Czy członek rodziny może być pełnomocnikiem

Czytelnik prowadzący warsztat samochodowy został pozwany przez swego zwolnionego pracownika. Nie ma czasu stawiać się na rozprawy. Nie stać go także na ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.

- Czy mogę udzielić przed sądem pełnomocnictwa mojemu zięciowi, który ukończył studia prawnicze - pyta pan Marek z Warszawy.

Nie. Zięć nie ma prawa reprezentować czytelnika przed sądem. Pełnomocnikami mogą być natomiast inni członkowie jego rodziny.

Kodeks postępowania cywilnego dopuszcza możliwość reprezentowania pracodawcy będącego osobą fizyczną przed sądem przez różnego typu pełnomocników procesowych. Pierwszą grupą są pełnomocnicy fachowi - adwokaci lub radcowie prawni. Występowanie w sprawie z takim pełnomocnikiem wiąże się jednak z koniecznością poniesienia kosztów jego wynagrodzenia. Pracodawca będący osobą fizyczną ma więc możliwość udzielenia pełnomocnictwa także: rodzicom, małżonkowi, rodzeństwu, zstępnym (dzieciom, wnukom) lub osobie pozostającej z nim w stosunku przysposobienia. Z zięciem pracodawcę łączy natomiast stosunek powinowactwa. Powinowaci nie są zaś wymienieni w art. 87 par. 1 k.p.c., enumeratywnie wskazującym wszystkie osoby, które w każdej sprawie cywilnej mogą reprezentować stronę w charakterze pełnomocnika. Pełnomocnikiem nie może być zatem nie tylko zięć, ale również szwagier, teść lub teściowa. W charakterze pełnomocnika pracodawcy mogłaby natomiast wystąpić jego córka.

Przepis ten dopuszcza także możliwość ustanowienia pełnomocnikiem osobę sprawującą zarząd majątkiem lub interesami strony lub osobę pozostającą ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia. Pracodawca może również udzielić pełnomocnictwa swemu pracownikowi.

Gdyby zięć czytelnika należał do osób, które mogą być pełnomocnikiem z innego tytułu niż pokrewieństwo lub małżeństwo (a więc gdyby był np. adwokatem lub pracownikiem czytelnika), nie byłoby przeszkód do ustanowienia go pełnomocnikiem procesowym. Okolicznością pozwalającą reprezentować teścia w postępowaniu sądowym nie jest natomiast ukończenie studiów prawniczych.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 87 par. 1 - 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).