotowego wyłączenia z zakresu zastosowania prawa upadłościowego jest specyfika trybu ich powołania do życia. Ta rzekoma korzyść często obraca się w przekleństwo, zamykając przedsiębiorcy drogę do negocjacji układowych z wierzycielami i kontrolowanej przez sąd restrukturyzacji. Dobrym przykładem są spółki kolejowe, w których brak zdolności upadłościowej doprowadził do skumulowania ogromnego zadłużenia, którego nie są w stanie udźwignąć i którego efektem była prowadząca do uciążliwego społecznie ograniczenia liczby połączeń odmowa świadczenia usług na ich rzecz przez Polskie Linie Kolejowe.