Państwa muszą respektować orzeczenia wydane w głównym postępowaniu

Po wszczęciu głównego postępowania upadłościowego w jednym państwie członkowskim właściwe organy innego członka UE, w którym nie zostało wszczęte wtórne postępowanie upadłościowe, są zobowiązane do uznania i wykonania wszystkich orzeczeń dotyczących tego głównego postępowania upadłościowego. W związku z tym nie mają prawa zarządzić - na podstawie własnego ustawodawstwa krajowego - środków egzekucyjnych dotyczących majątku dłużnika, którego upadłość została ogłoszona w pierwszym państwie członkowskim.

MG Probud Gdynia sp. z o.o. z siedzibą w Polsce prowadziła działalność budowlaną przez oddział w Niemczech. W 2005 roku polski sąd ogłosił upadłość spółki. W dwa dni po jego wszczęciu, 11 czerwca 2010 r., na wniosek Hauptzollamt Saarbrücken (urzędu celnego w Saarbrücken), Amtsgericht Saarbrücken (sąd rejonowy) wydał postanowienie o zajęciu 50 683,08 euro z rachunku bankowego polskiej spółki, a także rozmaitych wierzytelności upadłego wobec kontrahentów niemieckich. Środki te zostały zastosowane w następstwie postępowania wszczętego przez urząd celny w Saarbrücken wobec dyrektora niemieckiego oddziału MG Probud, podejrzanego o naruszenie przepisów regulujących delegowanie pracowników (nie wypłacał im wynagrodzeń i nie odprowadzał składek na ubezpieczenie społeczne). Odwołanie od tego postanowienia zostało oddalone przez Landgericht Saarbrücken (sąd II instancji) z uzasadnieniem, że wobec wszczętego w Polsce postępowania upadłościowego należało się obawiać, iż Probud dokona inkasa wymagalnych wierzytelności i przetransferuje je do Polski. Tym samym sąd ten uznał, że wszczęcie postępowania upadłościowego w Polsce nie stanowi przeszkody dla zajęcia majątku spółki w Niemczech. Sąd Rejonowy w Gdańsku natomiast był zdania, że takie zajęcie jest nieuprawnione zgodnie z ustawodawstwem polskim, właściwym dla postępowania upadłościowego wszczętego w naszym kraju. W tej sytuacji polski sąd zwrócił się do Trybunału z pytaniem, czy po wszczęciu głównego postępowania upadłościowego w jednym państwie członkowskim, właściwe organy drugiego są uprawnione do zajęcia składników majątku upadłego dłużnika. Poza tym chciał ustalić, czy to drugie państwo ma prawo odmówić uznania i wykonania orzeczeń dotyczących zarówno prowadzenia, jak i zakończenia postępowania upadłościowego wszczętego w pierwszym państwie członkowskim.

TS przypomniał, że rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000 z 29 maja 2000 r. w sprawie postępowania upadłościowego, zmienione rozporządzeniem Rady (WE) nr 603/2005 z 12 kwietnia 2005 r. przewiduje dwa rodzaje postępowania upadłościowego. Wszczęcie procedury przez właściwy sąd państwa członkowskiego, na którego terytorium znajduje się główny ośrodek podstawowej działalności dłużnika, jest postępowaniem głównym. Wywiera bowiem skutki uniwersalne wobec całego majątku dłużnika położonego na terytoriach wszystkich państw UE. I jeśli nawet później zostanie wszczęte postępowanie przez sąd państwa członkowskiego, na którego terytorium dłużnik ma swój oddział, postępowanie to traktowane jest jako wtórne. Wywiera skutki jedynie względem majątku dłużnika znajdującego się w tym ostatnim państwie członkowskim. Wynika stąd, że tylko wszczęcie wtórnego postępowania upadłościowego może ograniczyć uniwersalny zakres głównego postępowania upadłościowego, co tym razem nie miało miejsca. Poza tym TS podkreślił, że orzeczenie o wszczęciu postępowania upadłościowego w jednym państwie członkowskim podlega uznaniu we wszystkich pozostałych z chwilą, gdy stanie się skuteczne w państwie wszczęcia postępowania. Tym samym wywołuje skutki w każdym innym państwie członkowskim, bez potrzeby dopełnienia jakichkolwiek formalności. Również uznanie wszelkich innych orzeczeń w procedurze upadłościowej poza orzeczeniami o jej wszczęciu.