MAR - wszystko, co najważniejsze

1. Uniwersalna definicja informacji poufnej

Rozporządzenie MAR wprowadza jednolitą w całej Unii definicję informacji poufnej. Są nią "określone w sposób precyzyjny informacje, które nie zostały podane do wiadomości publicznej, dotyczące, bezpośrednio lub pośrednio, jednego lub większej liczby emitentów lub jednego lub większej liczby instrumentów finansowych, a które w przypadku podania ich do wiadomości publicznej miałyby prawdopodobnie znaczący wpływ na ceny tych instrumentów finansowych lub na ceny powiązanych pochodnych instrumentów finansowych". W podobnym kształcie definicja informacji poufnej funkcjonowała w krajowych regulacjach przed wejściem w życie MAR.

2. Komunikacja z inwestorami w oparciu o informację poufną

Wejście w życie MAR oznacza, że częściowo przestaje obowiązywać rozporządzenie ministra finansów z 2009 roku, zawierające szczegółowy katalog zdarzeń wymagających raportowania. O wydarzeniach związanych z działalnością biznesową emitenci są zobowiązani zawiadamiać inwestorów na podstawie definicji informacji poufnej. Katalog zdarzeń, które mogą mieć wpływ na kurs instrumentów finansowych, jest otwarty - za każdym razem to spółka musi zdecydować, czy określone zdarzenie może mieć dla inwestorów znaczenie i tym samym warto o nim poinformować stosownym raportem.

3. Szerszy zakres regulacji

Rozporządzenie MAR dotyczy nie tylko spółek notowanych na rynku regulowanym (np. główny parkiet GPW), ale także emitentów, którzy swoje instrumenty finansowe wprowadzili do alternatywnego systemu obrotu. W tej formule funkcjonują na przykład dwa rynki prowadzone przez GPW - przeznaczony dla akcji NewConnet i Catalyst, na którym notowane są obligacje.

MAR odnosi się nie tylko do akcji i obligacji, ale dotyczy także opartych na nich instrumentów pochodnych. Rozporządzenie obejmuje swapy kredytowe, kontrakty na towary, prawa do emisji czy wskaźniki referencyjne takie jak WIBOR.

4. Termin publikacji informacji poufnej

Przed wejściem w życie nowych regulacji spółki miała obowiązek publikowania informacji poufnych "niezwłocznie", jednakże "nie później niż w terminie 24 godzin". MAR znosi maksymalny termin na podanie ważnych dla inwestorów informacji, precyzując, że ma to nastąpić niezwłocznie.

W uzasadnionych przypadkach spółka może opóźnić publikację informacji poufnej. Krajowe regulacje nakazywały niezwłoczne poinformowanie nadzorującej rynek Komisji Nadzoru Finansowego o opóźnieniu takiej informacji, w tym podanie powodów opóźnienia. Po wejściu w życie MAR spółki o odroczeniu podania do wiadomości publicznej informacji poufnej zawiadamiają KNF jednocześnie z publikacją odroczonej informacji.

5. Nowe listy ważnych osób

Podobnie jak we wcześniej obowiązujących krajowych regulacjach, MAR nakłada na emitentów obowiązek prowadzenia listy osób mających dostęp do informacji poufnych. Rozporządzenie zwiększa jednak zakres wymagań formalnych, związanych z prowadzeniem tego rodzaju wykazu. Do każdej informacji musi być załączona lista osób mających do niej dostęp. Listę taką spółka musi przechowywać przez pięć lat i przedstawić na żądanie nadzorcy rynku.

Dodatkowo MAR nakłada na emitentów obowiązek prowadzenia listy osób pełniących obowiązki zarządcze (w polskim systemie prawnym chodzi o członków zarządów i rad nadzorczych) i osób blisko z nimi powiązanych (np. członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym czy podmiotów, w których obowiązki zarządcze pełni menedżer spółki giełdowej).

6. Więcej informacji o transakcjach

Osoby blisko powiązane z menedżerami spółki zobowiązane są do informowania spółki o transakcjach instrumentami finansowymi oraz ich notyfikację w KNF. Wcześniej obowiązki informacyjne związane z transakcjami w imieniu osób blisko powiązanych wypełniali menedżerowie firmy.

Istotnie rozszerzył się także zakres instrumentów finansowych, o transakcjach którymi informować muszą menedżerowie i osoby blisko z nimi związane. To już nie tylko akcje, ale także instrumenty dłużne, pochodne oraz inne, powiązane z nimi. Raportowaniu podlegają także transakcje zastawiania oraz pożyczki instrumentów finansowych.

7. Krótsze okresy zamknięte

Obwiązujący w krajowych regulacjach okres zamknięty, w którym menedżerowie firmy nie mogli zawierać transakcji instrumentami finansowymi emitenta, rozpoczynał się na dwa miesiące przed ogłoszeniem przez spółkę śródrocznego lub rocznego raportu finansowego. MAR skraca ten okres do 30 dni roboczych.

8. Wyższe kary administracyjne

Z MAR związane jest podniesienie maksymalnych wysokości kar administracyjnych, które będzie mogła nakładać KNF. Na przykład za niedotrzymanie niezwłocznego terminu związanego z przekazywanie informacji poufnych spółka będzie mogła być ukarana kwotą do 10,4 mln zł (dotychczas 1 mln zł), sankcja dla członków zarządu ma wynosić maksymalnie 4,2 mln zł (dotychczas 100 tys. zł), a dla członka rady nadzorczej 100 tys. zł (dotychczas brak). Komisja będzie mogła także ukarać osoby powiązane z menedżerami spółki za niepowiadomienie o transakcjach instrumentami finansowymi emitenta do wysokości 4,2 mln zł (osoba prawna) lub do 2,1 mln zł (osoba fizyczna). Zgodnie z krajowymi regulacjami takie sankcje z tego tytułu groziły dotychczas jedynie menedżerom, a ich maksymalna wysokość wynosiła 100 tys. zł. W odróżnieniu od reszty przepisów MAR, które obowiązują na krajowym rynku bezpośrednio, wysokość maksymalnych kar administracyjnych każde z państw ma ustalić indywidualnie, jednak respektując minimalne limity proponowane przez Unię. W Polsce stosowna ustawa trafiła do Sejmu i zakończenie prac nad nią planowane jest na połowę przyszłego roku. Wtedy poznamy ostateczną wysokość limitów kar administracyjnych.

Tomasz Wójcik