Jakie uprawnienia ma sąd drugiej instancji

Czytelnik wniósł przeciwko swemu pracownikowi pozew o zapłatę oparty na wekslu. Uiścił opłatę należną w postępowaniu nakazowym i żądał rozpoznania sprawy w tym postępowaniu. Sąd pracy skierował sprawę do rozpoznania w postępowaniu upominawczym i wezwał czytelnika do uiszczenia uzupełniającej opłaty od pozwu.

- Czy w zażaleniu mogę dowodzić, że sprawa może być rozpoznana w postępowaniu nakazowym - pyta pan Kamil z Będzina.

Przy rozpoznawaniu zażalenia na zarządzenie przewodniczącego, wzywające stronę do uzupełnienia opłaty od pozwu, nie podlega badaniu zasadność stwierdzenia przez sąd braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym.

Teza ta została zawarta w uchwale Sądu Najwyższego z 12 lutego 2009 r. (III CZP 143/08, Biul. SN 2009/2/7). W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy stwierdził, że nadal za aktualny należy uznać kierunek wykładni, zgodnie z którym przyjmuje się, iż istota rozstrzygnięcia o wymiarze opłat wyklucza możliwość rozległej oceny czynności podejmowanych w sprawie. Możliwe jest badanie tylko tych przesłanek, które bezpośrednio wpływają na treść zaskarżonego orzeczenia (np. prawidłowość podstawy prawnej przyjętej do ustalenia wysokości opłaty), natomiast niedopuszczalna jest ocena prawidłowości stanowiska sądu o braku podstaw do wydania nakazu zapłaty. W szczególności SN wskazał, że stanowisko sądu o braku podstaw do wydania nakazu zapłaty nie przybiera kształtu postanowienia i nie jest czynnością podlegającą zaskarżeniu w drodze zażalenia na podstawie art. 394 par 1 k.p.c.

Art. 362 k.p.c, który nakazuje stosowanie przepisów o postanowieniach odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego, odsyła wyraźnie wyłącznie do art. 354 - 361 k.p.c. Niedopuszczalna jest zatem kontrola zarządzeń przewodniczącego również na podstawie art. 380 k.p.c. Także z art. 398 k.p.c. wynika, że normuje on jedynie tok postępowania zażaleniowego w wypadku zaskarżenia zarządzeń, od których zażalenie przysługuje, nie odnosi się natomiast do problemu dopuszczalności kontroli zarządzeń niezaskarżalnych.

W tej sytuacji, jeśli sprawa została skierowana do postępowania upominawczego lub na rozprawę, w zażaleniu na wymiar opłaty można podnieść wyłącznie zarzut dotyczący nieprawidłowości ustalenia wysokości opłaty dla tego rodzaju postępowania.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 394 par. 1 pkt 9 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).