Co wyrok TSUE w sprawie małżeństw jednopłciowych oznacza dla Polski?

Unia Europejska opiera się na czterech swobodach rynku wewnętrznego: swobodzie przepływu towarów, osób, usług i kapitału. Stanowią one fundament integracji gospodarczej i społecznej państw członkowskich. Jednym z kluczowych przepisów w tym zakresie jest art. 21 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który stanowi: „Każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich (…)”. Prawo to ma charakter podstawowy i jego realizacja powinna być zagwarantowana w każdym państwie członkowskim. W praktyce jednak pojawiają się sytuacje, w których wykonywanie tej swobody napotyka bariery wynikające z krajowych regulacji prawnych.

Po akcesji Polski do UE bardzo szybko ujawniły się przeszkody w realizacji tego prawa – szczególnie w przypadku obywateli państw członkowskich, którzy zawarli małżeństwa jednopłciowe zgodnie z prawem obowiązującym w takich krajach, jak Niemcy, Hiszpania czy Holandia, a następnie przeprowadzili się do Polski. Nasze organy administracji odmawiały transkrypcji aktów małżeństwa lub uznania statusu „małżonka” w procedurach administracyjnych. Każda taka sprawa miała potencjał wywołania konfliktu dyplomatycznego, ponieważ państwa pochodzenia obywateli traktowały odmowę jako naruszenie prawa UE i przejaw dyskryminacji. W sprawy tego typu wielokrotnie angażowana była Komisja Europejska, która wskazywała na naruszenie prawa unijnego.