Na jakie klauzule uważać w umowach na wyjazd na narty
Umowa o świadczenie usług turystycznych nie może ograniczać odpowiedzialności przedsiębiorcy - organizatora turystki - ani uprawniać go do jednostronnej zmiany jej warunków
Jakie są niezbędne elementy umowy urlopowej
Umowa o świadczenie usług turystycznych powinna określać organizatora turystyki i numer jego wpisu do rejestru organizatorów turystyki i pośredników turystycznych oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP), a także imię i nazwisko oraz pełnioną funkcję osoby, która w jego imieniu umowę podpisała. Koniecznie muszą się w niej znaleźć czas trwania imprezy turystycznej, jej program, obejmujący rodzaj, jakość i terminy oferowanych usług, w tym:
● rodzaj, charakter i kategorię środka transportu oraz datę, godzinę, miejsce wyjazdu i planowanego powrotu,
● położenie, rodzaj i kategorię obiektu hotelarskiego zgodnie z przepisami kraju pobytu lub opis wyposażenia obiektów niezaliczanych do rodzajów i kategorii,
● liczbę i rodzaj posiłków,
● program zwiedzania i inne usługi wliczone w cenę imprezy turystycznej,
● termin powiadomienia klienta na piśmie o ewentualnym odwołaniu imprezy turystycznej lub usługi turystycznej z powodu niewystarczającej liczby zgłoszeń, jeżeli realizacja usług jest uzależniona od liczby zgłoszeń,
● ogólne informacje o obowiązujących przepisach paszportowych, wizowych i sanitarnych oraz o wymaganiach zdrowotnych dotyczących udziału w imprezie turystycznej
Niezbędnym elementem umowy jest również cena, jaką będziemy musieli zapłacić za zimowe szaleństwa wraz z wyszczególnieniem wszelkich koniecznych należności, podatków i opłat, jeżeli nie są one zawarte w cenie. Nie może w niej również zabraknąć informacji o sposobie zapłaty, na temat postępowania reklamacyjnego oraz podstaw prawnych umowy i konsekwencji prawnych wynikających z umowy. Równocześnie należy zwrócić szczególną uwagę na kwestię związaną z odpowiedzialnością za skutki wypadków. Jak słusznie bowiem podkreślił Sąd Apelacyjny w wyroku z 23 lutego 2006 r. I ACa 843/2005 (LexPolonica nr 411965), przewidziane przez pozwanego w umowie ograniczenie odpowiedzialności za skutki nieszczęśliwych wypadków, kosztów leczenia i utraty zdrowia - do rozmiarów kwot gwarantowanych polisą ubezpieczyciela nie może być uznane za wiążące
Art. 12 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 223, poz. 2268 z późn. zm.).
Czy muszę mieć zgodę biura na odstąpienie wycieczki
Klient, który nie może skorzystać z wycieczki, a jednocześnie nie chce odstąpić od umowy, może przenieść na inną osobę wszystkie uprawnienia, jakie przysługują mu z tytułu wykupionej wycieczki. W praktyce oznacza to, że klient może odsprzedać lub podarować wycieczkę innej osobie. Nie trzeba na to zgody organizatora. Trzeba go jedynie poinformować o tym przed rozpoczęciem imprezy. Organizator może nie zgodzić się na zmianę uczestnika wycieczki jedynie wówczas, gdy nowa osoba nie spełnia wymagań, jakie musi spełnić każdy uczestnik wycieczki. Jeżeli zatem organizator wyprawy wymaga, by każdy miał specjalne umiejętności, gdyż np. wycieczka będzie polegała na wspinaniu się po górach, a nowy uczestnik takich umiejętności nie ma, to organizator może nie wydać zgody na zmianę uczestnika wycieczki. Jednocześnie za nieuiszczoną część ceny wycieczki oraz koszty poniesione przez organizatora turystyki w wyniku zmiany uczestnika imprezy klient i osoba przejmująca jego uprawnienia odpowiadają solidarnie.
Art. 16 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 223, poz. 2268 z późn. zm.).
