Sprzedaż towarów Diora zakazana w markecie

Właściciel znaku towarowego może powoływać się na prawa do tego znaku wobec licencjobiorcy naruszającego postanowienie umowy licencyjnej zakazujące, z powodu prestiżu znaku, sprzedaży dyskontom licencjonowanych towarów, jeśli wpływa ona negatywnie na wizerunek prestiżu, nadającego tym towarom aurę luksusu – orzekł Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) w wyroku z 23 kwietnia 2009 r. w sprawie Copad SA/Christian Dior couture SA i in.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni Dyrektywy Rady 89/104/EWG o znakach towarowych. Został on złożony w związku ze sporem między Copad a Christian Dior couture oraz spółką SIL w upadłości. Spór dotyczył – dokonanej przez SIL z naruszeniem postanowienia umowy licencyjnej zawartej z Dior – sprzedaży towarów opatrzonych znakiem towarowym Christian Dior na rzecz Copad.

Dior zawarła ze spółką SIL umowę o wykonanie prestiżowych wyrobów gorseciarskich sygnowanych znakiem towarowym Christian Dior na podstawie licencji udzielonej SIL przez Dior. Umowa licencyjna zakazywała SIL sprzedaży tej bielizny poza siecią selektywnej dystrybucji SIL, a w szczególności w dyskontach, bez wyraźnej zgody Dior. Ze względu na kłopoty finansowe SIL zwróciła się do Dior z prośbą o wyrażenie zgody na sprzedaż bielizny poza swoją siecią. Dior odmówiła. Mimo to SIL rozpoczęła sprzedaż towaru w sieci dyskontowej Copad. Dior wniosła sprawę o naruszenie praw z jej znaku towarowego przeciwko SIL i Copad. Sądy francuskie uznały jednak, że o ile doszło do naruszenia postanowień umowy licencyjnej, o tyle nie można mówić o naruszeniu praw do znaku towarowego. Copad domagała się z kolei uznania, że ze względu na wprowadzenie do obrotu bielizny Christian Dior przez SIL doszło do wyczerpania praw Dior wypływających z tego znaku.

Francuski Trybunał Kasacyjny powziął wątpliwość, co do wykładni właściwych przepisów prawa wspólnotowego i skierował pytanie prejudycjalne do ETS. Sąd ten zapytał, czy postanowienie umowy licencyjnej zakazujące licencjobiorcy, z powodów dotyczących prestiżu znaku, sprzedaży dyskontom towarów opatrzonych znakiem towarowym stanowiącym przedmiot tej umowy objęte jest zakresem stosowania art. 8 ust. 2 dyrektywy.

ETS przypomniał, że art. 8 ust. 2 dyrektywy umożliwia właścicielowi znaku towarowego powołanie się na przysługujące mu do tego znaku prawa wobec licencjobiorcy, który narusza zawarte w umowie licencyjnej postanowienia dotyczące jakości wytwarzanych towarów. O jakości towarów prestiżowych świadczą nie tylko ich cechy materialne, ale również prezencja i wizerunek prestiżu, nadające tym towarom również aurę luksusu. Wobec tego, że towary prestiżowe stanowią produkty wysokiej klasy, otaczająca je aura luksusu jest jednym z zasadniczych elementów pozwalających konsumentom na odróżnienie ich od innych podobnych towarów. Wobec tego ETS uznał, że szkoda wywołana przez działanie pomniejszające tę aurę luksusu może wpłynąć na samą jakość tych towarów.

ETS przyznał, że selektywny system dystrybucji i regulujące go zasady mogą same w sobie wpływać na zachowanie jakości danych towarów i zapewnienie ich właściwego wykorzystania. Jest tak dlatego, że sposób, w jaki zorganizowany jest selektywny system dystrybucji, który zgodnie z samymi postanowieniami umowy licencyjnej zawartej między Dior a SIL miał na celu zapewnienie, by towary te były eksponowane w punktach sprzedaży w sposób uwydatniający ich wartość, może wpływać na reputację danych towarów i na utrzymanie związanego z nimi poczucia luksusu. Nie można wykluczyć, iż dokonana przez licencjobiorcę sprzedaż towarów prestiżowych na rzecz podmiotów, które nie należą do selektywnej sieci dystrybucji, będzie wpływać na samą jakość tych towarów, przy czym przy takim założeniu postanowienie zakazujące takiej sprzedaży należałoby uznać za objęte zakresem stosowania art. 8 ust. 2 dyrektywy. Do sądu krajowego należy jednak określenie, czy w świetle okoliczności zawisłej przed nim sprawy naruszenie przez licencjobiorcę postanowienia umownego takiego jak będące przedmiotem rozpatrywanego sporu niesie za sobą pomniejszenie poczucia luksusu związanego z towarami prestiżowymi, wpływając w ten sposób na ich jakość.