Ograniczenia w swobodnym przepływie towarów

Wycofując z obrotu produkty wytworzone z ziół leczniczych wyprodukowanych lub sprzedawanych zgodnie z prawem w innym państwie członkowskim, na podstawie praktyki administracyjnej polegającej na wycofywaniu z obrotu wszelkich produktów zawierających zioła lecznicze nieujęte w rozporządzeniu z 1973 r. - Hiszpania uchybiła swoim zobowiązaniom państwa członkowskiego - orzekł ETS w wyroku z 5 marca 2009 r. w sprawie Komisja/Hiszpania.

Komisja wniosła skargę przeciwko Hiszpanii, domagając się stwierdzenia, że narusza ona swoje zobowiązania traktatowe przez to, że wycofała z obrotu pewne ziołowe środki lecznicze na tej podstawie, że były to produkty nieposiadające zezwolenia na dopuszczenie do obrotu. Produkty te były sprzedawane zgodnie z prawem w innych państwach członkowskich jako suplementy żywnościowe. Komisja podniosła, że w braku harmonizacji na szczeblu wspólnotowym ziołowe produkty lecznicze sprzedawane zgodnie z prawem w jednym państwie członkowskim powinny co do zasady znajdować się w swobodnym obrocie na podstawie swobodnego przepływu towarów ustanowionego w art. 28 WE, chyba że w sposób prawidłowy wykazane zostanie, zgodnie z art. 30 WE, że stanowią one zagrożenie dla zdrowia ludzkiego.

Oceniając działanie Hiszpanii ETS stwierdził, że taka praktyka administracyjna stwarza przeszkodę w wewnątrzwspólnotowej wymianie handlowej, ponieważ produkt na bazie ziół niewymienionych w załączniku do rozporządzenia z 1973 roku, legalnie wytwarzany lub sprzedawany w innych państwach członkowskich jako suplement żywnościowy, może być sprzedawany w Hiszpanii jedynie po objęciu go procedurą dotyczącą pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego. Tym samym hiszpańska praktyka administracyjna stanowi środek o skutku równoważnym z ograniczeniem ilościowym w rozumieniu art. 28 TWE. W związku z tym ETS zbadał, czy ograniczenie takie może być uzasadnione. Przyznał, że wobec braku harmonizacji oraz w stopniu, w jakim na obecnym poziomie badań naukowych wciąż istnieją wątpliwości, do państw członkowskich należy decyzja o poziomie ochrony zdrowia i życia osób, który chcą zapewnić, oraz o wymogu uzyskania uprzedniego zezwolenia na sprzedaż środków spożywczych, przy uwzględnieniu wymagań wynikających ze swobodnego przepływu towarów we Wspólnocie. Oznacza to, że prawo wspólnotowe co do zasady nie sprzeciwia się temu, aby jedno z państw członkowskich zakazało sprzedaży bez uprzedniego zezwolenia artykułów spożywczych wówczas, gdy dodano do nich substancje odżywcze inne niż te, których dodawanie zostało uznane za zgodne z prawem przez uregulowanie wspólnotowe. Jednak, korzystając z przysługującego im zakresu swobodnego uznania dotyczącego ochrony zdrowia publicznego, państwa członkowskie muszą przestrzegać zasady proporcjonalności. Hiszpania nie spełniła tego wymogu, gdyż kierowała się wykazem roślin uznanych za szkodliwe sporządzonym w 1973 roku, nie odnosząc się do badań najnowszych. Z tego powodu ETS uznał, że jej praktyka administracyjna nie była uzasadniona.