Negocjacje operatorów telekomunikacyjnych

*Artykuł 4 ust. 1 Dyrektywy 2002/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 7 marca 2002 r. w sprawie dostępu do sieci łączności elektronicznej i urządzeń towarzyszących oraz wzajemnych połączeń (dyrektywy o dostępie) w związku z motywami 5, 6, 8 i 19 oraz w związku z art. 5 i 8 tej dyrektywy stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, takim jak fińska ustawa o rynku telekomunikacyjnym (viestintämarkkinalaki) z 23 maja 2003 r. Nie zastrzega ona bowiem możliwości powołania się na obowiązek negocjowania wzajemnych połączeń sieci wyłącznie dla operatorów publicznych sieci łączności. Zadaniem sądu krajowego jest przy tym określenie, czy występujący przed nim operatorzy mogą być uznani za operatorów publicznych sieci łączności.

*Krajowy organ regulacyjny nie może uznać, że został naruszony obowiązek negocjowania połączeń wzajemnych, gdy przedsiębiorstwo niemające znaczącej pozycji rynkowej oferuje innemu wzajemne połączenia w rozumieniu art. 4 ust. 1 dyrektywy o dostępie na jednostronnych warunkach, mogących uniemożliwić rozwój konkurencyjnego rynku na poziomie użytkowników końcowych, nawet jeżeli te warunki uniemożliwiają klientom drugiego przedsiębiorstwa korzystanie z jego usług.

*Krajowy organ regulacyjny może zobowiązać przedsiębiorstwo, które nie ma znaczącej pozycji rynkowej, ale które kontroluje dostęp do użytkowników końcowych, do prowadzenia w dobrej wierze negocjacji z innym albo w sprawie wzajemnych połączeń ich sieci, gdy podmiot wnioskujący o taki dostęp zostanie uznany za operatora publicznej sieci łączności, albo w sprawie interoperacyjności usług krótkich wiadomości tekstowych (SMS) i wiadomości multimedialnych (MMS), gdyby wnioskodawca nie został uznany za takiego operatora.

Fiński naczelny sąd administracyjny zwrócił się do Trybunału z trzema pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi interpretacji Dyrektywy 2002/19/WE o dostępie. Chodziło o ustalenie, czy krajowa ustawa może stanowić, że każde przedsiębiorstwo telekomunikacyjne musi prowadzić negocjacje z innymi firmami tej branży w sprawie wzajemnych połączeń (w celu zapewnienia interoperacyjności usług łączności). A jeśli tak, to czy krajowy organ regulacyjny może uznać, że obowiązek negocjacji nie został spełniony, kiedy przedsiębiorca bez znaczącej pozycji rynkowej zaoferował innemu wzajemne połączenia jedynie na podyktowanych przez siebie warunkach. Po trzecie, gdyby okazało się, że możliwe jest uznanie, iż mogłoby to uniemożliwić rozwój konkurencyjnego rynku na poziomie użytkowników końcowych, to czy organowi regulacyjnemu wolno zobowiązać operatora niemającego dominującej pozycji na rynku do negocjowania w dobrej wierze wzajemnych połączeń usług SMS i MMS z innym, żądającym tego operatorem. Sąd poprosił także o ustalenie, czy domagająca się zobowiązania fińskiej TeliiSonery szwedzka spółka iMEZ Ab może być uważana za operatora publicznych sieci łączności elektronicznej.

Trybunał przypomniał, że zgodnie z prawem unijnym obowiązek negocjowania wzajemnych połączeń spoczywa na wszystkich operatorach publicznych sieci łączności elektronicznej, jeżeli zażąda tego inny przedsiębiorca posiadający zezwolenie. Tym samym obie strony powinny być operatorami sieci publicznych. Obowiązek układania się i ustalania warunków jest przy tym niezależny od pozycji rynkowej indagowanej firmy telekomunikacyjnej. Nie oznacza to jednak obowiązku zawarcia przez nią umowy o wzajemnych połączeniach. Skutkiem tych wszystkich okoliczności jest natomiast to, że państwa członkowskie nie mogą nałożyć obowiązku prowadzenia negocjacji na operatorów innych niż zawiadujących publicznymi sieciami łączności. Do sądu krajowego zaś należy określenie, czy procesujący się przed nim przedsiębiorcy mogą być uznani za operatorów publicznych sieci łączności.

Trybunał doszedł do przekonania, że z przepisy dyrektyw pozwalają krajowemu organowi regulacyjnemu zobowiązać przedsiębiorcę, który nie ma wprawdzie znaczącej pozycji rynkowej, ale kontroluje dostęp do użytkowników końcowych, do prowadzenia w dobrej wierze negocjacji z innym operatorem. W zależności od tego, czy wnioskodawca zostanie uznany za operatora publicznej sieci łączności, czy nie, negocjacje mogą dotyczyć albo wzajemnych połączeń sieci obu operatorów (gdy podmiot wnioskujący zostanie uznany za operatora publicznej sieci łączności), albo interoperacyjności usług SMS i MMS (gdyby nie był operatorem publicznym).

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk