Jakie są zasady reklamowania towarów kupionych na promocjach

Czy producent odpowie za błędne oznakowanie towaru

@RY1@i02/2012/245/i02.2012.245.183001500.813.jpg@RY2@

Stosowane przez sprzedawcę lub producenta opakowanie nie może wprowadzać w błąd. Gdy tak jest, przedsiębiorca dopuszcza się czynu nieuczciwej konkurencji. Niedopuszczalne jest bowiem takie oznaczenie towarów lub usług, które może wprowadzić klientów w błąd co do pochodzenia, ilości, jakości, składników, sposobu wykonania, przydatności, możliwości zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo usług, a także zatajenie ryzyka, które wiąże się z korzystaniem z nich. Co istotne, nie chodzi tylko o samo wprowadzenie, lecz także o istnienie niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd. Za takie postępowanie nieuczciwemu sprzedawcy grozi kara aresztu lub grzywny.

Na tym nie kończy się jednak jego odpowiedzialność.Najważniejszym roszczeniem konsumenta w przypadku wprowadzających w błąd promocji cenowych jest żądanie unieważnienia umowy z obowiązkiem wzajemnego zwrotu świadczeń oraz zwrotu przez przedsiębiorcę kosztów nabycia produktu. Należy w pierwszej kolejności zażądać od przedsiębiorcy zwrotu pieniędzy. Gdy to nie poskutkuje i dojdzie do procesu, możemy się domagać także zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury, ochroną dziedzictwa narodowego lub ochroną konsumentów. Nieprawidłowości można też zgłaszać do miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów czy inspekcji handlowej. Jeżeli okaże się, że podobną nieuczciwą praktyką zostało dotkniętych wiele osób, prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów może wszcząć postępowanie o naruszenie zbiorowych interesów konsumentów. W jego wyniku na przedsiębiorcę mogą zostać nałożone kary sięgające nawet 10 proc. ubiegłorocznego przychodu.

Podstawa prawna

Ustawa z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2007 r. nr 171, poz. 1206 z późn. zm.).

Czy można reklamować towar dodatkowy

@RY1@i02/2012/245/i02.2012.245.183001500.814.jpg@RY2@

Jeżeli rzecz sprzedana ma wady, kupujący może od umowy odstąpić albo żądać obniżenia ceny. Z uprawnienia nie można skorzystać, jeżeli sprzedawca niezwłocznie wymieni rzecz wadliwą na rzecz wolną od wad albo wady usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona przez sprzedawcę lub naprawiana, chyba że wady są nieistotne. W przypadku sprzedaży konsumenckiej należy pamiętać, że udzielenie kupującemu gwarancji następuje bez odrębnej opłaty przez oświadczenie gwaranta, zamieszczone w dokumencie gwarancyjnym lub reklamie, odnoszących się do towaru konsumpcyjnego. To ono określa obowiązki gwaranta i uprawnienia kupującego w przypadku, gdy właściwość sprzedanego towaru nie odpowiada właściwości wskazanej w tym oświadczeniu. Sprzedawca udzielający gwarancji wydaje kupującemu wraz z towarem dokument gwarancyjny. Powinien on sprawdzić zgodność znajdujących się na towarze oznaczeń z danymi zawartymi w dokumencie gwarancyjnym oraz stan plomb i innych umieszczonych na towarze zabezpieczeń. W dokumencie gwarancyjnym należy zamieścić podstawowe dane potrzebne do dochodzenia roszczeń z gwarancji, w tym nazwę i adres gwaranta lub jego przedstawiciela w naszym kraju, czas trwania i terytorialny zasięg ochrony gwarancyjnej. Ponadto powinno być w nim zawarte stwierdzenie, że gwarancja na sprzedany towar konsumpcyjny nie wyłącza, nie ogranicza ani nie zawiesza uprawnień kupującego wynikających z niezgodności towaru z umową. Uprawnienia z przedstawionych wyżej uprawnień nie zmienia fakt, że odtwarzacz płyt był tani.

Podstawa prawna

Ustawa z 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. nr 141, poz. 1176 z późn. zm.).

Czy można zwrócić towar przeceniony

@RY1@i02/2012/245/i02.2012.245.183001500.815.jpg@RY2@

To, czy możemy reklamować towar, który został przeceniony, uzależnione jest od powodów przeceny. Najczęściej mimo obniżonej ceny mamy do czynienia z towarem pełnowartościowym - bez wad. W takim przypadku przysługują nam takie same uprawnienia, jak w przypadku towaru, który nie był przeceniony. Nie wykluczone jest jednak, że sprzedawca obniża cenę, ponieważ towar ma określoną wadę, o której przy dokonywaniu zakupu zostaniemy poinformowani. W takiej sytuacji możliwość składania reklamacji jest - w odniesieniu do tej konkretnej wady - wyłączona. Co oznacza również brak możliwości zwrotu zakupionego towaru. Oczywiście mogą się zdarzyć sytuacje, w których mimo zakupu towaru z wadą jakościową sprzedawca, u którego dokonaliśmy zakupu, umożliwia nam zwrot towaru w ściśle określonym terminie. Ważne jest to, aby dochować wszystkich warunków takiego zwrotu, czyli najczęściej zmieszczenia się w określonym przez sprzedawcę terminie oraz posiadania dowodu zakupu.

Podstawa prawna

Ustawa z 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. nr 141, poz. 1176 z późn. zm.).

Czy muszę zachować oryginalne opakowanie

@RY1@i02/2012/245/i02.2012.245.183001500.816.jpg@RY2@

Choć zdarza się, że niektórzy sprzedawcy informują reklamującego o konieczności dostarczenia wadliwego produktu w oryginalnym opakowaniu, to uzależnianie możliwości złożenia reklamacji z tytułu niezgodności towaru z umową od tego, czy kupujący ma opakowanie towaru, nie znajduje oparcia w przepisach. Przepisy nie łączą wymogu reklamacji towaru z obowiązkiem posiadania oryginalnego opakowania. Nie można odmówić przyjęcia reklamacji z powodu braku oryginału opakowania. Przepisy ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej przewiduje wręcz, że odpowiedzialności z tytułu niezgodności towaru z umową nie można ograniczać ani wyłączać.

Inaczej jest jednak w przypadku możliwości skorzystania przez klienta z przysługujących mu uprawnień z gwarancji. Warunki gwarancji, które przyjmuje kupujący towar konsument, mogą zawierać wymaganie dostarczenia towaru z opakowaniem. W takim bowiem przypadku wiele zależy od indywidualnych cech sprzedanej rzeczy. Oczywiście w razie sporu sprawę zawsze może ocenić sąd. Inaczej będzie należało ocenić taki wymóg, gdy przedmiotem reklamacji jest sprzęt komputerowy wymagający ostrożnego transportu, a inaczej, gdy opakowanie produktu nie wpływa na zachowanie go w dobrym stanie. W tym ostatnim przypadku warunek dostarczenia towaru w oryginalnym opakowaniu może być uznany za naruszający przepisy, gdyż w znacznym stopniu może utrudniać skorzystanie z uprawnień gwarancyjnych.

Podstawa prawna

Ustawa z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2007 r. nr 171, poz. 1206 z późn. zm.).

Czy muszę udowodnić swoje racje

@RY1@i02/2012/245/i02.2012.245.183001500.817.jpg@RY2@

O konieczności udowadniania wad decyduje moment składania reklamacji. Gdy towar jest niezgodny z umową (np. kino domowe nie działa) przed złożeniem reklamacji nie trzeba przeprowadzać np. ekspertyz rzeczoznawców. Z przepisów wynika, że niezgodność towaru z umową polega na tym, że nie nadaje się on do tego, do czego jest zwykle używany. Innym słowy cechy zakupionego towaru nie odpowiadają jego właściwościom. Sprzedawca nie może odmówić przyjęcia reklamacji od kupującego. Musi on w terminie 14 dni ustosunkować się do zgłaszanych zarzutów, a milczenie będzie oznaczało, że uznaje żądanie kupującego, a więc twierdzenie o niezgodności towaru z umową. Przepisy przewidują ponadto domniemanie, zgodnie z którym gdy niezgodność towaru z umową została stwierdzona przed upływem sześciu miesięcy od wydania produktu kupującemu, to zgłaszana wada istniała już przy zakupie. Jeżeli minęło już sześć miesięcy, w razie sporu to konsument musi wykazać, np. że towar był wadliwy już w chwili zakupu.

Podstawa prawna

Ustawa z 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. nr 141, poz. 1176 z późn. zm.).

Czy można zwrócić towar zgodny z umową

@RY1@i02/2012/245/i02.2012.245.183001500.818.jpg@RY2@

Co do zasady sprzedawca nie ma obowiązku przyjmowania zakupionego towaru. Wszystko zależy od jego dobrej woli bądź wewnętrznych zasad obowiązujących w danej sieci handlowej. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy zakupu dokonaliśmy poza lokalem przedsiębiorstwa (np. od przedstawiciela handlowego) lub na podstawie umowy zawartej na odległość (np. przez internet). Wówczas konsumentowi przysługuje prawo rezygnacji z towaru bez podania przyczyn w terminie 10 dni od zawarcia umowy. Aby było to możliwe, wystarczy przed upływem terminu złożyć na pismie i wysłać listem poleconym oświadczenie odstąpieniu od umowy. W takiej sytuacji to, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Sam zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni. Jeżeli konsument dokonał przedpłat, należą się odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty.

Podstawa prawna

Ustawa z 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2012 r., poz. 1225).

Łukasz Sobiech

dgp@ifnor.pl