Nowe obowiązki przy zawieraniu transakcji pochodnych nieruchomości

Już 12 lutego 2014 r. ci przedsiębiorcy, którzy zawierają transakcje pochodne (np. opcje walutowe albo transakcje terminowe sprzedaży lub kupna waluty wymienialnej), mogą znaleźć się w nowej, nietypowej dla siebie rzeczywistości regulacyjnej. Zgodnie z rozporządzeniem EMiR (648/2012) oraz aktami wykonawczymi do niego w tym dniu wejdzie w życie obowiązek raportowania do repozytoriów transakcji zawieranych przez nich umów, które - popularne zwłaszcza wśród polskich eksporterów lub importerów - służą do zabezpieczania się przez nich m.in. przed ryzykiem walutowym. Warto przy tym zauważyć, że obowiązek ten (choć z wydłużonym terminem) będzie dotyczył także transakcji zawartych w przeszłości (niewygasłych na 16 sierpnia 2012 r. oraz zawartych tego dnia lub po nim). Będzie przy tym możliwy do wypełnienia tylko po nadaniu przedsiębiorcy przez uprawniony podmiot numeru identyfikacyjnego LEI (Legal Entity Identifier). Bez numeru LEI nie będzie możliwe wysłanie raportu, nawet jeżeli będzie się to odbywało za pośrednictwem podmiotu taki numer posiadającego (np. banku).

Wypełnienie obowiązku raportowania szczegółowych danych dotyczących każdej z transakcji (kilkadziesiąt pól dotyczących danych wspólnych i kontrahenta) będzie wymagało od nieprzygotowanych przedsiębiorców olbrzymiego wysiłku organizacyjnego oraz będzie się wiązało z ponoszeniem nowego, wcześniej niewystępującego ryzyka. Obowiązek raportowania ciąży bowiem jednocześnie na obydwu stronach umowy (z reguły na banku i jego kliencie). I choć przepisy pozwalają na to, aby strony delegowały jego wykonanie na jedną z nich albo nawet na podmiot trzeci, to nie pozostawiają także wątpliwości co do tego, że za wszelkie niezgodności w raportach i tak nadal będą ponosić odpowiedzialność.

W praktyce może to oznaczać, że za błąd w raporcie sporządzonym i przesłanym do repozytorium przez bank w imieniu klienta odpowiedzialność regulacyjną poniesie klient, i to nawet w sytuacji, gdy błąd powstał bez jego winy. Nie wydaje się przy tym dobrym rozwiązaniem wykonywanie przez przedsiębiorstwo niefinansowe samodzielnie tego obowiązku, gdyż w razie podwójnego raportowania (każda strona transakcji za siebie) przepisy zobowiązują podmioty do unikania dublowania raportu oraz bezwzględnego uzgodnienia danych wspólnych dotyczących transakcji.

Ze względu na termin złożenia raportu (jeden dzień roboczy) czasu na przygotowanie raportu, a następnie na jego uzgodnienie może po prostu zabraknąć. Należy się spodziewać, że w realiach rynkowych obowiązki raportowe zostaną przejęte przez banki, które będą raporty wysyłać za klienta. Jednak w takiej sytuacji szczególnej uwagi będą wymagały od przedsiębiorców zapisy umowne regulujące kwestie odpowiedzialności za należyte wypełnienie tego obowiązku. Zgodnie z konsultowanymi obecnie ze środowiskiem finansowym przepisami potencjalna kara pieniężna za nienależyte wypełnienie obowiązku raportowego może sięgnąć nawet 10 mln zł.

Zupełnie nowym zjawiskiem dla przedsiębiorców będzie także to, że od dnia wejścia w życie tych przepisów znajdą się oni pod nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego, organu niekojarzonego dotąd z podmiotami rynku niefinansowego.

Mateusz Przygodzki

radca prawny w kancelarii Garrigues, odpowiada za praktykę banking & finance