Duże firmy będą musiały podawać więcej informacji pozafinansowych

Nowa dyrektywa zmienia dyrektywę 2013/34/UE w sprawie rachunkowości, co spowoduje konieczność m.in. nowelizacji ustawy o rachunkowości.

- Zmiany mają na celu zwiększenie przejrzystości działań dużych europejskich przedsiębiorstw w odniesieniu do kwestii społecznych i środowiskowych, a pośrednio również wpłynięcie na firmy, aby w sposób systemowy zarządzały swoim podejściem do tych kwestii. Wiele badań dowodzi, że większa przejrzystość prowadzi np. do obniżenia kosztu kapitału czy też przyciągania utalentowanych pracowników, co przekłada się na lepsze wyniki finansowe, a więc stymulowanie długofalowego wzrostu gospodarczego - mówi Adam Grzymisławski, ekspert CSR z firmy doradczej Crido Taxand.

Punkty zainteresowania

Jak wyjaśnia, wszystkie firmy w Unii Europejskiej zatrudniające powyżej 500 pracowników będą miały obowiązek ujawniania w rocznych sprawozdaniach istotnych dla ich działalności informacji pozafinansowych. Będzie to dotyczyło przedsiębiorstw określanych jako jednostki zainteresowania publicznego, do których należą spółki giełdowe, ale też wybrane firmy nienotowane na rynkach regulowanych.

- W praktyce do jednostek zainteresowania publicznego oprócz spółek publicznych zostaną zaliczone banki i towarzystwa ubezpieczeniowe oraz przedsiębiorstwa wyznaczone przez państwa członkowskie ze względu na istotne znaczenie dla życia publicznego z racji skali oraz specyfiki prowadzonej działalności. Ostateczna decyzja, jakie firmy niepubliczne objąć obowiązkiem, będzie należała do Ministerstwa Finansów - wyjaśnia Adam Grzymisławski.

Komisja Europejska szacuje, że takie obowiązki będzie musiało wykonywać w UE ok. 6 tys. dużych przedsiębiorstw. W przypadku grup kapitałowych informacje pozafinansowe będą mogły być przekazywane w imieniu całej grupy przez podmiot dominujący, bez konieczności raportowania przez każdą spółkę z osobna.

Co w raportach

Firmy objęte obowiązkiem będą zobowiązane do ujawniania w sprawozdaniu z działalności lub oddzielnym raporcie istotnych dla ich działalności informacji na temat wdrażanych polityk, osiąganych wyników i zarządzania ryzykiem w odniesieniu do kwestii środowiskowych, społecznych, pracowniczych, a także związanych z poszanowaniem praw człowieka oraz przeciwdziałaniem korupcji i łapówkarstwu.

Dla spółek giełdowych przewidziano dodatkowy obowiązek ujawniania informacji na temat polityki różnorodności w odniesieniu do członków organów zarządzających. Wymagane będzie przedstawianie celów tej polityki, sposobu jej realizacji, a także osiąganych rezultatów w odniesieniu do np. płci, wieku, wykształcenia czy doświadczenia zawodowego członków zarządu.

Możliwość wyboru

Dyrektywa zakłada, że firmy w raportach będą używały kluczowych wskaźników wydajności (ang. key performance indicators) dotyczących powyższych kwestii. Istotne jest jednak to, że firmom zostawiono wolną rękę przy wyborze standardów, na których będą się opierać przy ujawnianiu istotnych informacji pozafinansowych. Przedsiębiorstwa będą mogły skorzystać np. z najpopularniejszych obecnie na świecie wytycznych raportowania pozafinansowego GRI (Global Reporting Initiative), ale także wytycznych inicjatywy ONZ Global Compact, Wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych czy też normy ISO 26000.

Firmom pozostawiono możliwość wyboru, czy rozszerzone dane będą prezentować w sprawozdaniu zarządu z działalności, czy w osobnym raporcie CSR lub raporcie zintegrowanym. W dyrektywie zastosowano zasadę "raportuj albo wyjaśnij", co oznacza, że duże firmy, które nie podejmą działań we wspomnianych dziedzinach lub ich nie monitorują i nie mierzą, będą musiały poinformować, dlaczego tego nie robią.

- Doświadczenia z krajów europejskich, np. Danii czy Francji, w których już wcześniej wprowadzono taki obowiązek, pokazują, że w praktyce większość objętych nim firm, aby nie pozostać w tyle na rynku, zaczyna w sposób systemowy zarządzać kwestiami pozafinansowymi i ujawniać informacje na ten temat. Według szacunków Komisji Europejskiej już dziś ok. 2,5 tys. dużych firm regularnie ujawnia informacje środowiskowe i społeczne. Coraz wyraźniejszy jest również trend publikowania raportów zintegrowanych, w których przedsiębiorstwa łączą dane pozafinansowe z finansowymi, pokazując w ten sposób, jak przy uwzględnieniu zasady zrównoważonego rozwoju generują i utrzymują wartość w długim okresie. To sprawia, że dane te mogą być użyteczne w przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych przez inwestorów - mówi Adam Grzymisławski.

Dalsze kroki

Do ostatecznego przyjęcia dyrektywy potrzebne jest jeszcze jej formalne zatwierdzenie przez Radę UE. Publikacja dyrektywy nastąpi prawdopodobnie w drugiej połowie 2014 r. Od momentu wejścia w życie państwa członkowskie będą miały dwa lata na wprowadzenie w życie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych, czyli w przypadku Polski, m.in. na nowelizację ustawy o rachunkowości. Dla polskich firm oznacza to konieczność rozszerzenia sprawozdań finansowych najpóźniej za lata obrotowe rozpoczynające się od 1 stycznia 2017 r., chyba że Ministerstwo Finansów zdecyduje się na wcześniejszą transpozycję.

Przedsiębiorstwa z nowymi obowiązkami

● Rozszerzenie obowiązków sprawozdawczych o kwestie pozafinansowe obejmie firmy zatrudniające ponad 500 pracowników.

● Nowe obowiązki obejmą wszystkie duże spółki giełdowe oraz wybrane firmy nienotowane na rynkach regulowanych, szacunkowo ok. 6 tys. firm w UE.

● Przedsiębiorstwa będą zobligowane do ujawniania swojego podejścia do kwestii środowiskowych, społecznych, pracowniczych, związanych z prawami człowieka oraz polityki różnorodności w organach zarządzających.

● Firmy będą mogły wybrać, czy chcą prezentować nowe dane w sprawozdaniu zarządu z działalności, czy też w oddzielnym raporcie oraz jaki standard przyjmą jako punkt odniesienia - np. wytyczne Global Reporting Initiative, ONZ Global Compact, Wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych czy też norma ISO 26000.

Krzysztof Tomaszewski

krzysztof.tomaszewski@infor.pl