Pracownicy migrujący mają takie same prawa jak miejscowi

Europejski Trybunał Sprawiedliwości odpowiedział na pytania krajowego sądu belgijskiego (tribunal du travail de Nivelles), który rozpatrywał spór między obywatelką belgijską a instytucją zabezpieczenia społecznego, która miała jej wypłacać rentę z tytułu niezdolności do pracy do momentu, w którym uzyska prawa emerytalne. Problem powstał na podstawie interpretacji przepisów dwóch systemów prawa ubezpieczeń społecznych, zastosowanych w wypadku Ketty Leyman. Chodziło o różnie obliczaną w Belgii i w Luksemburgu datę, od której należy się świadczenie. W Belgii nie można bowiem dostać renty od pierwszego dnia trwałej niezdolności do pracy, jak w Luksemburgu, mimo opłacania składek na ubezpieczenie. W Luksemburgu natomiast nie ma rozróżnienia między chorobą i następującym po niej inwalidztwem. Tymczasem we Wspólnocie obowiązuje zasada podlegania jednemu ustawodawstwu, przy czym pracownik najemny zatrudniony na terytorium jednego państwa członkowskiego podlega jego prawu, nawet jeżeli zamieszkuje w innym państwie członkowskim, lub jeśli pracodawca ma siedzibę w innym państwie. To samo dotyczy małych przedsiębiorców pracujących na własny rachunek. ETS orzekł więc, że władze państwa członkowskiego Wspólnoty nie mogą stosować ustawodawstwa krajowego w ten sposób, by pracownik imigrant płacący składki na ubezpieczenie społeczne był w gorszej sytuacji niż miejscowy, nie mogąc uzyskać należnego świadczenia z tytułu niezdolności do pracy (renty inwalidzkiej). Wynika to z szerszej zasady - prawa każdego obywatela Unii do swobodnego przemieszczania się i osiedlania się m.in. w celu wykonywania pracy lub działalności gospodarczej. Tym samym świadczenia z tytułu niezdolności do pracy należy wypłacać, mając na względzie wszystkie ustawodawstwa, którym podlegał pracownik względnie mały przedsiębiorca. Skutkiem tego osoba w sytuacji takiej jak K. Leyman otrzymuje od każdego z państw członkowskich świadczenie z tytułu niezdolności do pracy obliczane w stosunku do okresów zabezpieczenia ukończonych zgodnie z tym ustawodawstwem.

Wyroki ETS muszą respektować wszystkie sądy krajowe orzekające w podobnych sprawach.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

Wyrok ETS z 1 października 2009 r. w sprawie C?3/08 Ketty Leyman/Institut national d''assurance maladie-invalidité (INAMI)

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie.