Kto może reprezentować pracownika przed sądem pracy

@RY1@i02/2009/192/i02.2009.192.168.011b.001.jpg@RY2@

Dominika Cichocka, ekspert z zakresu prawa pracy

Pracownik ma dość szeroki wybór osób, które mogą go reprezentować przed sądem pracy. Generalnie pełnomocników tych można podzielić na dwie grupy: pierwsza z nich obejmuje pełnomocników dostępnych dla wszelkich stron postępowania cywilnego, w tym postępowania odrębnego w sprawach z zakresu prawa pracy, do drugiej natomiast należą osoby mogące zastępować wyłącznie procesujących się pracowników.

Do pierwszej grupy należą oczywiście pełnomocnicy fachowi, a zatem adwokat oraz radca prawny. Pracownika może także reprezentować członek jego rodziny, tj. rodzice, małżonek, rodzeństwo, jego zstępni (dzieci, wnuki) oraz osoby pozostające z pracownikiem w stosunku przysposobienia (adopcji). Z tego wynika, że pełnomocnikiem pracownika nie mogą być jego dziadkowie bądź powinowaci (teść, szwagier, synowa).

Druga grupa pełnomocników jest charakterystyczna wyłącznie dla postępowania przed sądem pracy. Pracownik może w pierwszej kolejności umocować do działania w swym imieniu innego pracownika zakładu pracy, w którym był on lub jest nadal zatrudniony. Możliwe jest też zastępowanie pracownika przed sądem pracy przez przedstawiciela związku zawodowego. Skuteczność takiego pełnomocnictwa nie zależy wcale od tego, czy pracownik jest członkiem związku zawodowego.

Trzeba pamiętać o tym, że związkowiec będzie prawidłowo umocowany do działania w postępowaniu sądowym tylko wówczas, gdy oprócz pełnomocnictwa od pracownika będzie on posiadał upoważnienie związku zawodowego do reprezentowania konkretnego pracownika w jego sprawie przed sądem pracy (uchwała SN z dnia 25 sierpnia 1994 r., I PZP 34/94, OSNP 1994/12/188). Pracownik może wreszcie ustanowić swym pełnomocnikiem procesowym inspektora pracy. Warto pamiętać, że taki szeroki wybór osób mogących być pełnomocnikami nie obowiązuje przed Sądem Najwyższym, przed którym reprezentować pracownika może wyłącznie adwokat bądź radca prawny.

Pracownik dochodzący ustalenia istnienia stosunku pracy, który nie zamierza w ogóle występować w tym postępowaniu, ma jeszcze jedną możliwość. Otóż powództwo w takiej sprawie może na jego rzecz skutecznie wytoczyć inspektor pracy. Staje się on wówczas stroną postępowania, nawet bez udziału osoby, której postępowanie to dotyczy. Zapadły w takiej sprawie wyrok ma powagę rzeczy osądzonej pomiędzy stroną, na rzecz której inspektor wytoczył to powództwo, a pracodawcą. Jeśli zatem w wyroku sąd pracy ustali istnienie stosunku pracy, osoba, na rzecz której działał w postępowaniu inspektor pracy, będzie mogła realizować wobec pracodawcy dalsze roszczenia, np. o zapłatę wynagrodzenia za godziny nadliczbowe czy o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Dominika Cichocka

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 63¹, art. 87, art. 87¹, art. 465 par. 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).