Wykorzystywanie elektronicznej bazy danych prawnych

Okoliczność, że całość lub część zawartości elektronicznej bazy danych chronionej prawem sui generis znajduje się w zmienionej postaci w innej bazie danych, nie stanowi przeszkody dla stwierdzenia, że doszło do pobrania. Dotyczy to również różnic w zakresie struktury organizacji obu baz danych - orzekł Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) w wyroku z 5 marca 2009 r. w sprawie Apis-Hristovich EOOD/Lakorda AD.

Wyrok został wydany w postępowaniu prejudycjalnym dotyczącym wykładni Dyrektywy 96/9/WE o ochronie prawnej baz danych. Wniosek o wydanie orzeczenia ETS został złożony przez sąd bułgarski w wyniku sporu między dwiema spółkami prawa bułgarskiego - Apis i Lakordą. Obie zajmowały się sprzedażą elektronicznych baz oficjalnych danych prawnych. Apis pozwała Lakordę o zaniechanie rzekomo bezprawnego pobierania i wtórnego wykorzystywania przez Lakordę istotnych części modułów Apis pravo (Apis prawo) i Apis praktika (Apis orzecznictwo) będących elementami systemu informacji prawnej Apis 5x oraz z drugiej strony o naprawienie szkody, jaką Apis poniosła z powodu zachowania Lakordy.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości przypomniał, że na podstawie Dyrektywy 96/9 producent bazy danych wymagającej jakościowej lub ilościowej istotnej inwestycji dla uzyskania weryfikacji lub prezentacji jej zawartości, ma prawo do ochrony przed pobieraniem danych lub wtórnym ich wykorzystaniem. Jest to prawo sui generis, niezależne od ochrony programów komputerowych użytych do stworzenia bazy oraz ochrony autorskoprawnej. Jeżeli sąd krajowy ustali, że zawartość lub istotna część zawartości bazy danych chronionej prawem sui generis została przeniesiona bez upoważnienia jej producenta na nośnik należący do innej osoby, aby następnie udostępniać ją publicznie na przykład w postaci innej bazy danych, ewentualnie zmienionej, okoliczność taka może dowodzić, że obok pobrania doszło też do wtórnego wykorzystania w rozumieniu art. 7 Dyrektywy 96/9. Pojęcie wtórnego wykorzystania obejmuje bowiem każdą formę publicznego udostępnienia całości lub istotnej części zawartości bazy danych dokonanego bez upoważnienia. Dla ustalenia naruszenia może okazać się istotna okoliczność, że bezprawne pobranie z chronionej bazy danych nastąpiło w celu utworzenia i sprzedaży nowej bazy danych, konkurencyjnej wobec pierwotnej bazy danych. Także okoliczność, iż cechy materialne i techniczne charakteryzujące zawartość chronionej bazy danych jednego producenta występują również w zawartości bazy danych innego producenta, może być interpretowana jako wskazówka, że doszło do pobrania w rozumieniu art. 7 Dyrektywy 96/9. Nie będzie tak natomiast, gdy okaże się, że takie pokrywanie się może wynikać z innych czynników niż przeniesienie dokonane między obiema bazami.