Europejski nakaz zaskoczy dłużnika

W celu ułatwienia swoim obywatelom i przedsiębiorcom transgranicznej windykacji należności Komisja Europejska 25 lipca 2011 r. przedłożyła propozycję rozporządzenia dotyczącą nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym. Została ona przekazana do Parlamentu Europejskiego i Rady UE.

Europejski nakaz zabezpieczenia na rachunku bankowym jest przewidziany jako procedura europejska, do której wierzyciele mogliby się odwołać, aby egzekwować należności w innych krajach UE, i będzie w przypadkach transgranicznych stanowił dla wierzycieli alternatywę wobec instrumentów przewidzianych w prawie krajowym. Zgodnie z propozycją Komisji wydanie nakazu wymaga, aby wierzyciel udokumentował, że jego wierzytelność prawdopodobnie jest uzasadniona oraz że wykonanie późniejszego orzeczenia sądowego w przypadku braku zgody na zajęcie może być w określonych okolicznościach niemożliwe, gdyż dłużnik np. mógłby podjąć pieniądze ze swojego konta lub ukryć majątek. Ponadto sąd może żądać od wierzyciela wniesienia zabezpieczenia w celu zapewnienia, że dłużnik otrzyma odszkodowanie z tytułu ewentualnie poniesionej szkody, jeżeli postanowienie zostanie później uchylone jako nieuzasadnione, np. z tego powodu, że roszczenie wierzyciela w sprawie głównej było bezpodstawne. Nakaz zostanie wydany bez uprzedniego wysłuchania dłużnika, aby zachować efekt zaskoczenia. Będzie się koncentrował na zabezpieczeniu rachunków bankowych, a więc spowoduje jedynie zablokowanie konta dłużnika, ale nie pozwoli na wypłatę pieniędzy wierzycielom. Aby faktycznie dostać pieniądze, wierzyciel musi uzyskać zgodnie z prawem krajowym lub jedną z uproszczonych procedur europejskich prawomocne orzeczenie sądu w sprawie głównej.

Propozycja Komisji stanowi kolejny krok w dobrym kierunku. Co prawda w ostatnich latach transgraniczna egzekucja wierzytelności została znacznie ułatwiona dzięki różnym rozporządzeniom UE, pozwalającym na szybsze i łatwiejsze wykonywanie w jednym kraju członkowskim UE orzeczeń wydanych w innym kraju członkowskim. Jednak dochodzenie i ewentualnie tymczasowe zabezpieczenie wierzytelności w jednym z krajów członkowskich UE w dalszym ciągu podlega prawu krajowemu kraju członkowskiego, w którym dana wierzytelność ma być dochodzona w drodze egzekucji. Rodzi to na przykład w przypadku zajęcia rzeczy ten problem, że wierzyciel zmuszony jest zmagać się z dość różnymi kompetencjami i opłatami komorników w poszczególnych krajach UE. Ponadto w coraz większym stopniu, głównie w przypadku przedsiębiorstw usługowych, brakuje przedmiotów wartościowych, które mogłyby być przedmiotem zajęcia. Z tego względu dostęp do konta bankowego dłużnika często jest bardziej obiecujący, przy czym zawsze istnieje ryzyko, że dłużnik - jeśli przewiduje przegraną w sporze - przed wydaniem tytułu egzekucyjnego wypłaci środki z konta lub przeleje je na inne, własne lub cudze konta, może nawet zagraniczne. W związku z tym korzystne może się okazać zablokowanie konta dłużnika jako tymczasowy środek zabezpieczający, aby później rozpocząć procedurę zajęcia konta. Jednak również w tym zakresie obowiązują dotychczas różne porządki prawne w krajach członkowskich UE. Tak więc należy się cieszyć, że oprócz różnych krajowych tymczasowych środków zabezpieczających ma być wprowadzona na płaszczyźnie transgranicznej możliwość tymczasowego blokowania konta bankowego, w ramach której wysłuchanie dłużnika zasadniczo nie jest przewidziane. Pozwoli to na uniknięcie sytuacji, w której dłużnik jeszcze przed uzyskaniem tytułu egzekucyjnego i jego wykonaniem albo podejmie pieniądze z konta i przeleje je na inne konto, albo w inny sposób ukryje majątek.

@RY1@i02/2011/197/i02.2011.197.21000020d.801.jpg@RY2@

Damian Wypior, adwokat prawa niemieckiego z Kancelarii bunk-alliance (Berlin, Worms, Warszawa)

Damian Wypior

adwokat prawa niemieckiego z Kancelarii bunk-alliance (Berlin, Worms, Warszawa)