Czy można skutecznie reklamować wyjazd
Jeżeli konsument stwierdzi w trakcie zimowego wypoczynku, że umowa wykonywana jest wadliwie, powinien niezwłocznie zawiadomić o tym wykonawcę usługi oraz organizatora w sposób odpowiedni do rodzaju świadczonej usługi. Najczęściej sposób ten przewidziany jest w umowie lub jej regulaminie. Równocześnie należy pamiętać, że umowa powinna jednoznacznie określać obowiązek klienta w tym zakresie, tj. termin i sposób zgłaszania reklamacji (pisemny, ustny). Jeżeli zaistniałe niedogodności nie zostaną usunięte, po zakończeniu imprezy konsument powinien złożyć reklamację do organizatora, ponieważ on jest odpowiedzialny za wykonanie umowy. W piśmie reklamacyjnym trzeba wskazać wady wyjazdu, załączyć dowody potwierdzające przedstawiane przez nas zarzuty (np. zdjęcia, zeznania świadków) i określić wysokość odszkodowania żądanego od biura podróży. Więc pomimo występujących niedogodności w trakcie wyjazdu nie można zapominać o należytym gromadzenia dowodów. Im więcej ich zgromadzimy, tym łatwiej będzie nam uzyskać odszkodowanie. Dodatkowo należy podkreślić, że niezłożenie reklamacji w wyznaczonym przez biuro terminie nie pozbawia konsumenta możliwości dochodzenia roszczeń na drodze sądowej. Niezależnie jednak od zgłoszonego zawiadomienia niezadowolony klient może złożyć organizatorowi turystyki reklamację zawierającą wskazanie uchybienia w sposobie wykonania umowy oraz określenie swojego żądania w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia zakończenia imprezy. W wypadku odmowy uwzględnienia reklamacji organizator turystyki jest zobowiązany do szczegółowego uzasadnienia na piśmie przyczyny odmowy. Jeżeli natomiast organizator naszego zimowego wypoczynku nie ustosunkuje się na piśmie do reklamacji w terminie 30 dni od dnia jej złożenia, a w razie reklamacji złożonej w trakcie trwania imprezy turystycznej w terminie 30 dni od dnia zakończenia imprezy turystycznej, uważa się, że uznał reklamację za uzasadnioną.
Art. 16b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 223, poz. 2268 z późn. zm.).
Czy umowa może ograniczyć odpowiedzialność
Ustawa o usługach turystycznych samodzielnie normuje zasady odpowiedzialności organizatora turystyki za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy. Organizator nie może zwolnić się od odpowiedzialności i odesłać klienta do osób, którymi się posługuje lub wyręcza. Zwalniają go od odpowiedzialności tylko następujące okoliczności:
● działanie (lub tzw. zaniechanie) klienta (np. klient spóźnił się na samolot),
● działania osób trzecich nieuczestniczących w wykonywaniu usług przewidzianych w umowie, jeżeli tych działań nie można było przewidzieć ani uniknąć (np. kradzież uczestnikowi wyjazdu zimowego snowboardu w przystokowym barze),
● siła wyższa (zdarzenie o charakterze zewnętrznym niedające się przewidzieć i uniknąć, np. śnieżyca).
Wyłączenie odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy we wskazanych przypadkach nie zwalnia jednak organizatora turystyki od obowiązku udzielenia w czasie trwania imprezy turystycznej pomocy poszkodowanemu klientowi. Ustawa dopuszcza też ograniczenie odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie usług w czasie imprezy turystycznej do dwukrotności ceny imprezy turystycznej względem każdego klienta. Ograniczenie to nie może dotyczyć szkód na osobie. Nie może ono również wyłączyć odpowiedzialności organizatora za warunki panujące w miejscu zakwaterowania turystów. Jak bowiem podkreślił Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z 22 czerwca 2005 r., XVII Amc 90/2004 (LexPolonica nr 382050), biuro podróży nie ma prawa dowolnie wskazywać okoliczności, na skutek których cena wycieczki może zostać podwyższona, ani wyłączać swojej odpowiedzialności za niedogodności występujące w hotelach, w których zakwaterowało turystów.
Art. 11 - 11b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 223, poz. 2268 z późn. zm.).
Czy organizator może dowolnie zmieniać cenę
Cena ustalona w umowie nie może być podwyższona, chyba że umowa wyraźnie przewiduje taką możliwość, a organizator udokumentuje wpływ na podwyższenie ceny jednej z okoliczności wymienionych w art. 17 ustawy o usługach turystycznych. Zgodnie z nią jest to dopuszczalne z powodu wzrostu kosztów transportu, opłat urzędowych, podatków lub opłat należnych za takie usługi, jak lotniskowe, załadunkowe lub przeładunkowe w portach morskich i lotniczych, jak również wzrostu kursów walut. Jednocześnie ustawa zastrzega, że 20 dni przed datą wyjazdu cena ustalona w umowie nie może być podwyższona.
Dodatkowo z ustawy wynika, że organizator turystyki, który przed rozpoczęciem imprezy jest zmuszony, z przyczyn od niego niezależnych, zmienić istotne warunki umowy, powinien o tym niezwłocznie powiadomić klienta. W takiej sytuacji klient powinien niezwłocznie poinformować organizatora, czy przyjmuje proponowaną zmianę umowy albo odstępuje od umowy za zwrotem wniesionych świadczeń i bez obowiązku zapłaty kary umownej.
Równocześnie zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 listopada 2008 r. VI ACa 973/2008 (LexPolonica nr 2062240) postanowienie wzorca umowy o świadczenie usługi turystycznej, przewidujące uprawnienie przedsiębiorcy do podwyższenia wynagrodzenia do 7 proc.po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi, w określonych sytuacjach, prawa do odstąpienia od umowy bez ponoszenia jakichkolwiek kosztów, rażąco narusza interesy konsumenta i dobre obyczaje, stanowiąc klauzulę niedozwoloną w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego.
Art. 17 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 223, poz. 2268 z późn. zm.).
Łukasz Sobiech
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu