Wspólnotowy znak towarowy tak samo chroniony w całej Unii

Zakaz naruszania praw do znaku towarowego, orzeczony przez krajowy sąd orzekający w sprawach wspólnotowych znaków towarowych rozciąga się - co do zasady - na cały obszar UE.

Spółka akcyjna Chronopost jest właścicielem francuskiego i wspólnotowego znaku towarowego składającego się ze słowa WEBSHIPPING. Oznaczenie to zostało zgłoszone w 2000 r. i zarejestrowane m.in. dla usług logistycznych, przekazywania danych oraz dla odbioru i dostarczania przesyłek oraz zarządzania łańcuchem ekspresowych dostaw. Mimo to DHL Express France SAS (następca prawny DHL International) tak samo oznaczała swoje usługi zarządzania dostawami przesyłek ekspresowych, dostępne głównie online.

W sprawach wspólnotowych znaków towarowych orzeka we Francji Tribunal de Grande Instance de Paris (sąd rozpatrujący w pierwszej instancji sprawy cywilne dużej wagi). W 2006 r. sąd ten stwierdził naruszenie przez DHL Express France praw do francuskiego znaku towarowego WEBSHIPPING. Nie odniósł się jednak do naruszenia praw do wspólnotowego znaku towarowego. Dlatego Chronopost odwołała się w 2007 r. do cour d’appel. Ten utrzymał w mocy wyrok i zakazał pod groźbą okresowej kary pieniężnej dalszego używania przez DHL oznaczeń WEBSHIPPING i WEB SHIPPING. Ów sąd apelacyjny nie uwzględnił jednak żądania rozciągnięcia skutków zakazu na całą Unię. Tym samym ograniczył skutki wyroku do terytorium Francji. DHL wniosła kasację, która została oddalona, ale Chronopost także zakwestionowała orzeczenie w części dotyczącej terytorialnego ograniczenia zakazu i kary pieniężnej. Cour de cassation (sąd kasacyjny, najwyższa instancja) zwrócił się więc w tej sprawie do Trybunału Sprawiedliwości. Ten stwierdził, że właściwość sądu orzekającego w sprawach o naruszenie praw do wspólnotowego znaku towarowego i takich, w których rozważana jest groźba naruszania tych praw, rozciąga się w zasadzie na cały obszar UE.

Ważność orzeczeń sądu krajowego w sprawach dotyczących wspólnotowego znaku towarowego dotyczy całej Unii dlatego, że prawo wyłączne rozciąga się - co do zasady - na wszystkie kraje członkowskie. Na ich obszarze wspólnotowe znaki cieszą się jednolitą ochroną i wywołują jednakowe skutki. Także środek przymusu orzeczony w takich procesach na podstawie prawa krajowego rodzi skutki w państwach UE innych niż to, w którym sąd ma siedzibę. Niemniej gdyby sąd krajowy stwierdził, że naruszenie prawa lub groźba takiej sytuacji odnosi się tylko do węższego terytorium, a pozwany dostarczył dowód, iż używanie oznaczenia nie może wpływać na funkcje pełnione przez znak w całej Unii, to taki sąd powinien ograniczyć zakres orzeczonego przez siebie zakazu do np. jednego państwa członkowskiego.

Trybunał odniósł się także do kary orzeczonej przez sąd w sprawach wspólnotowych znaków towarowych na podstawie własnego prawa krajowego. Środki przymusu powinny być stosowane także w państwach członkowskich innych niż to, w którym ma siedzibę sąd orzekający. TS przypomniał, że środki przymusu, takie jak okresowa kara pieniężna, stosowana w razie nierespektowania zakazu, mogą być skuteczne tylko wtedy, kiedy wywołują skutki na tym samym terytorium co orzeczenie sądowe. Dlatego sąd państwa, w którym zakaz został pogwałcony, musi uznać i opatrzyć klauzulą wykonalności orzeczenie sądu innego państwa, choć zgodnie z normami i procedurami przewidzianymi przez jego prawo krajowe. Wymiar sprawiedliwości państw członkowskich ma bowiem obowiązek zapewnić ochronę praw podmiotowych wywodzonych z regulacji Unii. A jeśli prawo krajowe któregoś państwa nie przewiduje środków przymusu analogicznych do orzeczonych przez sąd innego państwa członkowskiego, sąd rozpatrujący sprawę powinien odwołać się do właściwych przepisów własnego prawa krajowego, które w porównywalny sposób zapewniają przestrzeganie pierwotnie orzeczonego zakazu.

Opracowała: Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk